Tuần:

Tiết PPCT:

Ngày soạn:

Ngàydạy:

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ ?
BÀI 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ
I.

Mục tiêu dạy học

Năng lực và
phẩm chất
+ Năng lực
chung

+ Năng lực đặc
thù

Phẩm chất

II.

Yêu cầu cần đạt
Tự chủ và tự học

Tự đặt được mục tiêu học tập để nỗ lực
phấn đấu thực hiện.
Giao tiếp và hợp Hiểu rõ nhiệm vụ cá nhân, nhóm; đánh giá
tác
được khả năng của mình và tự nhận công
việc phù hợp bản thân.
Giải quyết vấn đề Phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều
sáng tạo
nguồn khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ.
Tìm hiểu lịch sử Khai thác và sử dụng thông tin từ video,
văn bản, hình ảnh về lịch sử và môn lịch sử
để nêu được khái niệm lịch sử và môn lịch
sử.
Nhận thức và tư Giải thích vì sao cần thiết phải học lịch sử.
duy lịch sử
Trung thực
Tôn trọng lẽ phải, khách quan và công
bằng trong nhận thức, ứng xử.
Chăm chỉ
Luôn cố gắng vươn lên để đạt kết quả học
tập tốt.
Yêu nước
Thể hiện qua việc tôn trọng các di sản, yêu
người dân đất nước mình.
Nhân ái
Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức,
phong cách cá nhân của những người khác.

Thiết bị dạy học

1. Giáo viên:

- Phiếu hỏi K-W-L-H
- Phiếu học tập dùng cho nội dung “Học lịch sử để làm gì”.
- Video bài hát “Sơn Tinh – Thủy Tinh”
https://www.youtube.com/watch?v=wkoQILtS2DU
- Máy tính, máy chiếu.
2. Học sinh
- Học sinh đọc trước sgk và trả lời các câu hỏi trong SGK.

STT
1
2
3
4

5
6
7
8
9

III.

Tiến trình dạy học

Hoạt động

Đáp
ứng
mục
tiêu

Nội dung dạy
học trọng tâm

Hoạt động 1:
Khởi động

3,7

Tạo tâm thế để Đàm thoại
học sinh xác
định được mục
tiêu và nội dung
về kiến thức, kĩ
năng trong bài
học mới. Giới
thiệu khung
chương trình
lịch sử 6 và
phương pháp
học bộ môn.

học

5 phút

PP/KT/HT
dạy học

Phương án đánh giá

Gv đánh giá dựa trên phần
trả lời câu hỏi của học sinh.

Hoạt động 2: Hoạt động khám phá – giải quyết vấn đề (20 phút)
2.1Tìm hiểu
lịch sử và
môn lịch
sử là gì?

1,5

Khai thác và sử
dụng thông tin
từ video, văn
bản, hình ảnh về
lịch sử và môn
lịch sử để nêu
được khái niệm
lịch sử và môn
lịch sử.

PP sử dụng
tài liệu.

Gv đánh giá dựa trên phần
trả lời câu hỏi của học sinh.

PP sử dụng
đồ dùng trực
quan.
Kĩ thuật động
não

2.2 Tìm hiểu 2, 4
Vì sao cần
thiết phải học
môn lịch sử?

Giải thích vì sao PP thảo luận
cần thiết phải
nhóm
học lịch sử.
KTDH: khăn
trải bàn

GV đánh giá quá trình làm
việc của nhóm học sinh. GV
cùng học sinh đánh giá sản
phẩm phiếu học tập.

Hoạt động 3:

Trò chơi
“chuyến xe lịch
sử”

Gv đánh giá dựa trên phần
trả lời câu hỏi của học sinh.

Luyện tập
7 phút

7

PP dạy học
trò chơi

Hoạt động 4:

9

Vận dụng,
mở rộng

Vận dụng kiến
thức đã học để
trình bày giải
thích lời dạy
của Bác.

Kỹ thuật:
Think-PairShare.

GV đánh giá học sinh dựa
trên nội dung câu trả lời.

Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến thức, kĩ
năng trong bài học mới.
b. Nội dung: GV cho HS theo dõi video, trả lời câu hỏi theo định hướng.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d. Cách thực hiện

Hoạt động 2: Khám phá và giải quyết vấn đề
1. Lịch sử và môn lịch sử
a. Mục tiêu:1
b. Nội dung: Học sinh trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d. Cách thức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- Giáo viên nêu câu hỏi phát vấn:
+ Em đã học môn lịch sử ở chương trình lớp mấy ?
+ Hãy kể một số sự kiện mà em nhớ sau khi học chương trình lịch sử - địa lý 4 và 5

- Giáo viên giới thiệu một số bức tranh, tài liệu về một số sự kiện lịch sử (tranh trong sách
giáo khoa) và phát vấn:
+ bức tranh này nói đến sự kiện lịch sử nào ?
+ Sự kiện này diễn ra ở đâu ?
+ Ai có liên quan đến sự kiện đó ?

- Giáo viên tổ chức hoạt động nhóm: GV cho học sinh mô tả một lớp học thời hiện tại (GV cho
gợi ý trước để học sinh mô tả: bàn ghế, tường, trang phục, quang cảnh (trong phòng, ngoài phố)
…). Hình thức này GV có thể có nhiều cách: cho cả lớp suy nghĩ và một số em đại diện nhóm kể
cho lớp nghe, hoặc chia nhóm, cuối cùng hỏi:
+ Những miêu tả của các em có giống nhau không ?

* Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Học sinh lắng nghe và trả lời câu hỏi của giáo viên
- Học sinh quan sát một số bức tranh do giáo viên đưa ra trong vòng vài phút và trả lời câu hỏi
của giáo viên đưa ra.

* Học sinh báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
- Mời một số học sinh trả lời câu hỏi của giáo viên nêu ra

* Giáo viên đặt vấn đề: (học sinh chưa nhất thiết phải trả lời)
- Những miêu tả giúp cho con được gì ? (giúp con nhớ lại, nói lại).
- Tại sao con phải miêu tả ra ? (do người lớn, bạn bè hỏi lại)
- Những miêu tả này là có giúp con sờ được, cảm nhận được, nhìn thấy được không ? (không)
- Vậy những cái miêu tả trong câu chuyện con kể được gọi là gì ? (lịch sử)
- Vậy theo con hiểu, lịch sử là gì ? (những câu chuyện, những miêu tả mà con vừa kể cho lớp
nghe)
- Những câu chuyện đó diễn ra từ rất lâu rồi, quá lâu thì con (tại con kể lại) có thể gọi là gì ? (quá
khứ). GV cũng diễn thêm: “quá khứ” thực ra chính là những câu chuyện mà con kể cho lớp, con
nhớ lại kể cho lớp nghe => “quá khứ” rất lâu, lâu rồi.
- Vậy lịch sử là gì ? (là quá khứ, những hành động của con người đã làm rồi; khác với chưa làm
là “tương lai” (will Verb, future plan)
GV cũng diễn đạt đơn giản khái niệm “lịch sử”:
+ Theo Herodotos, “lịch sử” có nghĩa là điều tra (đến thế kỷ XVII thấy rất nhiều chữ “điều
tra”, “truy vấn”), nghe kể rồi viết ra
+ Theo Barzun và Rothfel, “lịch sử” là chỉ các biến cố của quá khứ, hay hiểu gọn là
“những việc đã làm rồi, đã xảy ra rồi”.
- Môn lịch sử là gì ? (tìm hiểu mọi hoạt động của con người từ xưa đến nay)
GV chốt lại thành các nội dung chính:
- Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ
- Môn lịch sử là môn học tìm hiểu các hoạt động của con người từ quá khứ đến hiện nay.

2. Vì sao phải học lịch sử ?
a.
b.
c.
d.

Mục tiêu: Giải thích vì sao cần thiết phải học lịch sử.
Nội dung: học sinh làm việc nhóm
Sản phẩm: Phiếu học tập
Cách thực hiện

* Chuyển giao nhiệm vụ:

+ Nhiệm vụ 1: có ý kiến cho rằng: Lịch sử là những gì đã qua, không thể thay đổi được nên
không cần thiết phải học lịch sử. Em có đồng ý với ý kiến đó không ?
+ Nhiệm vụ 2: Học sinh quan sát hình 1.2, thực hiện theo hướng dẫn của giáo viên:
- Theo con, hoạt động gì đang diễn ra trong bức ảnh?
- Nếu biết thì nhờ đâu con biết?
- Hoạt động này khiến con nhớ đến nhân vật nào trong lịch sử Việt Nam ?
- Hoạt động này có ý nghĩa gì ?
Với câu hỏi này, GV có nhiều cách: chia nhóm theo kỹ thuật “khăn trải bàn”, hoạt động cá nhân.
+ Nhiệm vụ 3:
- học sinh đọc đoạn văn trong sách, trang 11 và trả lời câu hỏi: Học lịch sử để làm gì ?
- qua việc tìm hiểu hình 1.2, em hãy cho biết: tại sao ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được xem là một
ngày lễ lớn của dân tộc ?
+ Nhiệm vụ 4: Đọc 2 câu thơ trong bài thơ của Hồ Chủ tịch, rồi hỏi: Em hiểu như thế nào về từ
“gốc tích” trong câu thơ bên dưới của Bác Hồ. Nêu ý nghĩa câu thơ đó.

* Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Học sinh thực hiện hoạt động học tập, giáo viên quan sát và hướng dẫn thêm.
- Hoạt động nhóm:
+ Mời 3 nhóm báo cáo (nhóm lẻ) 2 phút trình bày
+ Mời 3 nhóm nhận xét, đóng góp ý kiến (nhóm chẵn) theo nguyên tắc 3 – 2 - 1, 3 lời khen – 2
góp ý, 1 – câu hỏi. (1 phút). Nhận xét theo cặp 2-1, 4 – 3, 6 – 5.

* Học sinh báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
* Học sinh báo cáo kết quả theo nhiệm vụ giáo viên đã giao.
* Giáo viên sửa chữa và chuẩn hoá kiến thức:
Học lịch sử để:
- biết được cội nguồn của tổ tiên
- Biết được ông cha ta phải lao động sáng tạo như thế nào để có cuộc sống như hôm nay
- Đúc kết các bài học kinh nghiệm của quá khứ để phục vụ cho hiện tại và tương lai.

3. Khám phá quá khứ từ các nguồn tư liệu
a.

Mục tiêu: nhận diện và phân tích tư liệu – như là công cụ nhận diện lịch sử.

b.

Nội dung: học sinh làm việc nhóm

c.

Sản phẩm: Phiếu học tập

d.

Cách thực hiện

* Chuyển giao nhiệm vụ:
+ Nhiệm vụ 1: Đọc hai đoạn tư liệu trong sách và trả lời các câu hỏi:
- Tư liệu lịch sử là gì ?
- Có mấy loại tư liệu lịch sử ?
- Ý nghĩa chung của các tư liệu lịch sử là gì ?
- Em có suy nghĩ gì về câu nói của nhà sử học Langlois S. Seniobos: “Không có cái gì có thể thay
thế tư liệu – không có chúng thì không có lịch sử ? => hình dung tư liệu như những mảnh ghép để
các nhà sử học ghép lại thành một bức tranh lịch sử - giống như khi chúng ta chơi trò chơi xếp
hình.
+ Nhiệm vụ 2: Các em quan sát từ hình 1.3 đến 1.6 và phân loại tư liệu
- Trước hết, các em sẽ nhắc lại bài học là có bao nhiêu loại tư liệu.
- Sắp xếp tư liệu. Phần này giáo viên chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm sẽ chọn một vài hình tương
ứng với loại tư liệu mà nhóm được phân công. Vd: nhóm 1 là loại hình tư liệu truyền miệng thì
chọn hình ảnh nào liên quan đến tư liệu truyền miệng…. tương tự như thế với hai nhóm còn lại.
+ Nhiệm vụ 3: nhà sử học nhỏ tuổi
- GV đưa ra các truyền thuyết, các hiện vật liên quan đến một chủ đề GV dự tính trước (vd truyền
thuyết Mị Châu, vũ khí thời Âu Lạc) như những mảnh tư liệu khác nhau
- GV yêu cầu học sinh: em hãy sắp xếp các mảnh tư liệu này, kể cho các bạn nghe về một sự kiện
lịch sử được GV ấn định trước (ngày toàn quốc kháng chiến, chức năng của nhà nước Âu Lạc…)

* Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập theo hướng dẫn của giáo viên

* Học sinh báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
Học sinh báo cáo kết quả làm việc của mình dưới sự hướng dẫn của giáo viên

 GV kết luận và ghi bài cho học sinh:
-

Tư liệu gốc là loại tư liệu ghi lại trực tiếp các sự kiện đã xảy ra trong quá khứ
Tư liệu truyền miệng gồm truyền thuyết, dân ca, thần thoại… được truyền qua nhiều
đời
Tư liệu chữ viết bao gồm các bản chép tay hay in trên giấy, viết trên mai rùa hay vỏ
cây…khắc hoạ tương đối đầy đủ về mọi mặt của sự kiện lịch sử đã xảy ra

-

Tư liệu hiện vật là những dấu tích của người xưa còn giữ được trong lòng đất như
công trình kiến trúc, đồ gốm, tác phẩm nghệ thuật… Nó giúp chúng ta phục dựng lịch
sử và là cách để kiểm chứng tư liệu chữ viết

Hoạt động 3: Luyện tập và vận dụng
- GV chuẩn bị trước bảng hỏi K-W-L-H. Ở bảng hỏi này thì trước đó GV yêu cầu học sinh
điền trước cột K (những điều em đã biết về bài này) và cột W (các câu hỏi mà em muốn
đặt ra (muốn biết thêm) khi học bài này). Phần củng cố thì GV yêu cầu HS viết vào cột L
(học sinh học được những gì qua bài học này). Cột H là học sinh muốn biết thêm, mở rộng
hiểu biết xung quanh vấn đề.
- GV có thể chuẩn bị trò chơi ô chữ
- Trả lời một số câu hỏi vận dụng: (GV có thể giao thành bài tập về nhà cho học sinh)
+ Em hãy chia sẻ một số cách học môn lịch sử mà em biết, cách học nào giúp em hứng thú
với môn học nhất ?
+ Các bạn trong hình (đi thăm đài liệt sĩ). Việc làm đó có ý nghĩa như thế nào ?
+ Em hãy cho biết ở địa phương em đang sống có những di tích lịch sử nào ? Hãy kể cho
cả lớp nghe về một di tích lịch sử gắn với một sự kiện lịch sử cụ thể.
+ Hãy viết một đoạn văn ngắn mô tả về lịch sử ngôi trường em đang học (trường được
thành lập khi nào, nó thay đổi như thế nào theo thời gian…)
+ Cửa Bắc, một kiến trúc cổ nằm trên phố Phan Đình Phùng (Hà Nội); còn nguyên dấu vết
đạn pháo của Pháp khi chúng đánh thành Hà Nội (1882). Có ý kiến cho rằng nên trùng tu
lại mặt thành, xoá đi các vết đạn pháo đó. Em có đồng ý với ý kiến đó không, vì sao ?
KÍ DUYỆT CM
…………………………
…………………………
…………………………
…………………………..