Ngày soạn: 28/9/2022
Ngày giảng: 01/10/2022

Tiết 3,4
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
Văn bản: ĐỘNG MƯỜNG VI
(Truyện cổ dân tộc Giáy)

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được nội dung ý nghĩa của văn bản “ Động Mường Vi” – thuộc huyện
Bát Xát – Tỉnh Lào Cai. Biết được một số danh lam thắng cảnh, các di tích lịch
sử hay chương trình, kế hoạch bảo vệ môi trường nơi mình đang sống.
- Đọc – hiểu văn bản truyện cổ dân tộc Giáy.
2. Năng lực
- Nhận biết được môt số yếu tổ của truyền thuyết, truyện cổ tích như cốt
truyện, nhân vật, lời người kể chuyện và lời nhân vật, yếu tố kì ảo... qua văn
bản Động Mường Vi.
- Biết cách đọc văn bản. Kể lại được truyện.
- Phân tích được các sự việc trong truyện, các yếu tố hoang đường kỉ ảo trong
truyện.
3. Phẩm chất
- Học sinh có ý thức tìm hiểu giữ gìn bảo vệ các giá trị văn hoá của địa phương,
tự hào về quê hương Lào Cai.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. GV: Máy chiếu, máy tính, tài liệu chương trình địa phương.
2. HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu trong tài liệu.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động của GV - HS
Nội dung
HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu (5')
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút
HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài
học.
b. Tổ chức thực hiện
HĐCL
+ Em hãy nêu một số danh lam, thắng cảnh
của Lào Cai mà em đã đến hoặc nghe nói
đến ?
+ Em hiểu gì về động Mường Vi?
- HS trình bày
- GV dẫn dắt vào bài , kết hợp chiếu hình
ảnh xã Mường Vi và động Mường Vi:
Cách thị xã Lào Cai 28 km theo hướng

Tây Bắc qua huyện lị Bát Xát, tới bản Vược
rẽ trái là đến động Mường Vi. Xã có thung
lũng rộng, xung quanh là những dãy núi đá
vôi trùng điệp, do kiến tạo tự nhiên nên
trong lòng núi có quần thể hang động rộng
lớn, đó là quần thể hang động.
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
mới (72 phút)
a. Mục tiêu
- Nhận biết được môt số yếu tổ của truyền
thuyết, truyện cổ tích như cốt truyện, nhân
vật, lời người kể chuyện và lời nhân vật, yếu
tố kì ảo... qua văn bản Động Mường Vi.
- Biết cách đọc văn bản. Kể lại được truyện.
- Phân tích được các sự việc trong truyện,
các yếu tố hoang đường kỉ ảo trong truyện.
b. Tổ chức thực hiện
GV yêu cầu HS chú ý vào văn bản
HĐCN (1')
+ Văn bản này ta cần đọc với giọng như thế I. Đọc, thảo luận chú thích
nào?
- HS trình bày, chia sẻ cách đọc
- GV: Nhận xét ý kiến của HS, bổ sung nếu
cần.
(Hướng dẫn đọc: Giọng say mê, trầm lắng,
chú ý những từ tượng thanh, tính từ miêu tả.
Đoạn cuối vui tươi, phấn khởi)
GV đọc 1 đoạn, 3 HS đọc - nhận xét
+ Hãy nêu tóm tắt truyện Động Mường Vi?
+ Em hiểu thế nào là động?
- HS trình bày, chia sẻ
Dự kiến:
Động Mường Vi có từ bao giờ không ai
biết. Chỉ nghe kể rằng đó là nơi ở của 9 nàng
tiên xinh đẹp, hiền lành, chịu khó. Hàng
năm, cứ vào mùa trồng cấy hoặc thu hoạch,
các nàng tiên đến giúp bà con dân bả. Được
sự giúp đỡ nhiệt tình, bà con dân bản thêm
hăng say lao động, sản xuất. Trong hang có
rất nhiều thứ do các nàng tiên mang từ trên
trời xuống, ai cần gì thì các nàng tiên cho
mượn nhưng phải theo quy định rõ rang.
Tiếc thay, long tham vô đáy của một số

người đã mượn mà không trả, dẫn đến các
nàng tiên bỏ đi không bao giờ trở lại. Tất cả
mọi thứ trong hang hóa đá.
Động: hang rộng ăn sâu vào trong núi. Động
mường Vi thuộc xã Mường Vi - Bát Sát Lào Cai.
+ Văn bản thuộc thể loại nào? Phương - Thể loại: truyện cổ dân tộc
thức biểu đạt, ngôi kể ?
Giáy.
- Phương thức biểu đạt: tự sự
- Ngôi kể: thứ 3
HĐCN (2'): Theo em truyện có thể chia
làm mấy phần?
- HS trình bày, chia sẻ, nhận xét, bổ sung. - Bố cục: 3 phần
GV nhận xét, chốt
+ Phần 1: Từ đầu... chịu khó: Giới thiệu
động Mường Vi (mở truyện)
+ Phần 2: Tiếp... bánh khảo: Giải thích tập
tục cúng lễ dịp tết Nguyên đán. (Những sự
việc liên quan đến động Mường Vi (thân
truyện)
+ Phần 3: Còn lại: Sự màu mỡ của đất đai
Mường Vi (kết truyện)
HS đọc diễn cảm đoạn 1
HĐCĐ (2'), trình bày, chia sẻ 2 câu hỏi
sau:
+ Động Mường Vi được giới thiệu như thế
nào?
+ Những biện pháp NT nào đã được sử
dụng trong đoạn truyện? Những từ ngữ,
hình cảnh chọn lọc này gợi cho em hình
dung ra động Mường Vi như thế nào ?
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, chốt KT
GV: Xã Mường Vi- Bát Xát có một quần thể
hang động lớp. Hiện nay người ta đã khám
phá được 4 hang: Động Ná Rin, Cám Rang,
Cám Rúm, Cám Tẳm, quần thể này đã được
bộ văn hoá thông tin công nhận là di tích
danh thắng Quốc gia.
Tiết 4
HĐCL: Các nàng tiên đã làm gì để giúp đỡ

III. Tìm hiểu văn bản
1. Cảnh Động Mường Vi
+ Rộng và sâu.
+ Suối chảy róc rách.
+ Ruộng bậc thang …
+ Nơi nằm nghỉ mát.
Bằng những chi tiết thực, sử
dụng tính từ miêu tả, từ láy
tượng thanh, lối kể tự nhiên làm
nổi bật cảnh đẹp và sự hấp dẫn
của động Mương Vi.

dân bản?
- HS thực hiện nhiệm vụ, trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL

+ Cách kể của tác giả có gì đáng chú ý?
Việc làm đó của các nàng tiên có ý nghĩa
gì?
HĐ cặp đôi (3') chia sẻ:
- Vì sao các nàng tiên lại ra đi và tất cả mọi
thứ lại hoá thành đá?
- Em có nhận xét gì về các chi tiết trên?
Các chi tiết đó làm nổi bật điều gì?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, chốt
- GV liên hệ với việc bảo vệ của công trong
lớp học.

- HS theo dõi đoạn cuối.
HĐCL:
+ Do đâu mà đất ở Mường Vi lại trở nên
màu mỡ lạ kì như vậy?
+ Em có suy nghĩ gì về đồ lễ cầu trời?
- Bánh chưng, thịt gà, thịt lợn, xôi bảy màu...
Những đồ lễ vừa mang ý nghĩa trong ngày
tết cổ truyền của dân tộc, vừa mang ý nghĩa
bản sắc riêng của dân tộc Giáy.

2. Hình ảnh các nàng tiên
a. Các nàng tiên với dân bản
+ Giúp bà con lao động: nhổ mạ,
gặt lúa.
+ Các nàng tiên phù hộ cho họ
khoẻ mạnh, tránh mưa to gió lớn.
+ Cho mượn bát đĩa, đồ trang
sức, bạc trắng để cưới xin...
Các chi tiết tưởng tượng làm
nổi bật hình ảnh các nàng tiên tốt
bụng thương dân, hết lòng giup
dân.
b. Các nàng tiên bỏ đi
+ Do lòng tham của con người.
+ Vì bà con dân bản mượn đồ
xong, khi trả thì không rửa sạch
sẽ và để đúng nơi quy định, thậm
chí có người còn lấy.
+ Mọi thứ hóa thành đá, hạn hán,
mất mùa, đói kém, các nàng tiên
bỏ đi.
Chi tiết tưởng tượng kì ảo nhằm
giải thích một một phong tục tốt
đẹp của đồng bào, đồng thời giáo
dục lòng trung thực, ý thức giữ
gìn bảo vệ của công.

3. Đất Mường Vi màu mỡ
+ Già làng làm lễ cầu trời...
+ Vì các nàng tiên khi vận
chuyển đất đá…làm rơi vãi
xuống đất đai trở nên màu mỡ lạ
kỳ, trồng cấy cây gì cũng tốt, đời
sống bà con sung túc đầm ấm.
Bằng chi tiết tưởng tượng kì
GV liên hệ (Tích hợp mô hình trường học ảo, giải thích sự màu mỡ tươi tốt
GTT): Hiện nay trong ngày xuân để cầu cho của đất Mường Vi.
mưa thuận gió hòa, cầu cuộc sống ấm no
hạnh phúc người dân vẫn cúng lễ bằng xôi
ngũ sắc, bánh khảo… -> giải thích tập tục
cúng lễ dịp tết nguyên đán hàng năm =
những sản vật của địa phương (Dân tộc tày
tại địa phương xã Phú Nhuận chúng ta

cũng thực hiện nghi lễ này vào mùa xuân
hàng năm).
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường: Đất
đai màu mỡ được thiên nhiên ban tặng chúng
ta cần biết sử dụng đi đôi với tái tạo tránh
làm đất đai bạc màu.
HĐCL trả lời câu hỏi:
+ Ý nghĩa của truyện Động Mường Vi?
HS trinh bày, chia sẻ, nhận xét, bổ sung
GV nhận xét, chốt

HOẠT ĐỘNG 3: Luyện tập (5p)
a. Mục tiêu: HS kể lại được truyện
b. Tổ chức thực hiện
HĐCN thực hiện yêu cầu
HS kể chuyện, nhận xét.
GV nhận xét, bổ sung
HOẠT ĐỘNG 4: Vận dụng (5p)
a. Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức trong
bài học để vận dụng vào thực tế.
b. Tổ chức thực hiện
Tích hợp MHTH gắn với TT:
Viết đoạn văn ngắn (Khoảng nửa trang
giấy), giới thiệu về cây đàn tính (Một nhạc
cụ của dân tộc Tày tại địa phương xã Phú
Nhuận)?
HS cần đảm bảo yêu cầu sau:
+ Nội dung:
- Giới thiệu cây đàn, tính năng, âm thanh
- Thường được sử dụng vào dịp nào
- Nghệ thuật biểu diễn
+ Hình thức: Viết đúng hình thức đoạn văn.
- HS viết, trình bày, chia sẻ, nhận xét bổ
sung
- GV nhận xét, đánh giá

4. Ý nghĩa của truyện
Truyện lí giải sự màu mỡ của
đất đai Mường Vi, đề cao tinh
thần lao động, giáo dục lòng
trung thực và trách nhiệm giữ
gìn, tôn trọng, bảo vệ thiên nhiên
của con người.
IV. Luyện tập
1. Kể lại truyện Động Mường
Vi.

Phụ lục đánh giá bài viết theo tiêu chí, mức độ:

Mức độ
Tiêu chí
1. Nội dung
2. Hình thức

Chưa đạt

Đạt

Tốt

Chưa đảm bảo về Tương đối đảm Đảm bảo nội
nội dung theo gợi bảo nội dung theo dung theo gợi ý,
ý
gợi ý
có sự sáng tạo.
Chưa đảm bảo
hình thức 1 đoạn
văn.
Còn sai chính tả,
diễn đạt chưa
mạch lạc.

Tương đối đảm
bảo hình thức 1
đoạn văn.
Sai ít chính tả,
diễn đạt tương đối
mạch lạc

Đảm bảo hình
thức 1 đoạn văn.
Đúng chính tả,
diễn đạt mạch lạc,
trong sáng, rõ
ràng.

4. Củng cố và hướng dẫn học (3p)
* Củng cố
H. Từ tiết trên lớp em đó chiếm lĩnh được được những nội dung nào? Bạn
hãy trình bày trong 1 phút (kĩ thuật trình bày 1p)
- Một số HS trình bày, mỗi em có 1p trình bày...
* Đưa ra bài tập trắc nghiệm:
1. Động Mường Vi thuộc huyện nào của Lào Cai:
A. Bảo Thắng
B. Mường Khương
C. Bát Xát
D. Sa Pa
2. Truyện “Động Mường Vi” là truyện cổ của dân tộc nào:
A. H'mông
B. Giáy
C. Khơ- mú
D. Dao
* Hướng dẫn học
- Học ND bài và đọc, Kể diễn cảm câu chuyện.