Tục ngữ về con người và xã hội.


A.Mục tiêu cần đạt:
- Học sinh hiểu nội dung , ý nghĩa và một số hình thức diễn đạt( so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen, nghĩa bóng…) của các câu tục ngữ trong bài
- Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ, tìm hiểu giá trị của tục ngữ
- Có ý thức tìm tòi, nghiên cứu để hiểu một số câu tục ngữ thông dụng sưu tầm
B.Chuẩn bị:
- Giáo viên: giáo án, sgk+sgv
- Học sinh: chuẩn bị bài
C.Các bước lên lớp
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ:
? Tục ngữ là gì? Đọc một vài câu tục ngữ mà em sưu tầm được và nêu nội dung, nghệ thuật
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Khởi động
Trong cuộc sống nhân dân ta không chỉ quan sát và đúc kết những kinh nghiệm về thiên nhiên, lao động sản xuất mà còn có cả những vấn đề về con người và xã hội.Để hiểu thêm và mở rộng kiến thức về tục ngữ hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục học: Tục ngữ về con người và xã hội
Hoạt động 2: Đọc - Hiểu văn bản

- GV hướng dẫn đọc: Giọng dứt khoát, rõ ràng, chú ý ngắt nhịp ®óng quy ®Þnh.
- Gv đọc mẫu
- Gọi 2 em học sinh đọc
- Học sinh và Gv nhận xét
? Em hiểu “ mặt người” và “ mặt của” là gì?
“ không tày” có nghĩa như thế nào?

- Học sinh đọc câu tục ngữ số 1
Câu tục ngữ sử dụng nghệ thuật gì?
- Vần lưng: mười - người
- Ẩn dụ: mặt người
- Nhân hoá: mặt của
- So sánh, số từ
? Câu tục ngữ đề cao cái gì? Câu tục ngữ còn phê phán ai? Phê phán điều gì?

? Nó còn có tác dụng an ủi khi nào? Tìm những câu tục ngữ tương tự?
- Người sống đống vàng.
- Người là vàng của là ngãi.
- Của đi thay người.
- Người làm ra của chứ của không làm ra người.
- Lấy của che thân chứ không lấy thân che của.
? Đọc câu tục ngữ số 2?
? Em hãy giải thích “ góc con người “ là gì?
( Một phần thể hiện hình thức, tính tình, tư cách con người )
? Tại sao nói” cái răng cái tóc là góc con người”
( Cái răng cái tóc cũng thể hiện một phần hình thức, tính cách con người. .Người răng trắng, tóc đen mượt mà là người khoẻ mạnh, người tóc bạc răng long là biểu hiện của tuổi già….)
->Những gì thuộc về hình thức bên ngoài của con người đều biểu hiện tính cách của người đó.
? Câu tục ngữ được sử dụng trong những trường hợp nào?
? Em tìm một câu tục ngữ tương tự:
Một yêu tóc bỏ đuôi gà
Hai yêu răng trắng như ngà dễ thương.

? Học sinh đọc thầm câu tục ngữ sè 3?
? Về hình thức câu này có gì đáng chú ý? ( vần, nhịp đối)
( Nhịp 3/3)
? Câu tục ngữ có ý nghĩa gì? Thường sử dụng trong những trường hợp nào?
( Sử dụng trong những tình huống dễ sa đà trượt ngã )

? Tìm câu tục ngữ tương tự?
- Giấy rách phải giữ lấy lề.
- No nên bụt, đói nên ma.
? Học sinh theo dõi sgk, ®äc thÇm c©u 4?
? Về cấu tạo câu tục ngữ này có gì đặc biệt?

? Điệp từ “ học” có tác dụng gì?
( Nhấn mạnh, mở ra những điều con người cần phải học )
? Em hiểu “ học ăn, học nói’ như thế nào?Vì sao phải “ học ăn, học nói”?
( Ta phải học ăn, học nói sao cho lịch sự dễ nghe )
? Em hiểu gì về “ học gói, học mở”
( Theo các cụ già kể lại, người Hà Nội xưa một số gia đình giàu sang thường dùng lá chuối tươi để gói nước mắm đựng vào bát. Lá chuối giòn, muốn gói được phải học . Khi lấy ra ăn cũng phải khéo tay, nhẹ nhàng để không bắn vào người khác -> phải học )
? Câu tục ngữ có ý nghĩa như thế nào?

? Đọc thầm câu số 5
? Cái hay của câu tục ngữ này là gì?
( Đề cao vai trò của người thầy trong việc giáo dục, dạy học và đào tạo con người.
- Diễn đạt: thách thức, suồng sã )