CHƯƠNG 1. CÂN BẰNG HÓA HỌC
BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ CÂN BẰNG HÓA HỌC
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Phản ứng một chiều là phản ứng xảy ra theo một chiều từ chất đầu sang sản phẩm trong cùng
một điều kiện.
aA + bB
cC + dD
2. Phản ứng thuận nghịch là phản ứng xảy ra theo hai chiều ngược nhau trong cùng điều kiện.
aA + bB
cC + dD
3. Trạng thái cân bằng của phản ứng thuận nghịch là trạng thái tại đó tốc độ phản ứng thuận
bằng tốc độ phản ứng nghịch (vt = vn)
4. Hằng số cân bằng
Xét phản ứng thuận nghịch tổng quát:

5. Ảnh hưởng của nhiệt độ (chất khí, chất lỏng)
“ Khi tăng nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm nhiệt độ, tức là chiều phản ứng
thu nhiệt (
), nghĩa là chiều làm giảm tác động của việc tăng nhiệt độ và ngược lại”
6. Ảnh hưởng của nồng độ (chất khí, chất lỏng)
“Khi tăng nồng độ một chất trong phản ứng thì cân bằng hóa học bị phá vỡ và chuyển dịch theo
chiều làm giảm tác động của chất đó và ngược lại”.
7. Ảnh hưởng của áp suất (chất khí)
“Khi tăng áp suất chung của hệ, thì cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm áp suất, tức là
chiều làm giảm số mol khí và ngược lại”.
8. Ảnh hưởng chất xúc tác => chất xúc tác không ảnh hưởng đến cân bằng hóa học
9. Nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier
“ Một phản ứng thuận nghịch đang ở trạng thái cân bằng, khi chịu một tác động bên ngoài làm
thay đổi nồng độ, nhiệt độ, áp suất thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác động bên
ngoài đó”.
=>Ý nghĩa của nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier: Trong kĩ thuật công nghiệp hóa
học, có thể thay đổi các điều kiện chuyển dịch cân bằng theo chiều mong muốn => tăng hiệu suất
của phản ứng.
B. BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
MỨC ĐỘ 1: BIẾT
Câu 1. Phản ứng thuận nghịch là phản ứng
A. Trong cùng điều kiện, phản ứng xảy ra theo hai chiều trái ngược nhau.
B. Có phương trình hoá học được biểu diễn bằng mũi tên một chiều.
C. Chỉ xảy ra theo một chiều nhất định.
D. Xảy ra giữa hai chất khí.

Trang 1

Câu 2. Mối quan hệ giữa tốc độ phản ứng thuận vt và tốc độ phản ứng nghịch vn ở trạng thái cân
bằng được biểu diễn như thế nào?
A. vt = 2vn. B. vt = vn≠ 0.
C. vt = 0,5vn.
D. vt = vn = 0.
Câu 3. Tại nhiệt độ không đổi, ở trạng thái cân bằng,
A. Thành phần của các chất trong hỗn hợp phản ứng không thay đổi.
B. Thành phần của các chất trong hỗn hợp phản ứng vẫn liên tục thay đổi.
C. Phản ứng hoá học không xảy ra.
D. Tốc độ phản ứng hoá học xảy ra chậm dần.
Câu 4. Trong các phát biểu sau đây, phát biểu nào đúng khi một hệ ở trạng thái cân bằng?
A. Phản ứng thuận đã dừng.
B. Phản ứng nghịch đã dừng.
C. Nồng độ chất tham gia và sản phẩm bằng nhau.
D. Nồng độ của các chất trong hệ không đổi.
Câu 5. Khi một hệ ở trạng thái cân bằng thì trạng thái đó là
A. Cân bằng tĩnh.
B. Cân bằng động.
C. Cân bằng bền.
D. Cân bằng không bền.
Câu 6. Sự phá vỡ cân bằng cũ để chuyển sang một cân bằng mới do các yếu tố bên ngoài tác
động được gọi là
A. Sự biến đổi chất.
B. Sự dịch chuyển cân bằng.
C. Sự chuyển đổi vận tốc phản ứng.
D. Sự biến đổi hằng số cân bằng.
Câu 7. Cân bằng hóa học liên quan đến loại phản ứng
A. Không thuận nghịch. B. Thuận nghịch.
C. Một chiều. D. Oxi hóa – khử.
Câu 8. Điền vào khoảng trống trong câu sau bằng cụm từ thích hợp : “Cân bằng hóa học là trạng
thái của phản ứng thuận nghịch khi tốc độ phản ứng thuận ... tốc độ phản ứng nghịch”.

A.Lớn hơn

B. Bằng

C. Nhỏ hơn

D. Khác

Câu 9. Khi phản ứng thuận nghịch ở trạng thái cân bằng thì nó
A. Không xảy ra nữa.
B. Vẫn tiếp tục xảy ra.
C. Chỉ xảy ra theo chiều thuận. D. Chỉ xảy ra theo chiều nghịch.
Câu 10: Cho cân bằng hoá học: H2 (g) + I2 (g)
2HI (g);
Cân bằng không bị chuyển dịch khi
A. tăng nhiệt độ của hệ.
B. giảm nồng độ HI.
C. tăng nồng độ H2.
D. giảm áp suất chung của hệ.
Câu 11: cho cân bằng hóa học:
N2 (g) + 3H2 (g)

>0

2NH3 (g)
Trang 2

Phản ứng thuận là phản ứng tỏa nhiệt. Cân bằng hóa học không bị dịch chuyển khi
A. Thay đổi áp suất của hệ.
B. Thay đổi nồng độ N2.
C. Thay đổi nhiệt độ.
D. Thêm chất xúc tác.
Câu 12: Cho cân bằng hoá học: 2SO 2 (g) + O2 (g)
2SO3 (g); phản ứng thuận là phản ứng
toả nhiệt. Phát biểu đúng là:
A. Cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
B. Cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch khi giảm nồng độ O2.
C. Cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận khi giảm áp suất hệ phản ứng.
D. Cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch khi giảm nồng độ SO3.
Câu 13. Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng hoá học là
A. nồng độ, nhiệt độ và chất xúc tác.
B. nồng độ, áp suất và diện tích bề mặt.
C. nồng độ, nhiệt độ và áp suất.
D. áp suất, nhiệt độ và chất xúc tác.
Câu 14. Đối với một hệ ở trạng thái cân bằng, nếu thêm chất xúc tác thì:
A. Chỉ làm tăng tốc độ phản ứng thuận.
B. Chỉ làm tăng tốc độ phản ứng nghịch.
C. Làm tăng tốc độ phản ứng thuận và phản ứng nghịch như nhau.
D. Không làm tăng tốc độ phản ứng thuận và phản ứng nghịch.
Câu 15. Phát biểu nào dưới đây không đúng?
A. Phản ứng thuận nghịch xảy ra đồng thời hai chiều trong cùng điều kiện.
B. Phản ứng một chiều có thể xảy ra hoàn toàn.
C. Phản ứng thuận nghịch không thể xảy ra hoàn toàn.
D. Hiệu suất phản ứng thuận nghịch có thể đạt đến 100%.
MỨC ĐỘ 2 : HIỂU
Câu 16: Hệ phản ứng sau ở trạng thái cân bằng : H2 (g) + I2 (g)
Biểu thức hằng số cân bằng của phản ứng trên là :
A. KC =

. B. KC =

. C. KC =

2HI (g)

.

D. KC =

.

Câu 17: Cho cân bằng hoá học: N2(g) + 3H2(g)
2NH3 (g); phản ứng thuận là phản
ứng tỏa nhiệt. Cân bằng hoá học không bị chuyển dịch khi
A. Thay đổi nồng độ N2
B. Thêm chất xúc tác Fe.
C. Thay đổi nhiệt độ.
D. Thay đổi áp suất của hệ.
Hướng dẫn giải
Khi hạ nhiệt độ (nhiệt độ thấp) pứ theo chiều thuận=> ΔH < 0 (toả nhiệt)
Câu 18. Hệ cân bằng sau được thực hiện trong bình kín :
CO (g) + H2O (g)
CO2 (g) + H2 (g);
Cân bằng trên chuyển dịch theo chiều thuận khi :
A. Cho chất xúc tác vào hệ.
B. Thêm khí H2 vào hệ.
C. Tăng áp suất chung của hệ.
D. Giảm nhiệt độ của hệ.
Câu 19: Cho phản ứng: N2 (g) + 3H2 (g)

2NH3 (g);

= –92 kJ.

Trang 3

Hai biện pháp đều làm cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận là
A. Giảm nhiệt độ và giảm áp suất.
B. Tăng nhiệt độ và tăng áp suất.
C. Giảm nhiệt độ và tăng áp suất.
D. Tăng nhiệt độ và giảm áp suất.
Câu 20: Cho các cân bằng sau:
(I) 2HI (g)

H2 (g) + I2 (g);

(II) CaCO3 (s)

CaO (s) + CO2 (g);

(III) FeO (s) + CO (g)
Fe (s) + CO2 (g);
(IV) 2SO2 (g) + O2 (g)
Khi giảm áp suất của hệ, số cân bằng bị chuyển dịch theo chiều nghịch là
A.4. B. 3. C. 2.
D. 1
Hướng dẫn giải

2SO3 (g).

D. 1.
(IV) 2SO2 (g) + O2 (g)
2SO3 (g).
Khi giảm áp suất của hệ, số cân bằng bị chuyển dịch theo chiều tăng tổng số mol khí
(I) hệ số mol khí 2 vế bằng nhau =>Không bị chuyển dịch.
(II) vế trước không có khí ; vế sau có 1 mol khí => cân bằng chuyển dịch chiều thuận.
(III) hệ số mol khí 2 vế bằng nhau =>Không bị chuyển dịch.
(IV) về trước 3 mol khí ; về sau 2 mol khí => cân bằng chuyển dịch chiều nghịch.
Câu 21: Cho cân bằng sau trong bình kín:

2NO2 (g)
N2O4 (g).
(màu nâu đỏ)
(không màu)
Biết khi hạ nhiệt độ của bình thì màu nâu đỏ nhạt dần. Phản ứng thuận có
A.

> 0, phản ứng tỏa nhiệt.

C.
> 0, phản ứng thu nhiệt.
Câu 22: Cho cân bằng (trong bình kín) sau:

B.

< 0, phản ứng tỏa nhiệt.

D.

< 0, phản ứng thu nhiệt.

CO (g) + H2O (g)
CO2 (g) + H2 (g)
<0
Trong các yếu tố: (1) tăng nhiệt độ; (2) thêm một lượng hơi nước; (3) thêm một lượng H 2; (4)
tăng áp suất chung của hệ; (5) dùng chất xúc tác.
Dãy gồm các yếu tố đều làm thay đổi cân bằng của hệ là:
A. (1), (4), (5)
B. (1), (2), (3).
C. (2), (3), (4).
D. (1), (2), (4).
Câu 23: Cho cân bằng hóa học : CaCO3 (rắn)
CaO (rắn) + CO2(khí)
Biết phản ứng thuận là phản ứng thu nhiệt. Tác động nào sau đây vào hệ cân bằng để cân bằng đã
cho chuyển dịch theo chiều thuận?
A. Giảm nhiệt độ.
B. Tăng áp suất.
C. Tăng nồng đột khí CO2
D. Tăng nhiệt độ.
Câu 24: Cho cân bằng hóa học: PCl 5 (k)
dịch theo chiều thuận khi
A. Thêm PCl3 vào hệ phản ứng.
C. Tăng nhiệt độ của hệ phản ứng.
Câu 25: Cho các cân bằng sau:
(1) 2SO2 (g) + O2 (g)
(3) CO2 (g) + H2 (g)

2SO3 (g)
CO (g) + H2O (g)

PCl3 (k) + Cl2 (k);

> 0. Cân bằng chuyển

B. Tăng áp suất của hệ phản ứng.
D. Thêm Cl2 vào hệ phản ứng
(2) N2 (g) + 3H2 (g)
(4) 2HI (g)

2NH3 (g)

H2 (g) + I2 (g)
Trang 4

Khi thay đổi áp suất, nhóm gồm các cân bằng hoá học đều không bị chuyển dịch là
A.(1) và (2).
B. (1) và (3).
C. (3) và (4).
D. (2) và (4).
Hướng dẫn giải
Do hệ (3) và (4) có tổng mol khí 2 vế bằng nhau nên không bị ảnh hưởng bởi áp suất.
MỨC ĐỘ 3, 4: VẬN DỤNG - VẬN DỤNG CAO
Câu 26: Cho cân bằng: 2SO2 (g) + O2 (g)
2SO3 (g). Khi tăng nhiệt độ thì tỉ khối của hỗn
hợp khí so với H2 giảm đi. Phát biểu đúng khi nói về cân bằng này là:
A. Phản ứng thuận thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều nghịch khi tăng nhiệt độ.
B. Phản ứng nghịch toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
C. Phản ứng nghịch thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
D. Phản ứng thuận toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều nghịch khi tăng nhiệt độ.
Hướng dẫn giải
Tỉ khối so với H2 giảm => M giảm =
> 0: thu nhiệt

=> n ( số mol khí ) tăng (chiều nghịch), Δ H

Câu 27: Cho cân bằng sau trong bình kín: 2NO2 (g)
N2O4 (g).
(màu nâu đỏ)
(không màu)
Biết khi hạ nhiệt độ của bình thì màu nâu đỏ nhạt dần. Phản ứng thuận có:
A.

< 0, phản ứng thu nhiệt
C.

B.

> 0, phản ứng tỏa nhiệt

> 0, phản ứng thu nhiệt

D.
< 0, phản ứng tỏa nhiệt
Hướng dẫn giải
Biết khi hạ nhiệt độ thì phản ứng luôn diễn ra theo chiều ΔH < 0: tỏa nhiệt => theo đề bài cân
bằng diễn ra theo chiều màu nâu đỏ nhạt dần (chiều thuận).
Câu 28: Cho các cân bằng sau trong các bình riêng biệt:

(1) H2 (g)
(không màu)
(2) 2NO2 (g)
(Nâu đỏ)

+

I2 (g)
Tím

2HI (g)
(không màu)

N2O4 (g)
(không màu)

Trang 5

Nếu làm giảm thể tích bình chứa của cả 2 hệ trên, so với ban đầu thì màu của
A. hệ (1) hệ (2) đều đậm lên.
B. hệ (1) không thay đổi; hệ (2) nhạt đi.
C. hệ (1) và hệ (2) đều nhạt đi.
D. hệ (1) đậm lên; hệ (2) nhạt đi.
Hướng dẫn giải
Khi giảm thể tích bình nghĩa là tăng áp suất => Cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm mol
khí
=> Cân bằng (1) không bị thay đổi do hệ số mol khí ở 2 vế bằng nhau.
=> Cân bằng (2) chuyển dịch theo thuận (số mol khí giảm) => màu nhạt đi.
Câu 29: Cho các cân bằng sau:
(1) 2NH3(g)
(2) 2SO2(g) + O2(g)
(3) CaCO3(r)

N2(g) + 3H2(g)

>0

2SO3(g)

<0

CaO(r) + CO2(g)

>0

(4) H2(g) + I2(g)
2HI(g)
<0
Trong các cân bằng trên cân bằng nào sẽ chuyển dịch theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ và
giảm áp suất
A. 1, 4.
B. 2, 4.
C. 1, 3.
D. 1, 2, 3, 4.
Hướng dẫn giải
* Khi tăng nhiệt độ phản diễn ra theo chiều thu nhiệt (
> 0): thu nhiệt
* Khi giảm áp suất thì cân bằng chuyển dịch theo chiều làm tăng tổng mol khí
Câu 30: Cho phản ứng: H2 (g) + I2 (g)
2HI (g) Ở nhiệt độ 430°C, hằng số cân bằng KC
của phản ứng trên bằng 53,96. Đun nóng một bình kín dung tích không đổi 10 lít chứa 4,0 gam H 2
và 406,4 gam I2. Khi hệ phản ứng đạt trạng thái cân bằng ở 430°C, nồng độ của HI là
A. 0,275M.
B. 0,225M.
C. 0,151M.
D. 0,320M.
Hướng dẫn giải
= 4 :2 = 2 mol; nI2 = 406,4 : 254 = 1,6 mol
H2 (k) + I2 (k)
Bđ: 2
1,6
Pứ: x
x
Spu: 2 –x
1,6 –x

2HI (k) , KC = 53,96
(mol)
2x
(mol)
2x
(mol)

KC =
=53,96 =>
=53,96 =>
=53,96
2
2
2
=> 4x =172,672 – 86,336x - 107,92x + 53,96x => 49,96x – 194,256x + 172,672 = 0 (x < 1,6 )
=> x = 1,375 (nhận) ; x = 2,51 (loại) => [HI]= 2x : 10 = 2.1,375 : 10 = 0,275M
1.A
2.B
3.A
4.D
5.B
6.B
7.B
8.B
9.B
10.D

Trang 6

11.D
21.B

12.B
22.B

13.C
23.D

14.C
24.C

15.D
25.C

16.C
26.D

17.B
27.D

18.D
28.B

19.C
29.C

20.D
30.A

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------BÀI 2: CÂN BẰNG TRONG DUNG DỊCH NƯỚC
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I. SỰ ĐIỆN LY
1. Sự điện ly là quá trình phân li các chất trong nước tạo thành ion.
2. Chất điện ly là những chất khi tan trong nước phân li ra ion.
Chất điện ly mạnh:Là chất khi tan trong nước, hầu hết các phân tử chất tan đều phân li ra hoàn
toàn thành ion.
*Acid mạnh: HCl, HNO3, HClO4, HI, H2SO4, HClO3, HBr..
*Base mạnh (tan): NaOH, KOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2,..
*Muối: hầu hết các muối trừ HgCl2,CuCl
Chất điện ly yếu: Là chất khi tan trong nước, các phân tử hòa tan phân li một phần thành ion.
*Acid yếu: CH3COOH, HClO, HF, H2S, HNO2, H2CO3, H2SO3, HCOOH, C2H5COOH, HBrO,..
*Base yếu (không tan): Mg(OH)2, Bi(OH)2, Cu(OH)2,..
H2O là chất điện li rất yếu.
II. THUYẾT ACID - BASE CỦA BRONSTED - LOWRY
1. Khái niệm
*Acid là chất nhường H+, base là chất nhận H+

2. Ưu điểm của thuyết bronsted - lowry
III. KHÁI NIỆM pH VÀ Ý NGHĨA pH TRONG THỰC TIỄN
1. Khái niệm pH
Thực nghiệm cho thấy nước là chất điện li rất yếu: H2O
H+ + OHTích số ion của nước:
= [H+][OH-] =10-14 M (đo ở 25oC)
Nếu [H+] = 1,0.10–a M thì pH = a.
a. Môi trường acid: [H+] > [OH–] hay [H+] > 1,0.10–7M.
b. Môi trường kiềm: [H+] < [OH–] hay [H+] < 1,0.10–7M.
c. Môi trường trung tính: [H+] = [OH–] = 1,0.10–7M.
2. Ý nghĩa trong thực tiễn.

Trang 7

3. Xác định pH
- Thang pH thường dùng có giá trị từ 1 đến 14.
- Môi trường dung dịch được đánh giá dựa vào nồng độ H+ và pH dung dịch.
[H+]
pH
Môi trường
= 1,0.10-7M
=7
Trung tính
-7
> 1,0.10 M
<7
Acid
-7
< 1,0.10 M
>7
Base
- Chất chỉ
thị màu thường dùng là quỳ tím và phenolphtalein.
đỏ
tím
xanh
Quỳ tím
pH ≤ 6 6 < pH <8
pH ≥ 8
không màu
hồng
Phenolphtalein
pH < 8,3
pH ≥ 8,3
(Với dung dịch kiềm đặc, phenolphtalein bị mất màu)
IV. SỰ THỦY PHÂN CỦA CÁC ION
1. Môi trường của một số dung dịch muối
Muối trung hòa tạo bởi
Phần thủy phân
Môi
trường pH
dd
Amạnh + Bmạnh
Không
Trung tính
=7
Amạnh + B yếu
Gốc base
Acid
<7
A + Bmạnh
Gốc acid
Base
>7
A yếu + B yếu
Gốc acid và gốc base
Tùy trường hợp
V. CHUẨN ĐỘ ACID - BASE.
1. Nguyên tắc
Chuẩn độ là phương pháp xác định nồng độ của một chất bằng dung dịch chuẩn độ đã biết nồng
độ. Dựa vào thể tích của các dung dịch khi phản ứng vừa đủ với nhau, xác định được nồng độ
dung dịch chất cần chuẩn độ.
VD:

Trang 8

Ta có:
2. Thực hành

B. BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
MỨC ĐỘ 1: BIẾT
Câu 1.Dung dịch nào dẫn điện được
A. NaCl
B. C2H5OH
C. HCHO
D. C6H12O6
Câu 2.Dung dịch muối,Acid,Base là những chất điện li vì:
A. Chúng có khả năng phân li thành ion trong dung dịch
B. Dung dịch của chúng dẫn điện
C. Các ion thành phần có tính dẫn điện
D. Cả A,B,C
Câu 3.Phương trình điện li nào đúng?
A. NaCl  Na2+ + ClB. Ca(OH)2 Ca2+ + 2 OHC. C2H5OH  C2H5+ + OH- D. Cả A,B,C
Câu 4.Dãy chất nào dưới đây chỉ gồm những chất tan và điện li mạnh?
A. HNO3, Cu(NO3)2, Ca3(PO4)2, H3PO4
B. H2SO4, NaCl, KNO3, Ba(NO3)2
C. CaCl2, CuSO4, CaSO4, HNO3;
D. KCl, H2SO4, H2O, CaCl2
Câu 5.Dãy chất nào sau đây, trong nước đều là chất điện li yếu?
A. H2S, H2SO3, H2SO4.
B. H2CO3, H3PO4, CH3COOH, Ba(OH)2.
C. H2S, CH3COOH, HClO.
D. H2CO3, H2SO3, HClO, Al2(SO4)3.
Câu 6.Theo thuyết Bronstet, câu nào dưới đây là đúng?
A. Acid là chất hoà tan được mọi kim loại.
B. Acid tác dụng được với mọi Base.
C. Acid là chất có khả năng cho proton.
D. Acid là chất điện li mạnh.
Câu 7.Theo định nghĩa Acid−Base của Bronstet, các chất và ion thuộc dãy nào dưới đây là Base?
A.
, CH3COO−
B.
,
, CH3COO−
C. ZnO, Al2O3,
D.
,
Câu 8.Theo Bronstet, ion nào dưới đây là lưỡng tính?
A. PO43−
B. CO32−
C. HSO4−
D. HCO3−
Câu 9.Theo thuyết Acid − Base của Bronstet, ion
có tính chất
A. Acid.
B. lưỡng tính.
C. Base.
D. trung tính.
3+
Câu 10.Theo thuyết Acid − Base của Bronstet, ion Al trong nước có tính chất
A. Acid.
B. lưỡng tính.
C. Base.
D. trung tính.

Trang 9

Câu 11.Công thức tính pH
A. pH = - log [H+] B. pH = log [H+]
C. pH = +10 log [H+]
D. pH = - log [OH-]
Câu 12.Giá trị pH + pOH của các dung dịch là:
A. 0
B. 14
C. 7
D Không xác định được
Câu 13.Trong các dung dịch sau:Na2CO3,NaHCO3,KOH,NaOH đặc,HCl,AlCl3,Na2SiO3.Số dung
dịch làm cho phenolphtalein hoá hồng là
A. 6
B. 1
C. 5
D. 3
Câu 14.Chọn câu đúng
A. Giá trị pH tăng thì độ Base giảm
B. Giá trị pH tăng thì độ Acid tăng.
C. Dung dịch có pH >7 làm quỳ tím hoá xanh D. Dung dịch có pH >7 làm quỳ tím hoá đỏ.
Câu 15.Ion OH- khi tác dụng với ion nào dưới đây sẽ cho kết tủa?
A. Ba2+
B. Cu2+
C. K+
D. Na+
MỨC ĐỘ 2: HIỂU
Câu 16.Dung dịch chất nào sau đây (có cùng nồng độ) dẫn điện tốt nhất?
A. K2SO4. B. KOH.
C. NaCl.
D. KNO3.
Câu 17.Có 4 dung dịch: Natri clorua, rượu etylic (C 2H5OH), Acid axetic (CH3COOH), kali sunfat
đều có nồng độ 0,1 mol/l. Khả năng dẫn điện của các dung dịch đó tăng dần theo thứ tự nào trong
các thứ tự sau:
A. NaCl < C2H5OH < CH3COOH < K2SO4.
B. C2H5OH < CH3COOH < NaCl < K2SO4.
C. C2H5OH < CH3COOH < K2SO4< NaCl.
D. CH3COOH < NaCl < C2H5OH < K2SO4.
Câu 18. Cho các phản ứng sau:
HCl + H2O  H3O+ + Cl− (1) HSO3− + H2O  H3O+ + SO32− (4)
NH3 + H2O  NH4+ + OH− (2) HSO3− + H2O  H2SO3 + OH− (5)
CuSO4 + 5H2O  CuSO4.5H2O (3)
Theo thuyết Bronstet, H2O đóng vai trò là Acid trong các phản ứng
A. (1), (2), (3).
B. (2), (5).
C. (2), (3), (4), (5).
D. (1), (3), (4).
Câu 19. Theo định nghĩa Acid−Base của Bronstet, các chất và ion thuộc dãy nào dưới đây là
lưỡng tính?
A.
, CH3COO−
B. ZnO, Al2O3,
,
−
C.
,
, CH3COO
D. ZnO, Al2O3,
, H2 O
─
Câu 20. Cho các chất và ion sau: HCO3 , Cr(OH)3, Al, Ca(HCO3)2, Zn, H2O, Al2O3, (NH4)2CO3, HS─,
Zn(OH)2, Cr2O3, HPO

, H2PO , HSO3. Theo Bronstet số chất và ion có tính chất lưỡng tính là:

A. 12.
B. 11.
C. 13.
D. 14.
Câu 21. Cho các dung dịch có cùng nồng độ: Na 2CO3 (1), H2SO4 (2), HCl (3), KNO3 (4). Giá trị
pH của các dung dịch được sắp xếp theo chiều tăng dần từ trái sang phải là:
A. (3), (2), (4), (1).
B. (4), (1), (2), (3).
C. (1), (2), (3), (4).
D. (2), (3), (4), (1).
Câu 22. Hoa đậu biếc tên tiếng Anh là butterfly pea, là một loại hoa được trồng phổ biến tại các
quốc gia Nam Á và Đông Nam Á như Ấn Độ, Thái Lan, Singapore, Việt Nam…. Hoa có tên gọi
như vậy vì cây đậu biếc thuộc họ đậu, sống dây leo và cánh hoa có màu xanh tím giống hình con
bướm. Khi sử dụng đậu biếc làm chất tạo màu tự nhiên, người ta thường đun sôi hoa đậu biếc với
nước, hoặc ngâm cánh hoa trong nước sôi từ 10 đến 15 phút, màu hoa sẽ được trích ly tạo thành

Trang 10

màu xanh biếc. Sắc tố tạo màu đặc trưng cho đậu biếc là các hợp chất thuộc nhóm anthocyanin,
một trong những chất chống oxy hóa tự nhiên. Điểm đặc biệt của nhóm anthocianin là màu của
chúng thay đổi dưới tác dụng pH của môi trường. Ở môi trường pH< 7(môi trường Acid),
anthocianin chuyển sang đỏ tím, ngược lại chúng chuyển sang màu xanh thẫm khi môi trường
pH≥ 7. Dự đoán màu của dung dịch khi trộn lẫn 20 ml dung dịch NaOH 0,01M với 20 ml dung
dịch HCl 0,03 M được dung dịch Y. Dung dịch Y có pH là
A. đỏ tím.
B. xanh.
C. tím.
D. vàng.
Hướng dẫn:

môi trường acid làm đổi màu đỏ tím
Câu 23.Cho: S2- + H2O ↔ HS- + OHNH4+ + H2O ↔ NH3 + H3O+ ; Chọn đáp án đúng:
A. S2- là Acid, NH4+ là Base
B. S2- là Base, NH4+ là Acid
C. S2- là Acid, NH4+ là Acid
D. S2- là Base, NH4+ là Base
Câu 24. Dãy ion nào sau đây có thể đồng thời tồn tại trong cùng một dung dịch?
A. Na+,Cl-, S2-, Cu2+.
B. K+, OH-, Ba2+, HCO3-.
C. Ag+, Ba2+, NO3-, OHD. HSO4-, NH4+, Na+, NO3-.
Câu 25. Cho Na dư vào dung dịch chứa ZnCl2. Hãy cho biết hiện tượng xảy ra?
A. Có khí bay lên.
B. Có khí bay lên và có kết tủa keo trắng xuất hiện sau đó tan hoàn toàn.
C. Có khí bay lên và có kết tủa trắng xuất hiện sau đó tan một phần.
D. Có khí bay lên và có kết tủa trắng xuất hiện.
MỨC ĐỘ: VẬN DỤNG, VẬN DỤNG CAO
Câu 26. Một dung dịch gồm: 0,01 mol Na +; 0,02 mol Ca2+; 0,02 mol HCO3– và a mol ion X (bỏ
qua sự điện li của nước). Ion X và giá trị của a là
A. CO32– và 0,03. B. NO3– và 0,03.
C. OH– và 0,03.
D. Cl– và 0,01.
Hướng dẫn
Chọn B: Ion NO3– không phản ứng với các ion khác.
Bảo toàn điện tích: 0.01*1 + 0.02*2 = 0.02 + a*1 a = 0.03.
Câu 27. Trộn 150 ml dung dịch hỗn hợp gồm H2SO4 0,05M và HNO3 0,1M với 150 ml dung dịch
hỗn hợp gồm KOH 0,2M và Ba(OH)2 0,1M, thu được 300 ml dung dịch X. Dung dịch X có pH là
A. 1,2.
B. 12,8.
C. 13,0.
D. 1,0.
Hướng dẫn: Ta có:

Câu 28. Dung dịch X chứa 0,08 mol Mg2+; 0,04 mol Al3+; a mol Cl- và b mol NO3-. Cho AgNO3
dư vào X thấy có 22,96 gam kết tủa xuất hiện. Giá trị của a:b là?
A. 4: 3.
B. 2: 1.
C. 3: 4.
D. 1: 2.

Trang 11

Hướng dẫn:
Ta có:
Câu 29. Dung dịch X có chứa 0,07 mol Na +, 0,02 mol SO42-, và x mol OH-. Dung dịch Y có chứa
ClO4-, NO3- và y mol H+; tổng số mol ClO4-, NO3- là 0,04 mol. Trộn X và T được 100 ml dung
dịch Z. Dung dịch Z có pH (bỏ qua sự điện li của H2O) là:
A. 1.
B. 12.
C. 13.
D. 2.
Hướng dẫn:
Ta có:
Câu 30. A là dung dịch H2SO4 0,5M; B là dung dịch NaOH 0,6M. Trộn V 1 lít A với V2 lít B thu
được (V1+V2) lít dung dịch có pH=1. Tỉ lệ V1:V2 bằng
A. 1:1.
B. 5:11.
C. 7:9.
D. 9:11.
Hướng dẫn:
Ta có:

1. A
2.A
3. B
4.B
5.C
6.C
7.A
8.D
9.A
10.A
11.A
12.B
13.D
14.C
15.B
16. A
17.B
18.B
19.D
20.A
21.D
22.A
23.B
24.B
25.B
26.B
27.C
28.A
29.A
30.C
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Bài 3: ÔN TẬP CHƯƠNG 1
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Cân bằng hóa học
1.1. Phản ứng một chiều là phản ứng xảy ra theo một chiều từ chất đầu sang sản phẩm trong
cùng một điều kiện.
aA + bB
cC + dD
1.2. Phản ứng thuận nghịch là phản ứng xảy ra theo hai chiều ngược nhau trong cùng điều kiện.
aA + bB
cC + dD
1.3. Trạng thái cân bằng của phản ứng thuận nghịch là trạng thái tại đó tốc độ phản ứng thuận
bằng tốc độ phản ứng nghịch (vt = vn)
1.4. Hằng số cân bằng
Xét phản ứng thuận nghịch tổng quát:

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng hóa học
a. Ảnh hưởng của nhiệt độ (chất khí, chất lỏng)

Trang 12

“ Khi tăng nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm nhiệt độ, tức là chiều phản ứng
thu nhiệt (
), nghĩa là chiều làm giảm tác động của việc tăng nhiệt độ và ngược lại”
b. Ảnh hưởng của nồng độ (chất khí, chất lỏng)
“Khi tăng nồng độ một chất trong phản ứng thì cân bằng hóa học bị phá vỡ và chuyển dịch theo
chiều làm giảm tác động của chất đó và ngược lại”.
c. Ảnh hưởng của áp suất (chất khí)
“Khi tăng áp suất chung của hệ, thì cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm áp suất, tức là
chiều làm giảm số mol khí và ngược lại”.
d. Ảnh hưởng chất xúc tác => chất xúc tác không ảnh hưởng đến cân bằng hóa học
1.6. Nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier
“ Một phản ứng thuận nghịch đang ở trạng thái cân bằng, khi chịu một tác động bên ngoài làm
thay đổi nồng độ, nhiệt độ, áp suất thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác động bên
ngoài đó”.
=>Ý nghĩa của nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier: Trong kĩ thuật công nghiệp hóa
học, có thể thay đổi các điều kiện chuyển dịch cân bằng theo chiều mong muốn => tăng hiệu suất
của phản ứng.
2. Cân bằng trong dung dịch nước
2.1. Sự điện li
Quá trình phân li các chất trong nước tạo thành các ion đươic gọi là sự điện li.
Sự điện li được biểu diễn bằng phương trình điện li
VD: NaOH(aq)  Na+(aq) + OH-(aq)
2.2. Chất điện li – Phân loại chất điện li
a. Chất điện li
Chất điện li là những chất khi tan trong nước phân li ra các ion
b. Phân loại chất điện li
Chất điện li được chia thành hai loại: chất điện li mạnh và chất điện li yếu
- Chất điện li mạnh: là chất khi tan trong nước, hầu hết các phân tử chất tan đều phân li ra ion.
Các chất điện li mạnh thường gặp là các acid mạnh, base mạnh, hầu hết các muối.
Quá trình phân li của chất điện li mạnh xảy ra gần như hoàn toàn và được biểu diễn bằng mũi tên
một chiều.
VD: NaOH  Na+ + OH- Chất điện li yếu: là chất khi tan trong nước chỉ có một phần số phân tử hòa tan phân li ra ion,
phần còn lại vẫn tồn tại dưới dạng phân tử trong dung dịch. Chất điện li yếu gồm các acid yếu,
base yếu, một số muối.
Quá trình điện li của chất điện li yếu là một phản ứng thuận nghịch cà được biểu diễn bằng hai
nửa mũi tên:
VD: CH3COOH
CH3COO- + H+
c. Chất không điện li
Chất không điện li là những chất không phân li ra ion khi tan trong nước
VD: ethanol, saccarose…
2.3. Thuyết acid – base của Bronstet – Lowry
Acid là chất cho proton. Base là chất nhận proton

Trang 13

VD: HCl; HNO3… là các acid
NaOH; NH3; CO32- … là các base
Chất vừa cho vừa nhận proton được gọi là chất lưỡng tính. VD: H2O; HCO3-…
2.4. pH và môi trường của dung dịch
- pH là đại lượng dùng để đánh giá tính acid hoặc tính base của các dung dịch với quy ước
pH = -lg[H+] hoặc [H+] = 10-pH
- Đánh giá môi trường của dung dịch dựa vào giá trị pH
Môi trường trung tính có pH = 7
Môi trường base có pH > 7
Môi trường acid có pH < 7
- Chất chỉ thị acid – base là chất có màu sắc biến đổi phụ thuộc vào giá trị pH của dung dịch.
Các chất chỉ thị thông dụng gồm có: quỳ tím, phenolphtalein, giấy pH.
2.5. Sự thủy phân của các ion
Phản ứng giữa ion với nước tạo ra các dung dịch có môi trường khác nhau được gọi là phản
ứng thủy phân.
VD: Trong dung dịch Na2CO3, ion CO32- bị thủy phân trong nước tạo ra ion OH- theo phương
trình
CO32- + H2O
HCO3- + OHB. BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
MỨC ĐỘ 1: BIẾT (15 câu)
Câu 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng hoá học là
A. Nồng độ, nhiệt độ và chất xúc tác.
B. Nồng độ, áp suất và diện tích bề mặt.
C. Nồng độ, nhiệt độ và áp suất.
D. Áp suất, nhiệt độ và chất xúc tác.
Câu 2. Giá trị hằng số cân bằng KC của phản ứng thay đổi khi
A. Thay đổi nồng độ các chất.
B. Thay đổi nhiệt độ.
C. Thay đổi áp suất.
D. Thêm chất xúc tác.
Câu 3. Trường hợp nào không dẫn điện được
A. NaCl rắn, khan
B. NaCl trong nước
C. NaCl nóng chảy
D. NaOH nóng chảy
Câu 4. Chất nào dưới đây không phân li ra ion khi hòa tan trong nước ?
A. MgCl2. B. HClO3.
C. Ba(OH)2.
D. C6H12O6
Câu 5. Chất nào sau đây là điện li yếu
A. NaCl
B. HCl
C. HF
D. KOH
Câu 6. Chất nào sau đây là điện li mạnh
A. HF
B. MgO
C. KOH
D. Fe(OH)3
Câu 7. Phương trình điện li nào dưới đây viết không đúng?
A. HCl  H+ + ClB. CH3COOH  CH3COO- + H+
C. H3PO4  3H+ + 3PO43D. Na3PO4  3Na+ + PO43Câu 8. Phương trình điện li nào đúng?
A. CaCl2  Ba+ + 2 ClB. Ca(OH)2  Ca+ + 2 OHC. AlCl3  Al 3+ + 3 Cl2D. Al2(SO4)3  2Al 3+ + 3SO42+
-3
Câu 9. Một dung dịch có [H ] = 2,3.10 M. Môi trường của dung dịch là:
A. base
B. acid
C. trung tính
D. không xác định
Trang 14

Câu 10. Dung dịch HNO3 0,001M có pH bằng:
A. 3
B. 10
C. 4
D. 11
Câu 11. Theo thuyết Bronstet, H2O được coi là acid khi nào:
A. Cho một electron
B. Nhận một electron
C. Cho một proton
D. Nhận một proton
Câu 12. Chất nào sau đây thuộc loại trung tính theo Bronsted?
A. H2SO4
B. Na+
C. Fe3+D. CO32Câu 13. Chất nào sau đây thuộc loại acid theo Bronsted?
A. H2SO4
B. Na+
C. SO42D. CO32Câu 14. Chất nào sau đây là chất lưỡng tính
A. Na2CO3 B. K2SO4
C. KHCO3 D. BaCl2
Câu 15. Cho phenolphtalein vào dung dịch nào sau đây sẽ hóa hồng
A. dung dịch NaCl B. dung dịch BaCl2 C. dung dịch NaOH
D. dung dịch HCl
MỨC ĐỘ 2 : HIỂU
Câu 16. Cho cân bằng hoá học: N2 (k) + 3 H2 (k)
2 NH3 (k); phản ứng thuận là phản ứng
toả nhiệt. Cân bằng hoá học không bị chuyển dịch khi
A. Thay đổi áp suất của hệ
B. Thay đổi nồng độ N2
C. Thay đổi nhiệt độ
D. Thêm chất xúc tác Fe.
Câu 17. Trong hệ phản ứng ở trạng thái cân bằng: 2SO 2(k) + O2(k)
2SO3(k)
< 0. Nồng
độ của SO3 sẽ tăng, nếu:
A. Giảm nồng độ của SO2.
B. Tăng nồng độ của SO2.
C. Tăng nhiệt độ.
D. Giảm nồng độ của O2.
Câu 18. Cho cân bằng: H2 (K) + I2 (K)
2HI (K) ∆H > 0. Yếu tố nào sau đây không làm
chuyển dịch cân bằng:
A. Áp suất B. Nồng độ I2C. Nhiệt độ D. Nồng độ H2
Câu 19. Câu nào sau đây là đúng khi nói về sự điện li ?
A. Sự điện li là sự hòa tan một chất vào nước tạo thành dd.
B. Sự điện li là sự phân li một chất dưới tác dụng của dòng điện.
C. Sự điện li là sự phân li một chất thành ion dương hoặc ion âm.
D. Sự điện li thực chất là quá trình oxi hóa - khử.
Câu 20. Trong số các chất sau: H2S, Cl2, H2SO3, NaHCO3, C6H12O6, Ca(OH)2, HF, NaClO, C6H6.
Số chất điện li là
A. 6.
B. 7.
C. 8.
D. 9.
Câu 21. Nồng độ mol/l của Cl – trong dung dịch CaCl2 0,3 M là:
A. 0,3
B. 0,6
C. 0,9
D. 0,15.
Câu 22. Dung dịch HNO3 0,001M có pH bằng:
A. 3
B. 10
C. 4
D. 11
Câu 23 Dung dịch nào sau đây có pH bằng 7
A. FeCl3
B. KHSO4
C. BaCl2
D. HNO3
Câu 24. Chất nào sau đây vừa tác dụng với dung dịch HCl vừa tác dụng với dung dịch NaOH
A. Fe(OH)3 B. Mg(OH)2
C. Al(OH)3
D. KOH
Câu 25. Khi hòa tan trong nước, chất nào sau đây làm quỳ tím chuyển màu xanh?

Trang 15

A. NaNO3.

B. Na2CO3 C. NaHSO4. D. CuCl2
MỨC ĐỘ 3, 4: VẬN DỤNG - VẬN DỤNG CAO
Câu 26. Cho cân bằng: CH4(k) + H2O(k)
CO(k) + 3H2(k). Khi giảm nhiệt độ thì tỉ khối của
hỗn hợp khí so với H2 giảm đi. Phát biểu đúng khi nói về cân bằng này là
A. Phản ứng thuận toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
B. Phản ứng nghịch toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều nghịch khi tăng nhiệt độ.
C. Phản ứng thuận thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
D. Phản ứng nghịch thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi giảm nhiệt độ.
Hướng dẫn giải
Khi giảm áp suất của hệ, tỷ khối của hỗn hợp so với hidro giảm đi  số mol hỗn hợp tăng lên  cân bằng
chuyển dịch theo chiều thuận  phản ứng thuận toả nhiệt
Câu 27. Xét cân bằng trong bình kín có dung tích không đổi: X (khí)
2Y(khí). Ban đầu cho 1
mol khí X vào bình, khi đạt đến trạng thái cân bằng thì thấy: Tại thời điểm ở 35 0C trong bình có
0,730 mol X; Tại thời điểm ở 450C trong bình có 0,623 mol X.
Có các phát biểu sau về cân bằng trên:
(1) Phản ứng thuận là phản ứng thu nhiệt.
(2) Khi tăng áp suất, cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch.
(3) Thêm tiếp Y vào hỗn hợp cân bằng thì làm cho cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch.
(4) Thêm xúc tác thích hợp vào hỗn hợp cân bằng thì cân bằng vẫn không chuyển dịch.
Trong các phát biểu trên, số phát biểu đúng là
A. 3.
B. 2.
C. 4.
D. 1.
Hướng dẫn giải
Khi nhiệt độ tăng, số mol của X giảm đi  cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận  phản ứng thuận thu
nhiệt
 Phản ứng thuận thu nhiệt và tăng số phân tử khí, nên
(1) Đúng
(2) Đúng vì tăng áp suất cân bằng chuyển dịch theo chiều giảm số phân tử khí
(3) Đúng vì khi cho Y vào hệ thì nồng độ của Y tăng lên làm cho cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch
(4) Đúng vì chất xúc tác không làm cân bằng chuyển dịch
Câu 28. Cho phản ứng sau ở một nhiệt độ nhất định: N 2 + 3H3
2NH3. Nồng độ (mol/l) lúc
ban đầu của N2 và H2 lần lượt là 0,21 và 2,6. Biết K C của phản ứng là 2. Nồng độ cân bằng (mol/l)
của N2, H2, NH3 tương ứng là
A. 0,08; 1 và 0,4. B. 0,01; 2 và 0,4. C. 0,02; 1 và 0,2. D. 0,001; 2 và 0,04.
Hướng dẫn giải
Xét cân bằng: N2 + 3H3
2NH3
Ban đầu: 0,21M 2,6M
Phản ứng: xM 3xM
Cân bằng: (0,21 - x) M ( 2,6 - 3x) M 2x M
Ta có

 x = 0,2

[N2] = 0,01M; [H2] = 2M; [NH3] = 0,4M

Trang 16

Câu 29. Trộn 250 ml dung dịch hỗn hợp gồm HCl 0,08 M và H 2SO4 0,...