KNTT - Bài 19. Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Ngọc Thuỳ
Ngày gửi: 08h:45' 15-05-2026
Dung lượng: 1.6 MB
Số lượt tải: 20
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Ngọc Thuỳ
Ngày gửi: 08h:45' 15-05-2026
Dung lượng: 1.6 MB
Số lượt tải: 20
Số lượt thích:
0 người
BÀI 19. VƯƠNG QUỐC CHĂM-PATƯTHÊ KỈ II ĐẾN THÊ KỶ X
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Lịch sử hình thành của vương quốc cổ Chăm Pa
- Những nét đặc sắc về kinh tế, xã hội của cư dân Cham Pa
- Một số thành tựu văn hoá của Cham Pa
2. Năng lực
- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử: Biết cách khai thác sử dụng kênh hình và tư
liệu .
- Phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử
+ Mô tả được sự thành lập của vương quốc Chăm-pa
+ Trình bày được những nét chính về kinh tế và tổ chức xã hội của Chăm-pa
+ Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Champa.
- Phát triển năng lực vận dụng
+ Hiểu được yếu tố nào của văn hoá Chăm góp phần tạo nên sự phong phú của văn
hoá Việt Nam?
+ Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc Champa vẫn được bảo
tồn đến ngày nay?
3. Hình thành những phẩm chất
+ Có ý thức trách nhiệm giữ gìn và phát huy những tinh hoa văn hoá Chăm.
+ Giáo dục tình thần tương thân tương ái giữa các cộng đồng người có chung số
phận lịch sử và chung lãnh thổ.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Giáo án phiếu học tập.
- Lược đồ Vương quốc Chăm-pa (phóng to).
- Một số video vê' thành tựu văn hoá Chăm-pa.
- Máy tính, máy chiếu.
2. Học sinh
- Tìm hiểu về thành tựu văn hoá Cham Pa- thánh địa Mỹ Sơn
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến
thức, kĩ năng trong bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức Học sinh quan sát tranh và đọc tên các bức tranh
c) Sản phẩm: đọc đúng tên 3 bức tranh và nêu chủ đề nước Cham Pa
d) Cách thức thực hiện:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát các bức tranh và đọc tên các bức tranh và cho
biết các bức tranh này nói về chủ đè gì?
Hình 1.
Hình 2.
Hình 3
c. Gợi ý sản phẩm:
Nêu được tên các kênh hình và sự kiện liên quan:
- Hình 1-Tháp Chăm ở Phan Rang.
- Hình 2-Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam).
- Hình 3-Bia cổ chữ Phạn ở Thánh địa Mỹ Sơn.
Đặc biệt khu Thánh địa Mỹ Sơn được tổ chức Unesco công nhận là đi sản VH thế
giới 1999. - Những di tích trên có liên quan đến nhà nước cổ Cham-pa thuộc nền
văn hóa đồng thau Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) ở Bắc Trung bộ Việt Nam.
HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ BƯỚC ĐẦU PHÁT TRIỂN CỦA
VƯƠNG QUỐC CHAM PA
1. Vương quốc Cham Pa ra đời
a) Mục tiêu: mô tả được quá trình thành lập của vương quốc Cham Pa
b) Nội dung: Quan sát lược đồ chỉ được phạm vi nước Cham Pa, đọc kênh chữ
trình bày được sự thành lập nước Cham Pa
c) Sản phẩm: Chỉ được phạm vi nước Cham Pa, nêu được hoàn cảnh, thời gian
thành lập
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm/Yêu cầu cần đạt
Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ
- Cham Pa nằm trên dải đất miền
Trung: dải đất dài và hẹp, khí hậu
khô nóng, ít mưa, đất đai không
màu mỡ nhưng lại có bờ biển dài
với nhiều vịnh kín gió, nhiều rừng
nhiệt đới.
- Năm 192 nhân dần Tượng Lâm
dưới sự lãnh đạo của Khu Liên, đã
lật đổ ách thống trị của nhà Hán,
lập nên nước Lâm Ấp - tên gọi ban
đầu của Nhà nước Chăm-pa).
-
-
-
-
GV tổ chức hoạt động cặp đôi trong thời gian 2 phút
thảo luận các câu hỏi:
Quan sát trên lược đồ chỉ phạm vi nước Cham Pa?
Cho biết điều kiện tự nhiên của khu vực này như thế
nào?
Tượng Lâm là tên địa danh nằm ở đàu? Vỉ sao nhân
dân Tượng Lâm nổi dậy khởi nghĩa?
Cham pa ra đời trên nền tảng của nền văn hoá nào?
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động.
Bước 3.GV gọi HS đại diện các nhóm lên trình bày.
Sau đó cho các em nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét, trình bày và kết luận. HS
Lắng nghe và ghi chép
2. Chặng đường mười thế kỉ đầu tiên-( HỌC SINH TƯ HỌC)
a) Mục tiêu: trình bày được chặng đường đầu tiên của Cham Pa
b) Nội dung: Gv tổ chức cho HS đọc thông tin hoàn thành trục thời gian
c) Sản phẩm: lập được đường thời gian thể hiện sụ phát triển của Cham Pa
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ
GV Hãy lập sơ đồ thể hiện quá trình phát triển của vương quốc Cham Pa và xác định
trên bản đồ kinh đô của Cham Pa
……..
……..
………. …….
..……. ……..
…………
………..
Bước 2: HS đọc sách giáo khoa và hoàn thành bài tập
Bước 3:
HS trình bày
Bước 4 Giáo viên nhận xét và chổt
II. HOẠT ĐỘNG KINH TẾ VÀ TỔ CHỨC XÃ HỘI
1. Hoạt động kinh tế
a) Mục tiêu: Nắm được những nét chính về kinh tế Cham-pa ở thế kỉ II – X. Lý
giải được vì sao có những hoạt động đó
b) Nội dung: GV tổ chức HS quan sát tranh ảnh đọc thông tin sgk hoàn thành bài
tập theo nhóm
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
-Hoạt động chủ yếu
là trồng lúa nước, sử
- Hoạt động nhóm 5 phút:
dụng công cụ bằng sắt
(
Đọc thông tin sgk, quan sát tranh ảnh hoàn thành
và sức kéo của trâu
bảng thống kê theo nhóm những nét chính về hoạt động kinh tế
bò.
của cư dân Cham-pa từ thế kỉ II – thế kỉ X (theo mẫu sau):
-Thủ công nghiệp:
Lĩnh vực
Hoạt động chính
khá phát triển với
Nông nghiệp
nghề rèn sắt, dệt, làm
Thủ công nghiêp
Thương nghiệp
- Điều kiện tự nhiên đã có tác động như thế nào đến sự phát triển
kinh tế của cộng đồng cư dân Chăm-pa xưa? Theo em, hoạt động
kinh tế nào quan trọng nhất đối với họ? Tại sao?
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
GV hộ trợ bằng các câu hỏi gợi mở:
- Điều kiện tự nhiên đã có tác động như thế nào đến sự phát triển
kinh tế của cộng đồng cư dân Chăm-pa xưa?
(1.Với đường bờ biền dài, nhiều vịnh kín gió -> hình thành các
cảng biển -> tạo điều kiện cho nghề đi biển hình thành và phát
triển hoạt động giao thương kinh tế biền;
2. Rừng nhiệt đới nhiều -> khai thác được nguồn lợi tự nhiên quý
để trao đổi, buôn bán,...;
3. Những dải đồng bằng ven các con sông, tạo điều kiện cho
nông nghiệp trồng lúa và chăn nuôi gia súc, gia cầm kết hợp làm
nghề thủ công phát triển).
So sánh hoạt động kinh tế của cư dân Chăm-pa và cư dân
Văn Lang - Âu Lạc; (kinh tế Cham Pa đa dạng còn Văn Lang Âu
lạc chủ yếu là trồng lúa nước)
Theo em, câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” có đúng với
hoạt động kinh tế ở Chăm-pa không? Vì sao?
Bước 3. Các nhóm trình bày sp lên bảng, GV quan sát và chọn 1
bạn đại diện 1 nhóm trình bày.. Sau đó cho các em nhóm khác
nhận xét, bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
Đồng thời giải thích thêm:
- Nghề đi biển và giao thương hàng hải là một trong những nét
nổi bật của kinh tế Chăm-pa. Điều này cho phép nhận thức rằng
câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” chỉ đúng khi nói về cư dân
Việt cổ ở khu vực Bắc Bộ, không đúng với Chăm-pa (Chăm-pa là
một thế lực biển hùng mạnh, trung tâm buôn bán quốc tế lớn, kết
nối với Trung Hoa, Ấn Độ và các nước Ả Rập). Hơn nữa, cư dân
bản địa Chăm-pa cũng chính là những người đầu tiên góp phẩn
khai phá, xác lập chủ quyến ở vùng biển miền Trung nước ta
2.Tổ chức xã hội
đồ gốm, đồ trang sức,
chế tạo vũ khí bằng
kim loại, đóng gạch…
- Nghề khai thác
lâm thổ sản cũng phát
triển.
- Buôn bán trong và
ngoài nước phát triển
a) Mục tiêu: trình bày được thể chế nhà nước và các tầng lớp cư dân trong xã hội
b) Nội dung: GV tổ chức HS hoạt động cặp đôi quan sát sơ đồ đọc sách giáo khoa
trả lời câu hỏi
c) Sản phẩm: vẽ sơ đồ
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
Chăm-pa là nhà nước quân
Đọc sách giáo khoa và quan sát sơ đồ tổ chức xã hội chủ: đứng đầu là vua được đồng
chăm pa trả lời câu hỏi:
nhất với một vị thần, có quyền lực
Nhà nước Cham Pa theo thể chế nào?
tối cao; dưới vua là các quan đại
Mô tả các thành phần trong xã hội Cham Pa
thần và các quan đứng đầu ba cấp:
châu, huyện, làng (tổ chức Nhà
nước Cham pa còn khá đơn giản
và sơ khai).
XÃ HỘI CÓ 3 TẦNG LỚP
+ Quý tộc
+ Dân tự do
+ Nô lệ
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
Bước 3. GV lần lượt gọi 2 HS trình bày, Các bạn
khác nhận xét và bổ sung, nếu sai sót GV chỉnh sửa
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
III.MỘT SỐ THÀNH TỰU VĂN HOÁ TIÊU BIỂU
a) Mục tiêu: + Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Champa.
b) Nội dung: GV tổ chức HS hoạt động cặp đôi quan sát sơ đồ đọc sách giáo khoa
hoàn thành phiếu học tập; tổ chức các nhóm báo cáo về công trình thánh địa Mỹ
Sơn
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập và báo cáo nhóm
d) Cách thức thực hiện
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Nhiệm vụ 1
- Sáng tạo ra chữ viết riêng trên cơ
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
sở chữ Phạn (chữ Chăm cổ, thế kỉ
Đọc sgk thảo luận cặp đôi hoàn thành phiếu học tập
IV).
sau: (thời gian 5 phút)
- Tín ngưỡng và tôn giáo:
+ Thờ thần tự nhiên (Mặt Trời,
Lĩnh vực
Thành tựu
Núi, Nước, Lúa,...)
Chữ viêt
+ Du nhập Phật giáo, Ân Độ giáo.
Tín ngưỡng tôn giáo
- Kiến trúc và điêu khắc gắn với
Lễ hội
các công trình tôn giáo đặc sắc, trở
Kiến trúc đỉêu khắc
thành di sản văn hoá tiêu biểu
(Thánh địa Mỹ Sơn,...).
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
Bước 3. GV lần lượt gọi 4 HS đại diện các cặp trình - Lễ hội: tiêu biểu nhất là Ka-tê
bày, mỗi bạn 1 lĩnh vực Các bạn khác nhận xét và bổ
sung, nếu sai sót GV chỉnh sửa
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
Nhiệm vụ 2
- Cử đại diện các nhóm trình bày bài giới thiệu về.
Khu thành địa Mỹ Sơn (Bài chuẩn bị trước ở nhà
theo hệ thống câu hỏi W51H)
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét cho điểm
Thánh địa Mỹ Sơn - nơi tổ chức cúng tế và là khu lăng mộ, đã được UNESCO công nhận
là Di sản văn hoá thếgiới. Thánh địa Mỹ Sơn, với hơn 70 đền tháp xây dựng bắt đầu từ
giữa thế kỉ VII. Các vua Chăm trước đây chọn Mỹ Sơn để đóng đô có lẽ do tính chất
thiêng liêng của vùng đất để tôn thờ thần thánh và cũng do đây là vị trí phòng ngự tốt
trong trường hợp kinh đô Trà Kiệu bị đe doạ. Theo văn bia đê' lại, tiền thân của nó là một
ngôi đền làm bằng gỗ từ thế kỉ thứ IV đề thờ thần Di-va Bha-dre-xve-ra. Nhưng đến
khoảng cuối thế kỉ VI, một cơn hoả hoạn đã thiêu cháy ngôi đền gỗ. Sau đó vào đầu thế kỉ
VII, vua Sam-bhu-vac-man (trị vì từ năm 577 đến năm 629) đã dùng gạch để xây dựng lại
ngôi đền còn tổn tại đến ngày nay. Các triều vua sau đó vẫn tiếp tục tu sửa lại các đến tháp
cũ và xây dựng các đền tháp mới để thờ các vị thần.
Mỹ Sơn là khu thánh địa quan trọng nhất của dân tộc Chăm suốt từ cuối thế kỉ IV đến thế
kỉ XV. Giá trị của các di tích ở Mỹ Sơn còn được thể hiện qua nghệ thuật điêu khắc, chạm
nổi trên gạch, trên đá với những hình ảnh sống động về các vị thần, tu sĩ, vũ nữ, hoa lá,
muông thú và các vật tế lễ,...
Với những giá trị lịch sử văn hoá, thẩm mĩ, Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO bình
chọn là Di sản văn hoá thế giới năm 1999.
HOẠT ĐÔNG 3 LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mà HS đã được
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức và nhằm tạo hứng thú cho HS trong học
tập.
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và HS làm việc cá nhân hoặc nhóm trả lời
các câu hỏi thông qua phiếu học tập và trò chơi đẩy lui bệnh dịch.
c) Sản phẩm: HStrả lời câu hỏi
d) Tổ chức thực hiện:
Câu 1Em hãy nêu những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm. Hoạt động
kinh tế nào ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng?
Câu 2 Lập bảng thông kê theo mẫu sau
Hoạt động kinh tế Đời sống Xã hội Văn hoá – tín ngưỡng
Cư dân Cham pa
Cư dân Văn Lang Âu
lạc
Gợi ý :
Câu 1. Em hãy nêu những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm. Hoạt
động kinh tế nào ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng?
Những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm:
– Trồng lúa, biết làm đập nước, các loại ruộng trũng, ruộng cao, ruộng chua mặn,...
– Thủ công nghiệp phát triển, đặc biệt là nghề xây tháp và chạm khắc.
– Khai thác lâm sản (trầm hương).
– Đánh cá, cướp biển, trao đổi sản vật ở các cảng biển.
Hoạt động kinh tế ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng là
nông nghiệp, đánh cá.
Câu 2
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Hiểu được yếu tố của văn hoá Chăm góp phần tạo nên sự phong phú
của văn hoá Việt Nam. Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc
Champa vẫn được bảo tồn đến ngày nay?
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và HS làm việc cá nhân HS lựa chọn một
trong hai nội dung sau để thực hiện.
c) Sản phẩm: HS viết và sưu tầm nội dung mà mình lựa chọn.
d) Tổ chức thực hiện:
GV tổ chức cho HS làm bài tập
Bài tập 1 Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc Chăm-pa vẫn
được bảo tồn đến ngày nay? Di tích văn hoá Chăm nào được UNESCO công nhận
là di sản văn hoá thế giới? Theo em, Cần phải làm gì để bảo tồn và phát huy giá
trị của di tích?
Gợi ý trả lời:
– Di tích văn hoá, đền tháp, nghệ thuật tạo hình, điêu khắc trên chất liệu đá và gạch
(Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng).
– Di sản Văn hoá thế giới: Thánh địa Mỹ Sơn.
Để bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử cần:
+ giữ gìn sạch sẽ các di sản văn hóa, địa phương.
+ đi tham quan, tìm hiểu các di tích lịch sử, di sản văn hóa
+ không vứt rác bừa bãi
+ tố giác kẻ gian ăn cắp các cổ vật di vật
+ tham gia các lễ hội truyền thống.
+ nhắc nhở, tuyên truyền với về tầm quan trọng và ý nghĩa của di sản văn hoá
Bài tập 2
Về nhà tìm hiểu về vương quốc Phù Nam https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph
%C3%B9_Nam
GV BỘ MÔN
DUYỆT CỦA TỔ CM
DUYỆT CỦA BGH
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Lịch sử hình thành của vương quốc cổ Chăm Pa
- Những nét đặc sắc về kinh tế, xã hội của cư dân Cham Pa
- Một số thành tựu văn hoá của Cham Pa
2. Năng lực
- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử: Biết cách khai thác sử dụng kênh hình và tư
liệu .
- Phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử
+ Mô tả được sự thành lập của vương quốc Chăm-pa
+ Trình bày được những nét chính về kinh tế và tổ chức xã hội của Chăm-pa
+ Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Champa.
- Phát triển năng lực vận dụng
+ Hiểu được yếu tố nào của văn hoá Chăm góp phần tạo nên sự phong phú của văn
hoá Việt Nam?
+ Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc Champa vẫn được bảo
tồn đến ngày nay?
3. Hình thành những phẩm chất
+ Có ý thức trách nhiệm giữ gìn và phát huy những tinh hoa văn hoá Chăm.
+ Giáo dục tình thần tương thân tương ái giữa các cộng đồng người có chung số
phận lịch sử và chung lãnh thổ.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Giáo án phiếu học tập.
- Lược đồ Vương quốc Chăm-pa (phóng to).
- Một số video vê' thành tựu văn hoá Chăm-pa.
- Máy tính, máy chiếu.
2. Học sinh
- Tìm hiểu về thành tựu văn hoá Cham Pa- thánh địa Mỹ Sơn
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến
thức, kĩ năng trong bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức Học sinh quan sát tranh và đọc tên các bức tranh
c) Sản phẩm: đọc đúng tên 3 bức tranh và nêu chủ đề nước Cham Pa
d) Cách thức thực hiện:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát các bức tranh và đọc tên các bức tranh và cho
biết các bức tranh này nói về chủ đè gì?
Hình 1.
Hình 2.
Hình 3
c. Gợi ý sản phẩm:
Nêu được tên các kênh hình và sự kiện liên quan:
- Hình 1-Tháp Chăm ở Phan Rang.
- Hình 2-Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam).
- Hình 3-Bia cổ chữ Phạn ở Thánh địa Mỹ Sơn.
Đặc biệt khu Thánh địa Mỹ Sơn được tổ chức Unesco công nhận là đi sản VH thế
giới 1999. - Những di tích trên có liên quan đến nhà nước cổ Cham-pa thuộc nền
văn hóa đồng thau Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) ở Bắc Trung bộ Việt Nam.
HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ BƯỚC ĐẦU PHÁT TRIỂN CỦA
VƯƠNG QUỐC CHAM PA
1. Vương quốc Cham Pa ra đời
a) Mục tiêu: mô tả được quá trình thành lập của vương quốc Cham Pa
b) Nội dung: Quan sát lược đồ chỉ được phạm vi nước Cham Pa, đọc kênh chữ
trình bày được sự thành lập nước Cham Pa
c) Sản phẩm: Chỉ được phạm vi nước Cham Pa, nêu được hoàn cảnh, thời gian
thành lập
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm/Yêu cầu cần đạt
Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ
- Cham Pa nằm trên dải đất miền
Trung: dải đất dài và hẹp, khí hậu
khô nóng, ít mưa, đất đai không
màu mỡ nhưng lại có bờ biển dài
với nhiều vịnh kín gió, nhiều rừng
nhiệt đới.
- Năm 192 nhân dần Tượng Lâm
dưới sự lãnh đạo của Khu Liên, đã
lật đổ ách thống trị của nhà Hán,
lập nên nước Lâm Ấp - tên gọi ban
đầu của Nhà nước Chăm-pa).
-
-
-
-
GV tổ chức hoạt động cặp đôi trong thời gian 2 phút
thảo luận các câu hỏi:
Quan sát trên lược đồ chỉ phạm vi nước Cham Pa?
Cho biết điều kiện tự nhiên của khu vực này như thế
nào?
Tượng Lâm là tên địa danh nằm ở đàu? Vỉ sao nhân
dân Tượng Lâm nổi dậy khởi nghĩa?
Cham pa ra đời trên nền tảng của nền văn hoá nào?
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động.
Bước 3.GV gọi HS đại diện các nhóm lên trình bày.
Sau đó cho các em nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét, trình bày và kết luận. HS
Lắng nghe và ghi chép
2. Chặng đường mười thế kỉ đầu tiên-( HỌC SINH TƯ HỌC)
a) Mục tiêu: trình bày được chặng đường đầu tiên của Cham Pa
b) Nội dung: Gv tổ chức cho HS đọc thông tin hoàn thành trục thời gian
c) Sản phẩm: lập được đường thời gian thể hiện sụ phát triển của Cham Pa
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ
GV Hãy lập sơ đồ thể hiện quá trình phát triển của vương quốc Cham Pa và xác định
trên bản đồ kinh đô của Cham Pa
……..
……..
………. …….
..……. ……..
…………
………..
Bước 2: HS đọc sách giáo khoa và hoàn thành bài tập
Bước 3:
HS trình bày
Bước 4 Giáo viên nhận xét và chổt
II. HOẠT ĐỘNG KINH TẾ VÀ TỔ CHỨC XÃ HỘI
1. Hoạt động kinh tế
a) Mục tiêu: Nắm được những nét chính về kinh tế Cham-pa ở thế kỉ II – X. Lý
giải được vì sao có những hoạt động đó
b) Nội dung: GV tổ chức HS quan sát tranh ảnh đọc thông tin sgk hoàn thành bài
tập theo nhóm
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
-Hoạt động chủ yếu
là trồng lúa nước, sử
- Hoạt động nhóm 5 phút:
dụng công cụ bằng sắt
(
Đọc thông tin sgk, quan sát tranh ảnh hoàn thành
và sức kéo của trâu
bảng thống kê theo nhóm những nét chính về hoạt động kinh tế
bò.
của cư dân Cham-pa từ thế kỉ II – thế kỉ X (theo mẫu sau):
-Thủ công nghiệp:
Lĩnh vực
Hoạt động chính
khá phát triển với
Nông nghiệp
nghề rèn sắt, dệt, làm
Thủ công nghiêp
Thương nghiệp
- Điều kiện tự nhiên đã có tác động như thế nào đến sự phát triển
kinh tế của cộng đồng cư dân Chăm-pa xưa? Theo em, hoạt động
kinh tế nào quan trọng nhất đối với họ? Tại sao?
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
GV hộ trợ bằng các câu hỏi gợi mở:
- Điều kiện tự nhiên đã có tác động như thế nào đến sự phát triển
kinh tế của cộng đồng cư dân Chăm-pa xưa?
(1.Với đường bờ biền dài, nhiều vịnh kín gió -> hình thành các
cảng biển -> tạo điều kiện cho nghề đi biển hình thành và phát
triển hoạt động giao thương kinh tế biền;
2. Rừng nhiệt đới nhiều -> khai thác được nguồn lợi tự nhiên quý
để trao đổi, buôn bán,...;
3. Những dải đồng bằng ven các con sông, tạo điều kiện cho
nông nghiệp trồng lúa và chăn nuôi gia súc, gia cầm kết hợp làm
nghề thủ công phát triển).
So sánh hoạt động kinh tế của cư dân Chăm-pa và cư dân
Văn Lang - Âu Lạc; (kinh tế Cham Pa đa dạng còn Văn Lang Âu
lạc chủ yếu là trồng lúa nước)
Theo em, câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” có đúng với
hoạt động kinh tế ở Chăm-pa không? Vì sao?
Bước 3. Các nhóm trình bày sp lên bảng, GV quan sát và chọn 1
bạn đại diện 1 nhóm trình bày.. Sau đó cho các em nhóm khác
nhận xét, bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
Đồng thời giải thích thêm:
- Nghề đi biển và giao thương hàng hải là một trong những nét
nổi bật của kinh tế Chăm-pa. Điều này cho phép nhận thức rằng
câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” chỉ đúng khi nói về cư dân
Việt cổ ở khu vực Bắc Bộ, không đúng với Chăm-pa (Chăm-pa là
một thế lực biển hùng mạnh, trung tâm buôn bán quốc tế lớn, kết
nối với Trung Hoa, Ấn Độ và các nước Ả Rập). Hơn nữa, cư dân
bản địa Chăm-pa cũng chính là những người đầu tiên góp phẩn
khai phá, xác lập chủ quyến ở vùng biển miền Trung nước ta
2.Tổ chức xã hội
đồ gốm, đồ trang sức,
chế tạo vũ khí bằng
kim loại, đóng gạch…
- Nghề khai thác
lâm thổ sản cũng phát
triển.
- Buôn bán trong và
ngoài nước phát triển
a) Mục tiêu: trình bày được thể chế nhà nước và các tầng lớp cư dân trong xã hội
b) Nội dung: GV tổ chức HS hoạt động cặp đôi quan sát sơ đồ đọc sách giáo khoa
trả lời câu hỏi
c) Sản phẩm: vẽ sơ đồ
d) Cách thức thực hiện:
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
Chăm-pa là nhà nước quân
Đọc sách giáo khoa và quan sát sơ đồ tổ chức xã hội chủ: đứng đầu là vua được đồng
chăm pa trả lời câu hỏi:
nhất với một vị thần, có quyền lực
Nhà nước Cham Pa theo thể chế nào?
tối cao; dưới vua là các quan đại
Mô tả các thành phần trong xã hội Cham Pa
thần và các quan đứng đầu ba cấp:
châu, huyện, làng (tổ chức Nhà
nước Cham pa còn khá đơn giản
và sơ khai).
XÃ HỘI CÓ 3 TẦNG LỚP
+ Quý tộc
+ Dân tự do
+ Nô lệ
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
Bước 3. GV lần lượt gọi 2 HS trình bày, Các bạn
khác nhận xét và bổ sung, nếu sai sót GV chỉnh sửa
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
III.MỘT SỐ THÀNH TỰU VĂN HOÁ TIÊU BIỂU
a) Mục tiêu: + Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Champa.
b) Nội dung: GV tổ chức HS hoạt động cặp đôi quan sát sơ đồ đọc sách giáo khoa
hoàn thành phiếu học tập; tổ chức các nhóm báo cáo về công trình thánh địa Mỹ
Sơn
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập và báo cáo nhóm
d) Cách thức thực hiện
Hoạt động thầy – trò
Sản phẩm cần đạt
Nhiệm vụ 1
- Sáng tạo ra chữ viết riêng trên cơ
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
sở chữ Phạn (chữ Chăm cổ, thế kỉ
Đọc sgk thảo luận cặp đôi hoàn thành phiếu học tập
IV).
sau: (thời gian 5 phút)
- Tín ngưỡng và tôn giáo:
+ Thờ thần tự nhiên (Mặt Trời,
Lĩnh vực
Thành tựu
Núi, Nước, Lúa,...)
Chữ viêt
+ Du nhập Phật giáo, Ân Độ giáo.
Tín ngưỡng tôn giáo
- Kiến trúc và điêu khắc gắn với
Lễ hội
các công trình tôn giáo đặc sắc, trở
Kiến trúc đỉêu khắc
thành di sản văn hoá tiêu biểu
(Thánh địa Mỹ Sơn,...).
Bước 2. HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động
Bước 3. GV lần lượt gọi 4 HS đại diện các cặp trình - Lễ hội: tiêu biểu nhất là Ka-tê
bày, mỗi bạn 1 lĩnh vực Các bạn khác nhận xét và bổ
sung, nếu sai sót GV chỉnh sửa
Bước 4: GV nhận xét và kết luận
Nhiệm vụ 2
- Cử đại diện các nhóm trình bày bài giới thiệu về.
Khu thành địa Mỹ Sơn (Bài chuẩn bị trước ở nhà
theo hệ thống câu hỏi W51H)
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét cho điểm
Thánh địa Mỹ Sơn - nơi tổ chức cúng tế và là khu lăng mộ, đã được UNESCO công nhận
là Di sản văn hoá thếgiới. Thánh địa Mỹ Sơn, với hơn 70 đền tháp xây dựng bắt đầu từ
giữa thế kỉ VII. Các vua Chăm trước đây chọn Mỹ Sơn để đóng đô có lẽ do tính chất
thiêng liêng của vùng đất để tôn thờ thần thánh và cũng do đây là vị trí phòng ngự tốt
trong trường hợp kinh đô Trà Kiệu bị đe doạ. Theo văn bia đê' lại, tiền thân của nó là một
ngôi đền làm bằng gỗ từ thế kỉ thứ IV đề thờ thần Di-va Bha-dre-xve-ra. Nhưng đến
khoảng cuối thế kỉ VI, một cơn hoả hoạn đã thiêu cháy ngôi đền gỗ. Sau đó vào đầu thế kỉ
VII, vua Sam-bhu-vac-man (trị vì từ năm 577 đến năm 629) đã dùng gạch để xây dựng lại
ngôi đền còn tổn tại đến ngày nay. Các triều vua sau đó vẫn tiếp tục tu sửa lại các đến tháp
cũ và xây dựng các đền tháp mới để thờ các vị thần.
Mỹ Sơn là khu thánh địa quan trọng nhất của dân tộc Chăm suốt từ cuối thế kỉ IV đến thế
kỉ XV. Giá trị của các di tích ở Mỹ Sơn còn được thể hiện qua nghệ thuật điêu khắc, chạm
nổi trên gạch, trên đá với những hình ảnh sống động về các vị thần, tu sĩ, vũ nữ, hoa lá,
muông thú và các vật tế lễ,...
Với những giá trị lịch sử văn hoá, thẩm mĩ, Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO bình
chọn là Di sản văn hoá thế giới năm 1999.
HOẠT ĐÔNG 3 LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mà HS đã được
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức và nhằm tạo hứng thú cho HS trong học
tập.
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và HS làm việc cá nhân hoặc nhóm trả lời
các câu hỏi thông qua phiếu học tập và trò chơi đẩy lui bệnh dịch.
c) Sản phẩm: HStrả lời câu hỏi
d) Tổ chức thực hiện:
Câu 1Em hãy nêu những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm. Hoạt động
kinh tế nào ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng?
Câu 2 Lập bảng thông kê theo mẫu sau
Hoạt động kinh tế Đời sống Xã hội Văn hoá – tín ngưỡng
Cư dân Cham pa
Cư dân Văn Lang Âu
lạc
Gợi ý :
Câu 1. Em hãy nêu những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm. Hoạt
động kinh tế nào ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng?
Những hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm:
– Trồng lúa, biết làm đập nước, các loại ruộng trũng, ruộng cao, ruộng chua mặn,...
– Thủ công nghiệp phát triển, đặc biệt là nghề xây tháp và chạm khắc.
– Khai thác lâm sản (trầm hương).
– Đánh cá, cướp biển, trao đổi sản vật ở các cảng biển.
Hoạt động kinh tế ngày nay vẫn được cư dân miền Trung Việt Nam chú trọng là
nông nghiệp, đánh cá.
Câu 2
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Hiểu được yếu tố của văn hoá Chăm góp phần tạo nên sự phong phú
của văn hoá Việt Nam. Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc
Champa vẫn được bảo tồn đến ngày nay?
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và HS làm việc cá nhân HS lựa chọn một
trong hai nội dung sau để thực hiện.
c) Sản phẩm: HS viết và sưu tầm nội dung mà mình lựa chọn.
d) Tổ chức thực hiện:
GV tổ chức cho HS làm bài tập
Bài tập 1 Những thành tựu văn hoá tiêu biểu nào của vương quốc Chăm-pa vẫn
được bảo tồn đến ngày nay? Di tích văn hoá Chăm nào được UNESCO công nhận
là di sản văn hoá thế giới? Theo em, Cần phải làm gì để bảo tồn và phát huy giá
trị của di tích?
Gợi ý trả lời:
– Di tích văn hoá, đền tháp, nghệ thuật tạo hình, điêu khắc trên chất liệu đá và gạch
(Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng).
– Di sản Văn hoá thế giới: Thánh địa Mỹ Sơn.
Để bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử cần:
+ giữ gìn sạch sẽ các di sản văn hóa, địa phương.
+ đi tham quan, tìm hiểu các di tích lịch sử, di sản văn hóa
+ không vứt rác bừa bãi
+ tố giác kẻ gian ăn cắp các cổ vật di vật
+ tham gia các lễ hội truyền thống.
+ nhắc nhở, tuyên truyền với về tầm quan trọng và ý nghĩa của di sản văn hoá
Bài tập 2
Về nhà tìm hiểu về vương quốc Phù Nam https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph
%C3%B9_Nam
GV BỘ MÔN
DUYỆT CỦA TỔ CM
DUYỆT CỦA BGH
 









Các ý kiến mới nhất