BÀI 8. VẬT DẪN ĐIỆN VÀ VẬT CÁCH ĐIỆN
(2 tiết)
1. Yêu cầu cần đạt
1.1. Năng lực khoa học tự nhiên
– Giải thích được lí do sử dụng vật dẫn điện, vật cách điện trong một số đồ vật, tình huống
thường gặp.
– Đề xuất được cách làm thí nghiệm để xác định vật dẫn điện, vật cách điện.
– Thực hiện được thí nghiệm để xác định vật dẫn điện, vật cách điện.
1.2. Năng lực chung
– Năng lực giao tiếp và hợp tác trong tiến hành thí nghiệm, thảo luận.
– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua đề xuất cách làm thí nghiệm để xác định vật
dẫn điện, vật cách điện, giải thích được lí do sử dụng tính dẫn điện của một số đồ vật trong gia
đình, trường học.
1.3. Phẩm chất chủ yếu
– Trách nhiệm: Cẩn thận, tuân thủ các quy định về an toàn điện trong làm thí nghiệm tìm hiểu
về vật dẫn điện, vật cách điện.
– Trung thực trong tiến hành và báo cáo kết quả thí nghiệm.
– Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về vật dẫn điện và vật cách điện.
2. Đồ dùng dạy học
– Tiết 1
Hoạt động

GV

Khởi động

HS
SGK trang 32.

Tìm hiểu về vật dẫn điện, vật – Hình 1b, 1b (SGK trang 32). – SGK trang 32.
cách điện
– Một pin, một bóng đèn, một – Một thìa sắt hoặc nhôm, một
công tắc, hai dây dẫn thường thìa nhựa (mỗi nhóm).
và hai dây dẫn một đầu có mỏ
kẹp (8 bộ).
Thực hành xác định một số vật
là vật dẫn điện hay vật cách
điện

Vận dụng

– Hình 2a, 2b, 2c, 2d (SGK
trang 33).
– Một pin, một bóng đèn, một
công tắc, hai dây dẫn thường
và hai dây dẫn một đầu có mỏ
kẹp
(8 bộ).

– SGK trang 33.
– Một chìa khoá đồng, một tờ
giấy, một đinh sắt, một thước
nhựa (mỗi nhóm).

SGK trang 33.

– Tiết 2
Hoạt động

GV

HS

Khởi động
Tìm hiểu ứng dụng vật dẫn
điện, vật cách điện

Hình 3, 4, 5, 6 (SGK trang 34). SGK trang 34.

Xử lí tình huống

Hình 7, 8 (SGK trang 34).

SGK trang 34.

Tiết 1
3. Các hoạt động dạy học (tiết 1)
3.1. Hoạt động khởi động (3 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về vật dẫn điện và vật
cách điện.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV đặt câu hỏi: Trong mạch điện thắp sáng,
bộ phận nào có chức năng nối các bộ phận với
nhau và cho dòng điện đi qua?
‒ GV yêu cầu một vài HS trình bày câu trả lời.
‒ GV yêu cầu một vài HS khác nhận xét câu trả
lời của bạn.
– GV nhận xét chung và tiếp tục đặt câu hỏi:
Theo em, dây dẫn điện trong lớp học làm bằng
những vật liệu gì? Vì sao phải dùng các vật
liệu đó?
‒ GV yêu cầu một vài HS trình bày câu trả lời.
– GV nhận xét chung và dẫn dắt vào bài học:
“Vật dẫn điện và vật cách điện”.

Hoạt động của HS
– HS trả lời: Dây dẫn điện.

– HS trình bày câu trả lời.
– HS khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
– HS trả lời: Dây dẫn điện có lõi bên trong
được làm bằng đồng giúp dẫn điện từ nguồn
điện đến các thiết bị máy móc. Vỏ bên ngoài
bằng nhựa dẻo để giúp đảm bảo an toàn khi sử
dụng.
– HS trình bày câu trả lời.
– HS lắng nghe.

d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc cá nhân.
– Câu trả lời của HS: Dây dẫn điện có lõi bên trong được làm bằng đồng giúp dẫn điện từ nguồn
điện đến các thiết bị máy móc. Vỏ bên ngoài bằng nhựa dẻo để giúp đảm bảo an toàn khi sử dụng.
3.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu về vật dẫn điện, vật cách điện
(12 phút)
a) Mục tiêu: HS đề xuất và thực hiện được thí nghiệm để tìm hiểu về các vật dẫn điện
và vật cách điện.

b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp
thí nghiệm, phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp trực quan.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV dẫn dắt: Trong cuộc sống, có những vật
cho dòng điện đi qua, những vật này được gọi
là vật dẫn điện; có những vật không cho dòng
điện đi qua, những vật này được gọi là vật cách
điện.
– GV chia lớp thành các nhóm 4 hoặc 6 HS và
yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ:
+ Dự đoán thìa bằng sắt hoặc nhôm và thìa
bằng nhựa có dẫn điện không.
+ Quan sát các hình 1a, 1b (SGK trang 32) và
đề xuất phương án thí nghiệm để kiểm tra dự
đoán.
– GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo luận
trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét chung và hướng dẫn HS tìm
hiểu các bước thực hiện thí nghiệm (SGK trang
32).
– GV yêu cầu các nhóm tiến hành thí nghiệm
và trả lời các câu hỏi:

Hoạt động của HS
– HS lắng nghe.

– HS chia nhóm và thực hiện nhiệm vụ.
– HS trả lời:
+ Thìa bằng sắt hoặc nhôm dẫn điện; thìa bằng
nhựa không dẫn điện.
+ HS đề xuất phương án thí nghiệm như mạch
điện được mô tả ở hình 1a.
– Đại diện hai nhóm trình bày.
– Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
– HS tìm hiểu các bước thực hiện thí nghiệm.
– Các nhóm tiến hành thí nghiệm và thực hiện
nhiệm vụ.
– HS trả lời:
+ Trong mạch điện có thìa sắt hoặc thìa nhôm,
khi đóng công tắc thì có dòng điện trong mạch
vì bóng đèn phát sáng.
+ Trong mạch điện có thìa nhựa, khi đóng công
tắc thì không có dòng điện trong mạch vì bóng
đèn không phát sáng.
+ Những vật bằng nhôm, sắt là vẫn dẫn điện;
những vật bằng nhựa là vật cách điện.

+ Trong mạch điện có thìa sắt hoặc thìa nhôm,
khi đóng công tắc thì có dòng điện trong mạch
không? Vì sao em biết?
+ Trong mạch điện có thìa nhựa, khi đóng công
tắc thì có dòng điện trong mạch không? Vì sao
em biết?
+ Những vật làm bằng nhôm, nhựa, sắt là vật
dẫn điện hay vật cách điện?
– Đại diện hai nhóm trình bày.
* Lưu ý: GV cần nhắc HS không nối trực tiếp
hai cực của pin với nhau khi tiến hành thí – Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
nghiệm.
– GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo luận
trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra
kết luận: Những vật bằng nhôm, sắt là vẫn dẫn
điện; những vật bằng nhựa là vật cách điện.

d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc nhóm 4 hoặc 6 HS.
– Đề xuất phương án thí nghiệm của các nhóm.
– HS rút ra được kết luận: Những vật bằng nhôm, sắt là vẫn dẫn điện; những vật bằng nhựa là
vật cách điện.
3.3. Hoạt động luyện tập: Thực hành xác định một số vật là vật dẫn điện hay vật cách điện
(10 phút)
a) Mục tiêu: HS thực hành xác định một số vật là vật dẫn điện hay vật cách điện.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp thực hành, phương pháp dạy học hợp tác,
phương pháp trực quan.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

– GV yêu cầu HS đọc các nhiệm vụ ở mục
Hoạt động luyện tập, thực hành (SGK trang
33).
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 2a, 2b,
2c, 2d (SGK trang 33) và yêu cầu các nhóm
thực hiện nhiệm vụ:
+ Dự đoán mỗi vật trong các hình là vật dẫn
điện hay vật cách điện.
+ Tiến hành thí nghiệm để xác định mỗi vật
trong các hình là vật dẫn điện hay vật cách
điện.
+ Hoàn thành bảng theo gợi ý (SGK trang 33).

– HS đọc các nhiệm vụ ở mục Hoạt động luyện
tập, thực hành (SGK trang 33).
– HS quan sát các hình và thực hiện nhiệm vụ.
– HS trả lời:
+ Chìa khoá đồng, đinh sắt là vật dẫn điện.
Giấy, thước nhựa là vật cách điện.

Vật

Dẫn điện

Cách điện

Chìa khoá
đồng

Có

Không

Giấy

Không

Có

Đinh sắt

Có

Không

Thước nhựa

Không

Có

– Đại diện hai nhóm trình bày.
– GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo luận – Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra
kết luận: Chìa khoá đồng, đinh sắt là vật dẫn
điện. Giấy, thước nhựa là vật cách điện.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc nhóm 4 hoặc 6 HS.
– HS rút ra được kết luận: Chìa khoá đồng, đinh sắt là vật dẫn điện. Giấy, thước nhựa
cách điện.

3.4. Hoạt động vận dụng (10 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức về vật dẫn điện, vật cách điện để xác định được bộ
phận dẫn điện, bộ phận cách điện trong một số vật dụng trong nhà, lớp học.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp
trực quan, phương pháp dạy học hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV yêu cầu HS đọc nhiệm vụ ở mục Hoạt
động vận dụng (SGK trang 33).
– GV yêu cầu các nhóm thực hiện các nhiệm
vụ: Tìm hiểu một số vật dụng trong nhà, lớp
học và cho biết trong các vật dụng đó, bộ phận
nào dẫn điện, bộ phận nào cách điện. Vì sao?
– GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo luận
trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét chung và củng cố kiến thức cho
HS:
+ Các vật làm bằng đồng, sắt, nhôm,... cho
dòng điện đi qua là vật dẫn điện.
+ Các vật làm bằng nhựa, giấy, gỗ,… không cho
dòng điện đi qua là vật cách điện.

Hoạt động của HS
– HS đọc nhiệm vụ ở mục Hoạt động vận dụng
(SGK trang 33).
– Các nhóm thực hiện nhiệm vụ.

– Đại diện hai nhóm trình bày.
– Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).

d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc nhóm 4 hoặc 6 HS.
– HS kể được những bộ phận dẫn điện và bộ phận cách điện ở một số vật dụng trong nhà, lớp học.
Tiết 2
4. Các hoạt động dạy học (tiết 2)
4.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về vật dẫn điện,
vật cách điện.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV chia lớp thành các nhóm 4 hoặc 6 HS – Các nhóm tích cực tham gia cuộc thi.
và tổ chức cho các nhóm thi tìm các vật dẫn
điện và vật cách điện có ở nhà, lớp học. Trong
thời gian 3 phút, nhóm tìm được nhiều vật dẫn
điện và vật cách điện nhất là nhóm thắng cuộc.
– GV nhận xét chung, khen ngợi nhóm thắng – HS lắng nghe.
cuộc và dẫn dắt vào tiết 2 của bài học.

d) Dự kiến sản phẩm:
HS tích cực tham gia cuộc thi và tìm được những vật dẫn điện, vật cách điện có ở nhà, lớp học.
4.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu ứng dụng vật dẫn điện, vật cách
điện (15 phút)
a) Mục tiêu:
– HS nhận biết được vật dẫn điện, vật cách điện trong một số vật dụng thường gặp.
– HS giải thích được lí do sử dụng vật dẫn điện, vật cách điện trong một số vật dụng thường gặp.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trực quan, phương pháp dạy học hợp tác,
kĩ thuật mảnh ghép.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV chia lớp thành 4 nhóm và tổ chức cho HS
quan sát các hình 3, 4, 5, 6 (SGK trang 34).
– GV yêu cầu nhóm 1 nghiên cứu hình 3, nhóm
2 nghiên cứu hình 4, nhóm 3 nghiên cứu hình 5,
nhóm 4 nghiên cứu hình 6 và thực hiện nhiệm
vụ:
+ Các bộ phận được đánh dấu (bằng các chữ cái
nhỏ) trong từng vật dụng ở mỗi hình làm bằng
vật dẫn điện hay vật cách điện?
+ Giải thích tại sao các bộ phận đó phải làm
bằng vật dẫn điện hoặc vật cách điện.

Hoạt động của HS
– HS chia nhóm và quan sát các hình.
– Các nhóm thực hiện nhiệm vụ.
– HS trả lời:
+ Hình 3:
(a) : Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách dòng điện
với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn, không bị
điện giật khi phải cầm, nắm phích cắm điện.
(b): Vật dẫn điện. Lí do: Cho dòng điện từ ổ
điện (nguồn điện) đi qua, đến các thiết bị điện
giúp các thiết bị này hoạt động.
+ Hình 4:
(a) : Vật dẫn điện. Lí do: Cho dòng điện đi qua,
giúp nối các bộ phận trong mạch điện, dẫn điện
từ nguồn đến các thiết bị máy móc.
(b) : Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách dòng điện
với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn, không bị
điện giật khi chạm vào dây dẫn.
(c) : Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách dòng điện
với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn, không bị
điện giật khi chạm vào dây dẫn.
+ Hình 5:
(a) : Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách dòng điện
với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn, không bị
điện giật khi cầm, nắm tay xách của bình đun
nước. (b): Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách
dòng điện với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn,
không bị điện giật khi chạm vào dây dẫn.

+ Hình 6:
(a) : Vật cách điện. Lí do: Ngăn cách dòng điện
với bên ngoài, giúp đảm bảo an toàn, không bị
điện giật khi cầm, nắm tay xách của bàn là.
(b): Vật dẫn điện. Lí do: Cho dòng điện từ
ổ điện (nguồn điện) đi qua, đến bàn là giúp
bàn là hoạt động.
– GV mời các nhóm lần lượt trình bày kết quả – Đại diện các nhóm trình bày.
thảo luận trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau. – Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
– GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra
kết luận:
+ Các vật dẫn điện được sử dụng để nối các bộ
phận trong mạch điện, dẫn điện từ nguồn đến
các thiết bị máy móc,…
+ Các vật cách điện được sử dụng để ngăn cách
dòng điện với bên ngoài, đảm bảo an toàn cho
việc sử dụng điện,…
– GV giáo dục HS sử dụng các thiết bị điện tại – HS lắng nghe.
gia đình, trường học an toàn.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc nhóm.
– HS rút ra được kết luận:
+ Các vật dẫn điện được sử dụng để nối các bộ phận trong mạch điện, dẫn điện từ nguồn đến
các thiết bị máy móc,…
+ Các vật cách điện được sử dụng để ngăn cách dòng điện với bên ngoài, đảm bảo an toàn cho
việc sử dụng điện,…
4.3. Hoạt động vận dụng: Xử lí tình huống (15 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức về vật dẫn điện, vật cách điện vào thực tế cuộc sống.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp nêu và giải
quyết vấn đề, phương pháp trực quan.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

– GV yêu cầu HS đọc câu hỏi ở mục Xử lí tình
huống (SGK trang 34).

– HS đọc câu hỏi ở mục Xử lí tình huống (SGK
trang 34).

– GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi để
thực hiện nhiệm vụ:
+ Mô tả tình huống ở mỗi hình.

+ Em sẽ trả lời với các bạn như thế nào trong
mỗi tình huống?

‒ GV mời hai đến ba nhóm trình bày kết quả
thảo luận trước lớp.
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét chung.
– GV gợi ý và dẫn dắt để HS nêu được các từ
khoá trong bài: Vật dẫn điện; Vật cách điện.

– Các nhóm thực hiện nhiệm vụ.
– HS trả lời:
+ Hình 7: Một bạn nữ thấy bố mang găng tay
khi sửa điện và bạn đang hỏi bố vì sao bố phải
sử dụng găng tay.
+ Hình 8: Một bạn nam đang chỉ vào các nút
bấm của quạt điện và đố mẹ vì sao các nút bấm
này được làm bằng nhựa.
+ Hình 7: Bố sử dụng găng tay để đảm bảo
an toàn khi sửa chữa điện vì găng tay là vật
cách điện.
+ Hình 8: Các nút bấm của quạt điện được làm
bằng nhựa để đảm bảo an toàn cho người dùng
vì các nút nhựa là vật cách điện.
– Đại diện các nhóm trình bày.
– Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có).
– HS lắng nghe.
– HS nêu được các từ khoá trong bài.

d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm đôi.
– Câu trả lời của HS:
+ Bố sử dụng găng tay để đảm bảo an toàn khi sửa chữa điện vì găng tay là vật cách điện.
+ Các nút bấm của quạt điện được làm bằng nhựa để đảm bảo an toàn cho người dùng
vì các nút nhựa là vật cách điện.
– HS nêu được các từ khoá trong bài: Vật dẫn điện; Vật cách điện.