BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN PHÚ
(((





Giáo án
Thao giảng
NGỮ VĂN7
Nguyễn Hương














Năm học 2021 – 2022





Ngày soạn: 10/12/2021 Ngày giảng: 15/12/2021
CHƠI CHỮ

I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức: Giúp hs hiểu
- Khái niệm chơi chữ.
- Các lối chơi chữ.
- Tác dụng của phép chơi chữ.
2. Kỹ năng: Rèn cho hs kỹ năng
- Nhận biết phép chơi chữ.
- Chỉ rõ cách nói chơi chữ trong văn bản.
3. Thái độ: Giáo dục học sinh
- Có ý thức tự sửa chữa bài một cách nghiêm túc.
4. Năng lực:
- Giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp Tiếng Việt, tạo lập văn bản.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV: Lập KHDH, tìm hiểu bài, bảng phụ
2. HS: Học bài cũ, đọc trước bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là điệp ngữ? Các dạng điệp ngữ? Lấy ví dụ minh họa.
3. Bài mới:
*Họat động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh.
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, trực quan.
- Thời gian: 3 phút
HS đọc câu văn. Xác định biện pháp tu từ?
GV dẫn vào bài: Trong cuộc sống, đôi lúc để tăng sắc thái dí dỏm, hài hước hoặc để tăng thêm phần hấp dẫn, thú vị người ta dùng lối chơi chữ. Vậy, chơi chữ không phải là công việc của văn chương mà còn mang lại điều thú vị trong cuộc sống hằng ngày. Như vậy chơi chữ là gì? Để giúp các em hiểu thế nào là chơi chữ và cách vận dụng nó trong đời sống, chúng ta cùng nhau tìm hiểu phép Chơi chữ.
*Điều chỉnh, bổ sung:

Hoạt động của GV và HS
Nội dung

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức bài học
- Mục tiêu 1: HS nắm được khái niệm chơi chữ, các lối chơi chữ thường gặp.
- Mục tiêu 2: HS nắm được khái niệm chơi chữ, các lối chơi chữ thường gặp.
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Vấn đáp, giải thích, thuyết trình, thảo luận nhóm, thực hành, quy nạp; kĩ thuật động não.
- Thời gian: 25 phút.

*GV cho học sinh trình bày bài đã chuẩn bị trước theo nhóm bằng phiếu học tập trên padlet
- Cho các nhóm nhận xét
- GV chốt kiến thức
*Nội dung phiếu bài tập:Trong bài ca dao có mấy từ lợi ? (3 từ).
Em hãy giải thích nghĩa của từ “lợi” ở dòng thơ thứ 2?
- Lợi (1): ích lợi, lợi lộc.
Từ “lợi” ở dòng thơ thứ 4 có nghĩa là gì?
- Lợi (2, 3): Một bộ phận trong khoang miệng
Hai từ “lợi” này có gì giống và khác nhau?Chúng là từ đồng âm hay là từ đồng nghĩa?
Khi đọc đến câu 3 thì em hiểu lời của thầy bói như thế nào? Và khi đọc đến câu 4, em có hiểu như thế nữa không? Vì sao?
*GV giải thích và chốt kiến thức: Ở đây bà già hỏi chuyện lợi lộc, thầy bói chiều theo ý bà mà trả lời bằng cách cố ý dùng từ lợi nhưng theo 1 nghĩa khác, không liên quan gì với từ lợi trước. Hai từ đồng âm này đã tạo nên chất hài hước cho bài ca dao. Tiếng cười bật ra sau khi hiểu được hàm ý của tác giả dân gian: Bà đã già rồi, lấy chồng làm gì nữa. Đồng thời phê phán thói tham lam của con người.
Ở ví dụ trên có sử dụng lối chơi chữ (nằm ở từ “lợi) với những nghĩa như ta đã phân tích, vậy em hiểu thế nào là chơi chữ ?
*Học sinh đọc ghi nhớ: Sgk
GV: Chuyển ý sang phần 2:
Có nhiều cách sử dụng lối chơi chữ - một trong những thủ pháp nghệ thuật đặc sắc thường thấy trong khá nhiều lĩnh vực đời sống hay trong các tác phẩm nghệ thuật văn thơ... Vậy để nắm bắt và hiểu rõ hơn về các lối chơi chữ thì chúng ta chuyển sang phần 2 và cùng làm bài thảo luận để hoàn thành phiếu bài tập (Gv trình chiếu phiếu bài tập cho HS hoạt động nhóm)
*GV cho hs thảo luận để tìm ra