Tiết 90+ 91: VĂN BẢN VĂN HỌC

Giáo viên hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Thanh Lan.
Người soạn: Dương Thị Quỳnh Lan.
Đối tượng: Học sinh lớp 10A1.
Ngày soạn: 18/03/2018.
Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Hiểu được cấu trúc của một văn bản văn học; quá trình chuyển từ một văn bản văn học đến tác phẩm văn học
2. Kĩ năng:
- Biết vận dụng các kiến thức về văn bản văn học vào hoạt động đọc - hiểu văn bản cũng như hoạt động làm văn có hiệu quả.
3.Thái độ:
- Qua việc phân tích, khám phá các tầng cấu trúc của một số văn bản văn
nhằm giúp học sinh hình thành ý thức chủ động, tích cực trong tư duy hình tượng, bồi dưỡng tinh thần tự học, tinh thần khám phá cái mới để các em yêu hơn các tác phẩm nghệ thuật ngôn từ.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giáo viên.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 10, tập 2 - ban cơ bản.
- Giáo án giảng dạy.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa, vở soạn, bút, vở ghi….
C. Phương pháp, phương tiện dạy học:
1. Phương pháp dạy học: sử dụng kết hợp các phương pháp phát vấn, đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề, làm việc nhóm kết hợp với phương pháp hỏi chuyên gia…
2. Phương tiện dạy học: bảng đen, phấn, phiếu trả lời câu hỏi…

D. Tiến trình bài dạy
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Chí khí anh hùng”?
3. Bài mới:
* Vào bài mới: Hàng ngày, chúng ta đã được tiếp xúc, làm quen với nhiều văn bản khác nhau như: tự sự, miêu tả, thuyết minh, nghị luận... Trong đó, có một số văn bản được gọi là văn bản văn học. Vậy văn bản văn học là gì? Để trả lời cho câu hỏi đó, hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu bài “Văn bản văn học”.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm văn bản văn học.
GV: Cho các văn bản sau:
1. Chiếu dời đô.
2. Hịch tướng sĩ .
3. Lão Hạc.
Dế mèn phiêu lưu ký.
Thông tin về ngày Trái đất năm 2000.
Ôn dịch, thuốc lá.
GV hỏi: Theo em văn bản nào là văn bản văn học? Văn bản nào không phải là văn bản văn học?
(Văn bản 1 – 4: văn bản văn học.
Văn bản 5, 6: văn bản nhật dụng.)
-GV đưa ra khái niệm về văn bản văn học.
GV hỏi: Từ khái niệm về văn bản văn học theo phạm vi nghĩa hẹp và phạm vi nghĩa hẹp, theo em, văn bản nào là văn bản văn học theo nghĩa hẹp, văn bản nào là văn bản văn học theo nghĩa rộng
(Văn bản 3, 4: văn bản văn học theo nghĩa hẹp.
Văn bản 1, 2: văn bản văn học theo nghĩa rộng).

Hoạt động 2: Tìm hiểu tiêu chí chủ yếu của văn bản văn học.
Gọi học sinh đọc phần I trong SGK.
GV hỏi: Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao phản ánh hiện thực khách quan nào? Đồng thời thể hiện thái độ gì của nhà văn đối với người nông dân, nhân dân lao động nghèo khổ.
GV hỏi: Em hãy nêu nội dung đoạn trích: Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ?


GV hỏi: Từ những ví dụ chúng ta vừa phân tích, em hãy rút ra tiêu chí nào của văn bản văn học?

GV hỏi: Em có nhận xét gì về ngôn từ của câu thơ sau?
Bây giờ mận mới hỏi đào,
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?
Mận hỏi thì đào xin thưa,
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào.
(Ca dao)



GV hỏi: Qua việc phân tích ví dụ trên, em có nhận xét gì về đặc điểm ngôn ngữ của văn bản văn học?

GV hỏi: Em hãy xác định thể loại của các văn bản sau? (Ông Giuốc- đanh mặc lễ phục (trích Trưởng giả học làm sang)- Mô-li-e, Sang thu- Hữu Thỉnh, Làng- Kim Lân). Dựa vào đâu mà em xác định được thể loại của các văn bản đó? Từ đó, em rút ra kết luận gì