TRƯỜNG THCS NGHI SƠN –TĨNH GIA
GIÁO ÁN SOẠN GIẢNG
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra:
- Thế nào là từ trái nghĩa ? Cho ví dụ ?
3. Giới thiệu bài mới:
Trong Tiếng Việt, ngoài hiện tượng đồng nghĩa, trái nghĩa thì còn có hiện tượng đồng âm về từ ngữ. Vậy thế nào là từ đồng âm? Khi sử dụng từ đồng âm cần chú ý điều gì? Chúng ta cùng tìm hiểu?

Ngữ văn - Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM

Hoạt động của thầy-trò
Yêu cầu cần đạt

+ Trình chiếu ví dụ
- HS đọc ví dụ:
- Giải thích nghĩa của các từ lồng trong 2 câu sau?


- Hai từ lồng này giống nhau và khác nhau ở chỗ nào? Nghĩa của nó có liên quan với nhau không?
-> Như vậy từ lồng ở hai câu trên là từ đồng âm.
- Em hiểu thế nào là từ đồng âm ?
+ Trình chiếu ghi nhớ 1

+ Trình chiếu ví dụ:
- Hãy tìm và giải thích nghĩa của từ đồng âm trong VD sau:
Ruồi đậu mâm xôi đậu
Kiến bò đĩa thịt bò

+ Thảo luận nhóm: Chia nhóm, phát phiếu
+ Trình chiếu câu hỏi:
- Giải nghĩa từ “chân” trong các câu sau và cho biết từ “chân” trong ví dụ có phải từ đồng âm không ? Vì sao?
1. Bạn Nam bị đau chân.
2. Cái bàn này đã bị gẫy chân


+ Trình chiếu lưu ý






->Vậy thì khi sử dụng từ đồng âm thì chúng ta cần chú ý điều gì.

- Ở ví dụ đầu tiên mà các em tìm hiểu thì:
- Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa của các từ lồng trong 2 câu trên?

+ Trình chiếu VD:
- Câu:“Đem cá về kho!” Nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể hiểu thành mấy nghĩa?


- Vậy em hãy thêm vào câu này một vài từ để có thể hiểu rõ nghĩa hơn?

- Để tránh những hiện tượng hiểu lầm do từ đồng âm gây ra, khi sử dụng từ đồng âm chúng ta cần chú ý gì?
Chiếu ghi nhớ



- Bài 1 (136 ):
Trình chiếu đoạn thơ
- Đọc đoạn dịch thơ Bài ca nhà tranh...
-Tìm từ đồng âm với mỗi từ sau: Thu, cao, ba, tranh, sang, nam, sức, nhè, tuốt, môi.



-Bài 2 (136 ): Trình chiếu BT

a- Tìm nghĩa khác nhau của danh từ cổ và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó?


b- Tìm từ đồng âm với danh từ cổ và cho biết nghĩa của từ đó?


Bài tập 3 - Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau (ở mỗi câu phải có cả 2 từ đồng âm)?






Bài 4 (136 ): (...)













Chiếu sơ đồ tư duy

I- Thế nào là từ đồng âm.

- Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng:
- Lồng (a): Chỉ hoạt động của con ngựa, đang đứng im bỗng nhảy dựng, chồm lên.
- Lồng (b): Là đồ vật làm bằng tre nứa, kim loại … dùng để nhốt vật nuôi.

- Giống về âm thanh và khác xa về nghĩa.


=>Từ đồng âm: Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.

Ruồi đậu mâm xôi đậu
ĐT DT
Kiến bò đĩa thịt bò
ĐT DT

- Trình bày kết quả:
- Chân (1): Bộ phận dưới cùng của cơ thể người, dùng để di chuyển, nâng đỡ.
- Chân (2): Bộ phận dưới cùng của đồ vật (cái bàn) dùng để đỡ cho các bộ phận khác.
- Nét nghĩa chung: Bộ phận dưới cùng để nâng đỡ.
-> Không phải là từ đồng âm, mà là từ nhiều nghĩa.
- Lưu ý: Phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa.
-Giống: âm thanh.
-Khác nhau:
+ Từ đồng âm nghĩa không liên quan với nhau.
+ Từ nhiều nghĩa: có nét chung về nghĩa.


II- Sử dụng từ đồng âm:

- Dựa vào mối quan hệ giữa từ lồng với các từ khác ở trong câu - Tức là dựa vào ngữ cảnh

- Câu:“Đem cá về kho!” Nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể hiểu thành 2 nghĩa:
+ Kho 1: Chế biến nấu kĩ thức ăn.