Ngày soạn:20/3/2018
Ngày dạy:23/3/2018
Lớp:10A2
Tiết: 78
Đọc văn: TRUYỆN KIỀU
( Phần một : Tác giả )


A. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức :
- HS nhận biết, nhớ được tên tác giả và tác phẩm.
- HS hiểu và lí giải được những yếu tố làm nên thiên tài Nguyễn Du
- Viết đoạn văn khoảng 200 chữ bày tỏ suy nghĩ về một vấn đề xã hội đặt ra từ cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du;
2. Kĩ năng : Nhìn nhận sự tiếp nhận với mức độ phổ thông một đỉnh cao văn học.
3.Thái độ :
- Đọc hiểu văn bản tác gia văn học;
-Tự tin, sáng tạo khi tìm hiểu về tác gia VH;
-Hình thành nhân cách:
+Biết nhận thức được đóng góp của nhà thơ trong lích sử văn học dân tộc;
+Biết trân quý những giá trị văn hóa truyền thống mà Nguyễn Du đã để lại;
+Có ý thức tìm tòi về thể loại, từ ngữ, hình ảnh trong sáng tác của Nguyễn Du.
B. Chuẩn bị của GV-HS:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên
C. Cách thức tiến hành:
- Kết hợp hợp các hình thức phát vấn, gợi tìm, trả lời câu hỏi
D. Tiến trình dạy học:
1.Ổn định tổ chức lớp:
2.Kiểm tra bài cũ: Kể tên những đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du mà em đã học trong chương trình cấp 2 ?Đọc thuộc một đoạn khoảng 8-10 dòn mà em yêu thích.
3.Bài mới:
Trong lịch sử văn học Việt Nam, mỗi lần nhắc đến Nguyễn Du ta thường dùng cụm từ "Đại thi hào dân tộc". Cụm từ này đã tể hiện rõ được tài năng của ông và những gì mà ông đã đóng góp cho văn học nước nhà.
Tổ chức dạy và học bài mới:
Hoạt động của GV - HS
Nội dung cần đạt

 Hoạt động 1: Tìm hiểu cuộc đời của Nguyễn Du


Trình bày những nét chính về gia đình của Nguyễn Du ?
Ảnh hưởng của gia đình đối với việc hình thành tài năng văn chương Nguyễn Du ?




Nhấn mạnh Nguyễn Du sinh ra ở Thăng Long (thủ đô văn hiến), quê cha ở Hà Tĩnh (nỗi tiếng với truyền thống hiếu học), quê mẹ ở Bắc Ninh (làng quan họ), quê vợ ở Thái Bình (ruộng đồng màu mở). Nguyễn Du được tiếp nhận truyền thống văn hóa của nhiều vùng quê khác nhau.







Trình bày những nét chính về thời thơ ấu và niên thiếu của Nguyễn Du ? Việc sinh trưởng trong gia đình quyền quý và thời gian lưu lạc đem lại cho Nguyễn Du điều gì về sáng tác, vốn sống?
Chốt ý:
- Thời gian sống trong nhung lụa: có thể là “thực tế” về hình ảnh ca nhi, kĩ nữ với tiếng đàn, giọng hát, thân phận đau khổ xuất hiện trong sáng tác của ông.
- Thời gian lưu lạc: học hỏi ngôn ngữ dân gian, cần thiết cho các sáng tác bằng chữ Nôm: “Thôn ca sơ học tang ma ngữ”.
Những nét chính về cuộc đời Nguyễn Du khi làm quan dưới triều Nguyễn?
GV lưu ý HS: Việc Nguyễn Du đi sứ sang Trung Quốc là điều kiện để ông tiếp xúc văn hóa, nâng tầm khái quát về tư tưởng xã hội, thân phận con người trong sáng tác.


Hoạt động 2: GV: Những yếu tố nào (hoàn cảnh xã hội, thời đại, tiểu sử cá nhân, quê hương, gia đình, vùng đất sống,...) đã ảnh hưởng và ảnh hưởng như thế nào tới sự nghiệp sáng tác văn học của Nguyễn Du?

I) Tác giả Nguyễn Du
Nguyễn Du (1765- 1802), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên.
1.Gia đình và quê hương:
a. Gia đình:
- Cha: Nguyễn Nghiễm (1708- 1775), tài hoa, từng giữ chức tể tướng.
- Mẹ: Trần Thị Tần (1740-1778), người con gái xứ Kinh Bắc.
- Dòng họ Nguyễn Tiên Điền có hai truyền thống:
+ Khoa bảng ( danh vọng lớn.
+ Văn hóa, văn học.
b. Quê hương:
- Quê cha: Hà Tĩnh- vùng đất thuộc khúc ruột miền trung khổ nghèo, nơi có sông Lam, núi Hồng, sơn thủy hữu tình.
- Quê mẹ: xứ Kinh Bắc hào hoa, cái nôi của dân ca quan họ.
- Nơi sinh ra và lớn lên: kinh thành Thăng Long nghìn năm văn hiến.
2. Thời đại và xã hội:
- Cuối thế kỉ XVIII