ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2022-2023
MÔN NGỮ VĂN 9

I. MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA
1. Kiến thức:
- Củng cố lại toàn bộ kiến thức về phân môn Văn học, tiếng Việt và Tập làm văn đã
học ở học kì II.
- Tự đánh giá được năng lực của mình trong việc tiếp thu bài.
2. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng dùng từ, đặt câu, cách làm bài văn nghị luận.
3. Thái độ: Học sinh có ý thức làm bài nghiêm túc, trung thực.
II. HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA
1. Hình thức: Tự luận
2. Cách tổ chức: HS làm bài kiểm tra trên lớp, thời gian 90 phút.
III. THIẾT LẬP MA TRẬN
Mức độ
Vận dụng
Nhận
Thông hiểu
Tổng
Cấp độ
Cấp độ
Lĩnh vực ND
biết
thấp
cao
Theo Hạt
- Xác - Chỉ ra và nêu tác
giống tâm
định
dụng biện pháp tu từ
hồn dành
PTBĐ câu cho sẵn
cho tuổi
chính 1 câu 1,0 đ
teen,
tập
2
PHẦN
1 câu 10,0%
–
Nhiều
tác
I.
0,5 đ
- Giải thích câu nói:
giả, NXB
ĐỌC 5,0%
Cuộc sống,…bạn nhiều
Tổng hợp
HIỂU
lần rướm máu.
TP.Hồ Chí
1 câu 0,5 đ
Minh, 2012,
5,0%
tr.02”
- Thông điệp mà tác
Số câu - số
giả muốn gửi gắm qua
điểm
văn bản. Lí giải sự lựa
Tỉ lệ
chọn của em.
1 câu 1,0 đ
10,0%
Số câu
1 câu
3 câu
4 câu
Số điểm
0,5 đ
2,5 đ
3,0 đ
Tỉ lệ %
5,0%
25,0%
30,0
%
PHẦN Xây dựng
Viết đoạn
1 câu
II.
đoạn văn
văn 1 câu
2,0 đ
LÀM nghị luận
2,0 đ
20,0
VĂN
Số câu - số
20,0 %
%

điểm
Tỉ lệ
Viết bài
nghị luận
Số câu - số
điểm
Tỉ lệ
Số câu
1 câu
3 câu
1 câu
Số điểm
0,5 đ
2,5 đ
2,0 đ
Tỉ lệ %
5,0%
25,0%
20,0%
IV. NỘI DUNG ĐỀ KIỂM TRA:
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: Ngữ văn lớp 9
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề

Viết bài văn
nghị luận về
đoạn thơ
1 câu 5,0 đ
50,0%
1 câu
5,0 đ
50,0%

1 câu
5,0 đ
50,0%

5 câu
10,0 đ
100%

PHẦN I. ĐỌC - HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“Tuổi thiếu niên là tuổi của ước mơ và hoài bão. Nó gắn liền với khát vọng chinh phục
thử thách và giải được mật mã cuộc đời. Khát vọng luôn xanh và cuộc sống luôn đẹp,
nhưng trong một thời khắc nào đó, có thể nhiều bạn trẻ đã thấy cuộc đời như một mớ bòng
bong của những điều bỡ ngỡ với bao trăn trở không dễ tỏ bày. Đi qua tuổi thơ, cuộc đời
mở ra trước mắt bạn một hành trình dài, nhiều hoa hồng nhưng cũng không ít chông gai.
Cuộc sống, với tất cả sự khắc nghiệt vốn có của nó, sẽ khiến cho bước chân bạn nhiều lần
rướm máu. Và những giọt máu đó, hoặc sẽ thấm xuống con đường bạn đang đi và lưu lại
đó dấu son của một vị anh hùng hoặc sẽ trở thành dấu chấm hết cho những khát vọng
đoản mệnh của một kẻ nhụt tâm, chùn bước. Nhưng dù thế nào chăng nữa, bạn hãy nhớ
rằng: để trưởng thành, những thử thách và thất bại bao giờ cũng là điều cần thiết.”
(Theo Hạt giống tâm hồn dành cho tuổi teen, tập 2 – Nhiều tác giả, NXB Tổng
hợp TP.Hồ Chí Minh, 2012, tr.02)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong câu: “Đi qua tuổi thơ,
cuộc đời mở ra trước mắt bạn một hành trình dài, nhiều hoa hồng nhưng cũng không ít
chông gai.”
Câu 3 (0,5 điểm): Tại sao có thể nói: “Cuộc sống, với tất cả sự khắc nghiệt vốn có của
nó, sẽ khiến cho bước chân bạn nhiều lần rướm máu.”?
Câu 4 (1,0 điểm): Thông điệp mà em tâm đắc nhất qua văn bản là gì? Hãy lí giải sự lựa
chọn đó của em.
PHẦN II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung phần đọc hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình
bày suy nghĩ của em về những việc bản thân cần làm để đạt được ước mơ.
Câu 2 (5,0 điểm): Cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu trong bài thơ Viếng lăng Bác
của Viễn Phương:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
(SGK Ngữ văn 9, Tập 2, Tr 58, NXB GD 2011)
V. HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA
PHẦN I. ĐỌC - HIỂU (3.0 điểm)
CÂU
ĐÁP ÁN
ĐIỂM
Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận.
0,5
Câu 1
điểm
(0,5 điểm)
Học sinh tìm được biện pháp và nêu tác dụng:
1,0
- Biện pháp tu từ: ẩn dụ (hoa hồng ẩn dụ cho những vinh quang,
điểm
chiến thắng, những điều tốt đẹp; chông gai chỉ những khó khăn,
thử thách, thậm chí thất bại khiến con người đau khổ, tuyệt
vọng…)
Câu 2
(1,0 điểm) - Tác dụng:
+ Làm cho câu văn tăng tính gợi hình, biểu cảm.
+ Nhấn mạnh về giá trị của cuộc đời: tồn tại đối lập của hạnh
phúc - khổ đau; cơ hội – thách thức; thành – bại…trong cuộc đời
là tất yếu. Để có hạnh phúc, chúng ta phải trải qua nhiều khó
khăn, thử thách.
Có thể nói như vậy vì:
0,5
điểm
- Cuộc sống luôn chứa đựng vô vàn những khó khăn, thử thách.
Câu 3
- Năng lực của con người có giới hạn và ta có thể sẽ gặp những
(0,5 điểm)
thất bại, những cay đắng, có khi là máu và nước mắt. Nhưng
khi đã vượt qua thử thách đó chúng ta sẽ hạnh phúc hơn bao giờ
hết.
HS có thể lựa chọn thông điệp mà mình tâm đắc nhất và giải
1,0
thích cho sự lựa chọn đó.
điểm
Câu 4
- Tuổi trẻ hay sống hết mình cho ước mơ, hoài bão.
(1,0 điểm)
- Cuộc sống không chỉ có thành công mà còn có cả những thất
bại.
- Cần nỗ lực hết mình để theo đuổi những đam mê.
PHẦN II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
CÂU
ĐÁP ÁN
ĐIỂM
Câu 1
Viết đoạn văn đảm bảo yêu cầu sau:
(2,0 điểm) * Về hình thức:
0,5
điểm
Học sinh có thể trình bày đoạn theo cách diễn dịch, quy nạp,

Câu 2
(5,0 điểm)

tổng – phân – hợp,…
* Về nội dung:
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai
vấn đề nghị luận theo nhiều cách. Có thể theo hướng sau:
- Giải thích: Ước mơ là những điều tốt đẹp mà con người khao
khát hướng tới, mong muốn đạt được.
- Nêu những việc bản thân cần làm:
+ Muốn đạt được ước mơ, thiết nghĩ, ta cần có một kế hoạch
cụ thể để thực hiện nó.
+ Để ước mơ thành hiện thực, chúng ta cần thực hiện nó bằng
quyết tâm cao độ, bằng tinh thần kỉ luật cao, bằng ý chí, nghị lực
phi thường.
+ Thấy khó đã nản, gặp thất bại đã bỏ cuộc, thì làm sao bạn có
thể chạm đến ước mơ. Ước mơ không có ngày hết hạn.
Cảm nhận về hai khổ thơ đầu trong bài thơ Viếng lăng Bác
của Viễn Phương
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Mở bài, thân bài, kết bài.
- Học sinh phải viết được một văn bản nghị luận thơ, cụ thể là
phân tích một bài thơ. Học sinh phải trình bày được nhận xét,
đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của hai khổ thơ đầu
bài thơ “Viếng lăng Bác”.
- Văn phong trong sáng, có cảm xúc, lập luận chặt chẽ; bố cục
mạch lạc; không mắc các lỗi chính tả, diễn đạt,...
* Về kiến thức:
HS có thể trình bày bài viết theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần
đảm bảo những nội dung chính như sau:
- Đoạn thơ gồm hai khổ đầu bài thơ, là đoạn thể hiện những cảm
xúc, suy ngẫm của nhà thơ trước khi vào lăng viếng Bác.
- Trong khổ thơ đầu, cách xưng hô con – Bác đã gợi mối quan hệ
giữa người con miền Nam với Bác thật gần gũi, ấm áp. Tuy có
dùng cách nói giảm (dùng từ “thăm” thay cho từ “viếng”) nhưng
nỗi thương tiếc, xúc động của nhân vật trữ tình vẫn bộc lộ rõ. Từ
nỗi xúc động ấy, nhà thơ nhìn hình ảnh hàng tre nơi lăng Bác như
một biểu tượng chỉ sức sống của dân tộc đang quây quần bên
Bác.
- Khổ thơ thứ hai là những suy ngẫm về vai trò của Bác với dân
tộc và tình cảm của dân tộc với lãnh tụ. Bác được ví như mặt trời
bất tử, đem lại nguồn sống mới cho dân tộc và vì thế, hình ảnh
đoàn người ngày ngày vào lăng “kết tràng hoa” viếng Bác lại
phản ánh tình cảm kính yêu và lòng biết ơn vô hạn của dân tộc

1,5
điểm

1,0
điểm

3,0
điểm

với lãnh tụ.
- Cũng như cả bài thơ, ngôn từ trong đoạn thơ tuy giản dị tự
nhiên mà cô đọng hàm súc. Hình ảnh thơ có sự hòa hợp nhuần
nhuyễn giữa tả thực và biểu tượng.
- Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, 0,5 điểm
mới mẻ về vấn đề nghị luận.
- Chính tả, dùng từ, đặt câu.
0,5 điểm
----- HẾT -----