Tiết 43: Tiếng việt : TỪ ĐỒNG ÂM

A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức: - Khái niệm từ đồng âm.
- Tác dụng của việc sử dụng từ đồng âm trong văn bản.
2. Kĩ năng: - Nhận biết từ đồng âm trong văn bản: Phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa.
- Đặt câu phân biệt từ đồng âm.
- Nhận biết hiện tượng chơi chữ bằng từ đồng âm
3. Thái độ: - Có thái độ cẩn trọng, tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm.
* Tích hợp: Giáo dục kĩ năng sống:
- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng từ đồng âm từ đồng âm phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ đồng âm .
B.CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Nghiên cứu bài. Soạn bài chu đáo.
a. Phương tiện dạy học: Giấy A4, bút màu, máy chiếu
b. Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng
- Phân tích các tình huống mẫu để hiểu cấu tạo và cách dùng từ các từ đồng âm.
- Thực hành có hướng dẫn- Động não:
2. Học sinh: Học bài. Đọc kĩ và soạn bài theo câu hỏi SGK.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp :
2. Kiểm tra bài cũ : Thế nào là từ trái nghĩa ? cho ví dụ ? Sử dụng từ trái nghĩa ?
3. Bài mới :Hoạt động 1GV giới thiệu bài
- Trong khi nói và viết có những tuy phát âm giống nhau nhưng có nghĩa khác nhau ( con ruồi đậu, mâm xôi đậu )vậy những từ có nghĩa khác nhau là từ loại gì và nó sử dụng như thế nào, bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về từ loại này.
Hoạt động 2 :Nội dung bài học

Hoạt động của thầy-trò
Nội dung kiến thức

+Hs đọc ví dụ - Bảng phụ.
/
- Giải thích nghĩa của các từ lồng?
- Lồng 1: Chỉ hđ chạy cất cao vó lên với sức mạnh đột ngột rất khó kìm giữ.
/
- Lồng 2: Chỉ đồ vật thường đan thưa bằng tre nứa để nhốt chim.
- Hai từ lồng này giống nhau và khác nhau ở chỗ nào? (Giống về âm thanh và khác về nghĩa).
+Gv: Từ lồng ở 2 ví dụ trên là từ đồng âm.
- Em hiểu thế nào là từ đồng âm ?
- Hs đọc ghi nhớ 1-sgk-135.
BÀI TẬP NHANH
Tìm từ đồng âm trong câu đố sau:
Hai cây cùng có một tên
Cây xòe mặt nước, cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ
(Là cây gì?)
Hoạt động 3 : (13’)
- Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa của các từ lồng trong 2 ví dụ trên? (Dựa vào mối quan hệ giữa từ lồng với các từ khác ở trong câu - Tức là dựa vào ngữ cảnh)
- Câu: “Đem cá về kho.” Nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể hiểu thành mấy nghĩa?
/
Kho 1: Hành động nấu kĩ thức ăn mặn. (Đem cá về kho tương. Mẹ tôi kho cá bằng nồi đất rất ngon.)
/
+Kho 2: Nơi tập trung cất giữ tài sản.
(Đem cá về kho của xí nghiệp. Đem cá cất vào kho.)
+Gv: Như vậy là từ kho được hiểu với 2 nghĩa hoàn toàn khác nhau.
- Để tránh những hiện tượng hiểu lầm do từ đồng âm gây ra, khi sử dụng từ đồng âm chúng ta cần chú ý gì?

* Ghi nhớ 2:
BÀI TẬP NHANH: Tìm từ đồng âm trong bài ca dao sau?
Bà già đi chợ cầu Đông,
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?
Thầy bói gieo quẻ nói rằng:
Lợi thì có lợi nhng răng không còn.
(Ca dao)
Thảo luận nhóm 2phút
Hãy cho biết nghĩa của từ “cổ” trong các ví dụ sau? Từ “cổ” trong
các ví dụ có phải là từ đồng âm không? Vì sao?
1. Bạn ấy bị đau cổ nên không nói được.
2. Cổ tay ban ấy trông thật trắng trẻo.
3. Cái bình này cổ hơi cao.
Phân biệt từ nhiều nghĩa và từ đồng âm
Từ nhiều nghĩa
Từ đồng âm

- Là từ có nhiều nét nghĩa khác nhau nhng giữa cá