ĐỀ 1
Câu 1: (2,0 điểm)
a, Lứa tuổi nào cần được cung cấp nhiều chất dinh dưỡng nhất? Vì sao? Chế độ dinh
dưỡng hợp lí là gì? Nêu mối quan hệ giữa tiêu hóa và dinh dưỡng.
b, Ở cơ quan nào thức ăn được tiêu hóa cơ học là chủ yếu. Ở cơ quan nào thức ăn
được tiêu hóa hóa học là chủ yếu?
Câu 2: (2,0 điểm) Trình bày nguyên nhân, hậu quả và cách phòng tránh của các bệnh: sâu
răng, tiêu chảy, táo bón?
Câu 3: (2,0 điểm)
a, Văcxin là gì?
b, Vì sao người có khả năng miễn dịch sau khi được tiêm vắcxin hoặc sau khi bị mắc
một số bệnh nhiễm khuẩn nào đó?
c, Khi gặp một người bị gãy xương cột sống (đoạn lưng), một bạn học sinh đã bế
người đó lên xe và đưa đến trạm y tế. Cách làm của bạn học sinh đó là đúng hay sai? Giải
thích?
Câu 4: (2,0 điểm) Kết quả xét nghiệm nhóm máu của 4 người khi cho vào giọt máu của mỗi
người một lượng vừa đủ kháng thể anti – A hoặc kháng thể anti – B được thể hiện trong
bảng sau:
Anti

Người 1

Người 2

Người 3

Người 4

A

Không ngưng kết

Ngưng kết

Ngưng kết

Không ngưng kết

B

Ngưng kết

Ngưng kết

Không ngưng kết

Ngưng kết

a, Xác định nhóm máu của mỗi người. Giải thích.
b, Người 1 và người 2 có thể truyền máu cho những người nào trong những người ở
trên? Giải thích.
------------------------- Hết --------------------------------

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN KHTN 8
Câu
Câu 1
(2 đ)

Đáp án

Điểm

a, Trẻ em cần có nhu cầu dinh dưỡng cao nhất vì ngoài việc đảm bảo nguyên 0,5 đ
liệu để tạo ra năng lượng cung cấp cho các hoạt động còn cần nguyên liệu để
xây dựng cơ thể, giúp cơ thể lớn lên.
- Chế độ dinh dưỡng là số lượng, thành phần các loại thực phẩm một người
sử dụng giúp cung cấp đầy đủ, cân bằng về năng lượng và các nhóm chất

0,5 đ

dinh dưỡng, đảm bảo nhu cầu của cơ thể.
- Nêu mối quan hệ giữa tiêu hóa và dinh dưỡng.
- Hoạt động của hệ tiêu hóa giúp biến đổi thức ăn thành các chất đơn giản 0,25 đ

2

tạo thuận lợi cho quá trình thu nhận, biến đổi và sử dụng chất dinh dưỡng.
- Chất dinh dưỡng đi vào làm nguyên liệu cho các quá trình trao đổi chất,
lớn lên và phân chia trong các tế bào, đồng thời cung cấp năng lượng cho hệ
tiêu hóa và các hệ cơ quan khác hoạt động.

0,25 đ

b, Thức ăn được tiêu hóa cơ học là chủ yếu nhờ khoang miệng và dạ dày
(quá trình nghiền nhỏ, đảo trộn thức ăn).

0,25 đ

- Thức ăn tiêu hóa hóa học là chủ yếu nhờ ruột non (quá trình biến đổi thức
ăn thành các chất đơn giản nhờ sự xúc tác của enzyme.)
0,25 đ
Câu 2
(2đ)

Tên bệnh

Nguyên nhân

Sâu răng

Vệ sinh răng miệng Câu trúc răng bị
không sạch sẽ.
phá huỷ gây đau
Vi khuẩn.
răng, mất răng.
Thức ăn nhiều
đường.

Tiêu chảy

Táo bón

Hậu quả

Cách phòng tránh
- Vệ sinh răng
miệng đúng cách.
- Khám răng định kì.
- Tránh các thực
phẩm nhiều đường

- Ô nhiễm thực
phẩm.
- Ô nhiễm nguồn
nước.
- Sử dụng thuốc
kháng sinh không
đúng chỉ dẫn.
- Dị ứng.

- Mất nước, mất - Ăn chín, uống sôi.
điện giải, có thể - Thực hiện các biện
dẫn đến tử vong. pháp vệ sinh an toàn
thực phẩm.
- Giữ gìn vệ sinh
nguồn nước.

- Chế độ ăn ít chất
xơ, không
đủ nước.
- Ít vận động.
- Nhịn đại tiện.

- Ứ phân trong
đại tràng.
- Nứt hậu môn
dẫn đến chảy
máu trong hoặc
sau khi đại tiện.
- Sa trực tràng.
- Gây bệnh trĩ.

0,5

0,75
- Bổ sung chất xơ,
uống nhiều nước.
- Tăng cường luyện
tập thể dục.
- Tạo thói quen đi vệ
sinh.

0,75
Câu 3
(2 đ)

a) Văcxin là: Dịch có chứa độc tố của vi khuẩn gây bệnh nào đó đã được
làm yếu dùng tiêm vào cơ thể người đê tạo ra khả năng miễn dịch bệnh đó.
b) Giải thích:

0,25

3

- Tiêm Văcxin tạo khả năng miễn dịch cho cơ thể vì:
Độc tố của vi khuẩn là kháng nguyên nhưng do đã được làm yếu nên vào cơ
thể người không dủ khả năng gây hại. Nhưng nó có tác dụng kích thích tế bào
bạch cầu sản xuất ra kháng thể để chống lại mầm bệnh “ghi nhớ”. Nếu lần sau
bị mầm bệnh (chứa kháng nguyên tương tự) xâm nhập thì cơ thể có khả
năng sản sinh nhanh kháng thể để chống lại mầm bệnh vì bạch cầu có khả
năng “ghi nhớ” loại kháng nguyên đó.
- Sau khi mắc một bệnh nhiễm khuẩn nào đó có thể có khả năng miễn dịch
bệnh đó vì:
Khi xâm nhập vào cơ thể người, vi khuẩn tiết ra độ tố. Độc tố là kháng thể
kích thích tế bào bạch cầu sản xuất ra kháng thể chống lại. Nếu cơ thể sau
đó khỏi bệnh thì kháng thể đã có sẵn trong máu giúp cơ thể miễn dịch bệnh
C.- Cách làm của bạn đó chưa chính xác do cột sống bảo vệ tuỷ sống, nếu
cứu không đúng cách có thể làm tổn thương tuỷ sống.
- Khi nạn nhân bị gãy xương cột sống cần để nạn nhân nằm yên; khi đưa nạn
nhân đến cơ sở y tế phải đặt nạn nhân nằm cố định trên đệm cứng với tư thế
duỗi thẳng trên một mặt phẳng.

0,5

0,5

0,25

0,5
Câu 4

2đ

a) Người 1 – nhóm máu B; người 2 – nhóm máu AB, người 3 – nhóm máu
A, người 4 – nhóm máu O.

0,5

Giải thích:
Ngưng kết
với kháng
thể anti-A

Ngưng kết
với kháng
thể anti-B

Có kháng
nguyên A

Người 1

Không

Có

Không

Có

B

0,25

Người 2

Có

Có

Có

Có

AB

0,25

Người 3

Có

Không

Có

Không

A

Người 4

Không

Không

Không

Không

O

Người

Có kháng
nguyên
B

Nhó
m
máu

b) - Người 1 có thể truyền máu cho người 2. Vì người 1 nhóm máu B có thể
truyền máu cho người nhóm máu AB (người 2).

0,25
0,25
0,25

- Người 2 không thể truyền máu cho người nào trong số ba người còn lại ở
trên.
0,25

4

ĐỀ 2

Câu 1: (1,5 điểm)
a) Vì sao nói tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?
b) Xương to ra và dài ra nhờ đâu? Quá trình phát triển của xương ở người
diễn ra mạnh mẽ nhất vào giai đoạn nào?
Câu 2: (1,5 điểm)
a) Quan sát hình bên (hình 1) và cho
biết tim của người bệnh bị dị tật gì?
Dị tật này làm cho nhịp tim và nhịp
hô hấp của người bệnh khác với
người bình thường như thế nào?
Giải thích?
b) Cho biết tim một người tâm thất
trái mỗi lần co bóp đẩy đi 60ml
máu và trong 1 ngày đêm đã đẩy đi
được 6480 lít máu. Thời gian pha
co tâm nhĩ, pha co tâm thất và dãn
HÌNH 1
chung có tỉ lệ lần lượt là 1:3:4. Hãy tính:
- Số lần mạch đập trong một phút.
- Thời gian của pha co tâm nhĩ, pha co tâm thất, pha dãn chung.
Câu 3: (1,0 điểm)
Tại sao khi hít nhiều khí CO có thể dẫn đến tử vong? Nêu các nguyên
nhân chính gây gián đoạn hô hấp ở người.
Câu 4: (3,0 điểm)
a) Trình bày quá trình tiêu hóa hóa học thức ăn là gluxit và protein trong khoang
miệng, dạ dày và ruột non.
b) Vì sao protein của lớp niêm mạc dạ dày lại được bảo vệ không bị phân hủy bởi
enzim pepsin trong dịch vị?
Câu 5: (4,0 điểm)
a) Thế nào là dị hóa? Quá trình tiêu hóa thức ăn có phải là quá trình dị hóa
không? Vì sao?
b) Em hãy giải thích câu nói “Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói”.
c) Thế nào là bữa ăn hợp lí, có chất lượng? Cần làm gì để nâng cao chất lượng
trong mỗi bữa ăn gia đình?
Câu 6: (5,0 điểm)
a) Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu là gì? Bài tiết có vai trò gì đối với cơ
thể? Nêu điểm khác nhau giữa nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức?
b) Da có những chức năng gì? Ở lứa tuổi nào hiện tượng mụn trứng cá thường
xuất hiện nhiều nhất? Vì sao? Hãy giải thích khi bị trứng cá có nên nặn hay
không?
Câu 7: (6,0 điểm)

5

a) Một bạn học sinh đã cắt toàn bộ rễ trước phụ trách chi sau bên phải và toàn bộ
rễ sau phụ trách chi sau bên trái của dây thần kinh tủy trên một con ếch. Các
thí nghiệm sau sẽ có kết quả như thế nào? Giải thích kết quả đó.
Thí nghiệm 1: Kích thích dung dịch HCl 3% vào chi sau bên trái.
Thí nghiệm 2: Kích thích dung dịch HCl 3% vào chi sau bên phải.
b) Trình bày ví dụ thành lập một phản xạ có điều kiện tự chọn và nêu những điều
kiện để sự thành lập có hiệu quả. Em hãy nêu tính chất của loại phản xạ mà em
đã thành lập.

HÌNH 2
c) Hình trên (hình 2) mô tả sự tạo ảnh ở cầu mắt của 2 người (Người A và người
B) khi vật ở khoảng cách bình thường. Em hãy cho biết mắt của 2 người trên bị
tật gì? Vì sao? Hãy phân biệt tật về mắt của 2 người trên (khái niệm, nguyên
nhân và cách khắc phục).
_______________
---Hết--Họ và tên thí sinh :........................................................................Số báo danh...........................
Giám thị 1:.........................................................Giám thị 2:.........................................................

6
u

Câ

Ý

a
1
(1,5
điểm)

b

a

2
(1,5
điểm)

b

a
3
(1,0
điểm)

4
(2,0
điểm)

b
a

Nội dung
Tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể vì:
- Chức năng của tế bào là thực hiện trao đổi
chất và năng lượng cung cấp mọi hoạt động
sống của cơ thể.
- Ngoài ra sự phân chia tế bào giúp cơ thể lớn
lên tới giai đoạn trưởng thành có thể tham gia
vào quá trình sinh sản.
- Như vậy mọi hoạt động sống của cơ thể đều
liên quan đến hoạt động sống của tế bào.
Sự to ra và dài ra của xương
- Sự dài ra của xương: Nhờ sụn tăng trưởng
- Sự to ra của xương: Nhờ màng xương
- Quá trình phát triển của xương diễn ra mạnh
mẽ nhất vào tuổi dậy thì
- Người bị dị tật: Hở van tim (van 2 lá – van
giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái)
- Người bệnh có nhịp tim và nhịp hô hấp cao
hơn bình thường.
- Giải thích: Van 2 lá hở làm giảm lượng máu
bơm đi nuôi cơ thể giảm nên tim phải tăng
nhịp và lực đập để tăng lưu lượng máu, tăng
nhịp và độ sâu hô hấp đảm bảo nhu cầu cung
cấp oxi cho tế bào cơ thể.
Trong một phút tâm thất trái đã co và đẩy:
6480 : (24 . 60) = 4,5 lít
- Số lần tâm thất trái co trong một phút là:
(4,5 . 1000) : 60 = 75 (lần)
- Thời gian hoạt động của mỗi chu kỳ tim là:
(1 phút = 60 giây) nên ta có 60 : 75 =
0,8 giây.
- Thời gian tâm nhĩ co: 0,8 : 8 . 1 = 0,1 giây
- Thời gian tâm thất co: 0,8 : 8 . 3 = 0,3 giây
- Thời gian của pha dãn chung: 0,8 : 8 . 4 = 0,4
giây
Hít nhiều khí CO có thể dẫn đến tử vong vì
khí CO sẽ chiếm chỗ của oxi trong hồng cầu làm giảm
hiệu quả hô hấp.
Những nguyên nhân làm gián đoạn hô hấp là:
- Đuối nước
- Điện giật
- Môi trường thiếu không khí hoặc nhiều khí
độc
Quá trình tiêu hóa hóa học thức ăn là gluxit và
protein trong khoang miệng, dạ dày và ruột non:
- Trong khoang miệng:
Amylase
Tinh bột
đường mantose
- Trong dạ dày:
Amylase

Điểm
0,25

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,125
0,125

0,25

0,25
0,25
0,125
0,125
0,125
0,125
0,25
0,25
0,25
0,25

0,25

7
u

Câ

Ý

b

a

5
(3,0
điểm)

b

c

6
(5,0
điểm)

a

Nội dung
Tinh bột
đường mantose
(giai đoạn đầu khi thức ăn chưa được trộn đều với
dịch vị)
Pepsin
Protein
protein
chuỗi
ngắn (3 – 10 a.a)
- Trong ruột non:
Enzim
Enzim
Tinh bột
đường đôi
đường đơn
Enzim
Enzim
Protein
Peptit
axit amin
Vì chất nhày được tiết ra từ các tế bào tiết chất
nhày ở tuyến vị đã phủ lên bề mặt lớp niêm mạc ngăn
cách lớp niêm mạc dạ dày với enzim pepsin.
Dị hóa là quá trình phân giải chất hữu cơ phức
tạp thành chất đơn giản và giải phóng năng lượng.
- Tiêu hóa không phải dị hóa vì:
+ Tiêu hóa xảy ra ở ngoài tế bào (còn dị hóa
xảy ra trong tế bào)
+ Tiêu hóa tiêu tốn năng lượng (không giải
phóng năng lượng)
- Trời nóng chóng khát: Trời nóng ta phải tỏa
nhiệt cơ thể bằng cách toát mồ hôi  cơ thể bị
mất nước  chóng khát
- Trời mát chóng đói: Trời mát dễ mất nhiệt 
tăng cường chuyển hóa để sinh nhiệt  chóng
đói
Bữa ăn hợp lí, có chất lượng là bữa ăn:
+ Đảm bảo đủ thành phần dinh dưỡng,
vitamin, muối khoáng…
+ Đảm bảo cân đói tỉ lệ các thành phần…
Để nâng cao chất lượng một bữa ăn cần:
+ Phát triển kinh tế để đáp ứng nhu cầu dinh
dưỡng của gia đình.
+ Làm cho bữa ăn hấp dẫn, ngon miệng như:
chế biến hợp khẩu vị, bày biện sạch sẽ đẹp mắt…
- Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu là quá
trình lọc máu và thải những chất cặn bã, dư
thừa, độc hại ra ngoài cơ thể.
- Vai trò của bài tiết: giúp cơ thể chống độc và
duy trì sự ổn định của môi trường bên trong cơ
thể.
Phân biệt nước tiểu đầu và nước tiểu chính
thức
Nước tiểu đầu
Nước

Điểm
0,25
0,25

0,25

0,25

0,75
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5

0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5

8
u

Câ

Ý

b

7
(6,0
điểm)
a

b

Nội dung
tiểu chính thức
+ Số lượng nhiều hơn
+
Số
(khoảng 170 lít/ngày)
lượng ít hơn
(khoảng
1,5
lít/ngày)
+ Nồng độ các chất hòa tan
+ Nồng
loãng hơn.
độ các chất hòa
tan đặc hơn.
+ Chứa cả chất dinh dưỡng
+ Chứa
và chất độc hại.
chủ yếu là chất
độc hại, gần như
không còn chất
dinh dưỡng.
- Chức năng của da:
+ Che chở, bảo vệ cơ thể.
+ Tham gia hoạt động bài tiết.
+ Điều hòa thân nhiệt.
+ Nhận biết các kích thích của môi trường
(cảm giác về xúc giác)
+ Tạo nên vể đẹp của mỗi người
- Ở tuổi dậy thì hiện tượng trứng cá thường xuất
hiện nhiều nhất.
- Vì ở tuổi này chất tiết của tuyến nhờn dưới da
tăng lên, làm chất nhờn tích tụ lại tạo nên
trứng cá.
- Không nên nặn trứng cá
- Vì có thể giúp vi khuẩn xâm nhập gây viêm,
có mủ…
Thí nghiệm 1:
- Không chi nào co.
- Vì rễ sau dẫn truyền xung thần kinh cảm giác
từ các thụ quan về trung ương thần kinh…
Thí nghiệm 2:
- Chi đó (chi sau bên phải) không co nhưng co
chi sau bên trái và hai chi trước…
- Vì rễ trước dẫn truyền xung thần kinh vận
động từ trung ương thần kinh đi ra cơ quan
phản ứng (cơ chi).
- Ví dụ thành lập PXCĐK…
- Điều kiện thành lập PXCĐK:
+ Phải có sự kết hợp giữa một kích thihs có
điều kiện với một kích thích không điều kiện và phải
được lặp lại nhiều lần.
+ Kích thích có điều kiện phải xảy ra trước
kích thích không điều kiện một thời gian ngắn.
- Tính chất của PXCĐK:
+ Trả lời các kích thích bất kỳ hay kích thích
có điều kiện (đã được kết hợp với kích thích không
điều kiện một số lần)

Điểm

0,5

0,5

0,5

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5
0,25
0,25

9
u

Câ

Ý

c

Nội dung
+ Được hình thành trong đời sống (qua học
tập, rèn luyện)
+ Dễ mất khi không củng cố.
+ Không di truyền, mang tính cá thể.
+ Số lượng không hạn định.
+ Hình thành đường liên hệ tạm thời.
+ Trung ương thần kinh chủ yếu có sự tham
gia của vỏ não.
- Người A bị tật viễn thị: vì ảnh của vật ở phía
trước điểm vàng (màng lưới)
- Người B bị tật cận thị: vì ảnh của vật ở phía
sau điểm vàng (màng lưới)
- Phân biệt tật cận thị và tật viễn thị:
Đặc
Cận thị
Viễn thị
điểm
Là tật mà
Là tật mà
Khái
mắt chỉ có khả mắt chỉ có khả
niệm
năng nhìn gần.
năng nhìn xa.
Nhìn gần
Lão hóa
nhiều  thủy  thủy tinh thể
tinh thể quá quá dẹt
Nguyê
phồng
n nhân
Bẩm sinh
Bẩm sinh
cầu mắt quá cầu mắt quá dài
ngắn
Khắc
Đeo kính
Đeo kính
phục
cận
viễn

Điểm
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5

0,25

0,25

0,25
0,25

ĐỀ 3
Câu 1: (1,5đ)
a. Bằng một ví dụ cụ thể, em hãy chứng minh các hệ cơ quan
trong cơ thể đã phối hợp hoạt động với nhau để thực hiện các
hoạt động sống?
b. Quan sát hình vẽ bên, dựa vào nguyên tắc đòn bẫy, cho biết
cơ xương khớp phối hợp với nhau như thế nào khi ta nâng một
quả tạ?
c. Thức ăn được tiêu hóa chủ yếu ở phần nào của ống tiêu hóa?
Giải thích?
Câu 2: (1,5đ)
a. Cơ thể người có những hàng rào nào để bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh?
b. Giải thích tại sao ta không thể thực hiện lấy máu của người này để truyền cho người khác?
c. Nêu các bước cần thiết khi cấp cứu cho người bị đột quỵ?
Câu 3: (1,5đ)
a. Nêu cấu tạo của đường dẫn khí phù hợp với chức năng lọc sạch không khí, làm ấm, làm ẩm
không khí?
b. Vì sao chúng ta không nên đốt than cửi trong phòng kín?

10
c. Vì sao cần phải ghép thận, chạy thận nhân tạo? Vận dụng những hiểu biết về hệ bài tiết nước tiểu,
hãy đề ra những biện pháp để có hệ bài tiết khỏe mạnh?
Câu 4: (1,5đ)
a. Giải thích:
- Tại sao không nên đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng hoặc trên tàu xe bị sốc?
- Không nên sử dụng tai nghe thường xuyên với âm lượng lớn?
b. Phân biệt bệnh bướu cổ và bệnh basedow
Câu 5:(2đ)
a. Một hộp sữa bột Pediasure có khối lượng 850g không gồm bao bì có thông tin dinh dưỡng như
sau:

- Tính giá trị năng lượng của hộp sữa trên cung cấp cho người uống.
- Nêu vai trò của vitamin D đối với cơ thể?
b. Một bệnh nhân bị hở van tim (van nhĩ thấp), thì bệnh nhân ấy có nhịp tim, huyết áp, lượng máu
bơm vào động mạch có thay đổi không? Tại sao?
c. Tại sao ở người bình thường khi ăn nhiều đường hoặc ít đường thì lượng đường trong máu vẫn
giữ một tỉ lệ ổn định.

11

HD CHẤM

Câu

a

1
(1,5điểm) b

c

2
(1,5điểm)
a

b

Nội dung
Ví dụ khi ta đi xe đạp đến trường:
- Hệ hô hấp cung cấp khí O 2 cho các tế bào trong cơ thể hoạt động
và loại bỏ khí CO2 ra khỏi cơ thể.
- Hệ Tuần hoàn giúp máu lưu thông trong cơ thể vận chuyển các
chất đến cho tế bào trao đổi chất
- Hệ thần kinh giúp quan sát, phân tích tình huống và phối hợp các
cơ quan hoạt động.
-Hệ tiêu hóa gúp tiêu hóa, hấp thụ thức ăn nhờ hệ tuần hoàn vận
chuyển đến các tế bào để TĐC.
(HS có thể lấy cá ví dụ khác….)
-Xương cánh tay kết nối với xương trụ, xương quay ở cẳng tay
thông qua khớp khuỷu tạo thành cấu trúc có dạng đòn bẩy, trong
đó, khớp khuỷu đóng vai trò là điểm tựa.
- Khi thực hiện hoạt động, cơ nhị đầu cánh tay co tạo nên một lực
hướng lên (ngược hướng với trọng lực của quả tạ qua điểm tựa là
khớp khuỷu), giúp kéo xương quay nâng lên so với xương trụ.
Đồng thời, cơ tam đầu cánh tay dãn giúp cố định khớp khuỷu. Nhờ
đó, cánh tay co lên giúp quả tạ được nâng lên.
Thức ăn chủ yếu được tiêu hóa ở ruột non vì:
- Đoạn đầu của ruột non là nơi đổ vào của dịch mật, dịch tụy và
dịch ruột có đầy đủ các loại enzyme để tiêu hóa protein, lipd,
cabohydrate thành các sản phẩm cuối cùng mà cơ thể có thể hấp
thụ.
- Tại khoang miệng và thực quản chỉ có một phần carbohydrate
biến đổi thành đường đôi, tại dạ dày chỉ biến đổi protein thành các
chuỗi polypeptide từ 3 đến 10 amino acid nhưng cơ thể vẫn chưa
hấp thụ được
- Hàng rào bảo vệ tự nhiên gồm: Da, niêm mạc, dịch tiết ngăn
không cho mầm bệnh xâm nhập.
- Hàng rào bạch cầu bảo vệ cơ thể bằng cách thực bào, tạo ổ viêm,
sinh kháng thể.
- Tiêm vaccine: Khi đưa vacine vào cơ thể sẽ kích thích bạch cầu
sản sinh ra kháng thể chống lại mầm bệnh và “ghi nhớ” lại kháng
nguyên đó. Nếu lần sau có mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể sẻ sản
sinh ra kháng thể nhanh chóng chống lại mầm bệnh.
Vì cơ thể người có 4 nhóm máu khác nhau là : A, B, AB, O.
Khi truyền máu không phù hợp sẽ gây ra hiện tượng ngưng kết
hồng cầu sau đó phá hủy hồng cầu gây nguy hiểm đến tính mạng
của người nhận máu.
Vì vậy trước khi truyền máu người ta phải xét nghiệm nhóm máu
và chọn nhóm máu phù hợp tốt nhất là truyền máu cùng nhóm, có
thể truyền máu khác nhóm với lượng nhỏ và tuân theo sơ đồ truyền
máu

Điểm
0.125
0.125
0.125
0.125
0.25

0.25

0.25

0.25
0.25
0.125
0.125
0.25

0.25

12

c

a

b
3
(1,5điểm)

c

4
a
(1,5điểm)

Các bước tiến hành:
Bước 1: Gọi cấp cứu số 115
Bước 2: Đặt người bệnh nằm nghiêng ở tư thế hồi sức:
+ Quỳ xuống một bên của người bệnh, đưa 1 tay người bệnh ở tư
thế vuông góc.
+ Kéo tay đối diện đặt lên má, lòng bàn tay hướng ra ngoài.
+ Kéo 1 chân người bệnh co lên, để lòng bàn chân tiếp xúc với mặt
đất. Giữ tư thế đó và kéo người bệnh quay vào phía của bạn.
Bước 3: Đưa người bệnh lên cáng cứu thương, 2-3 người khiêng
và di chuyển nhẹ nhàng, không gây chấn động, nâng đầu bệnh nhân
cao hơn chân để tránh đầu có đọng máu.
- Tham gia bảo vệ phối tránh khỏi các tác nhân có hại: Lông mũi và
chất nhầy giữ lại các hạt bụi lớn và nhỏ. Nắp thanh quản đậy kín
đường hô hấp, ngăn không cho thức ăn lọt vào khi nuốt.
- Làm ẩm không khí: Do lớp niêm mạc có khả năng tiết chất nhầy
lót bên trong đường dẫn khí (mũi, khí quản, phế quản).
– Làm ấm không khí: Do lớp mao mạch máu dày đặc, căng máu và
ấm nóng dưới lớp niêm mạc, đặc biệt ở mũi, phế quản.
- Phòng kín gió thì không khí ít được lưu thông và đổi mới, khi đốt
than củi lượng khí O2 trong phòng tham gia vào phản ứng cháy tạo
ra khí CO và khí CO2. Hàm lượng khí O2 giảm, khí CO và khí CO2
ngày càng tăng.
- Khí CO có đặc tính kết hợp với hemoglobin trong hồng cầu:
Hb +CO => HbCO
HbCO là hợp chất liên kết bền vững hơn O2 do đó máu thiếu Hb để
vận chuyển khí O2 đến tế bào gây ra hiện tượng ngạt thở.
- Khi bị bệnh về thận cả hai quả thận không còn thực hiện được
chức năng, không có khả năng phục hồi hoặc suy giảm chức năng.
Cơ thể không đào thải được các chất dư thừa, chất cặn bả làm mất
cân bằng môi trường trong cơ thể có thể gây tử vong cho người
bệnh. Vì vậy cần phải ghép thận hoặc chạy thận nhân tạo để duy trì
sự sống cho người bệnh.
- Các biện pháp:
+ Thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lí như không nên ăn mặn, ăn
quá nhiều protein, ăn quá nhiều chất tạo sỏi…
+ Uống đủ nước, khi buồn tiểu thì đi ngay, rèn luyện TDTT phù
hợp, giữ gìn vệ sinh cơ thể cũng như hệ bài tiết, vệ sinh môi
trường, khám sức khỏe định kì….
- Không nên đọc sách nơi thiêu ánh sáng hoặc trên tàu, xe bị xóc
vì: Đọc sách ở nơi thiểu ảnh sáng khiến cho mắt phải liên tục điều
tiết nhiều để nhìn rõ hình ảnh, chữ trên sách; đọc sách trên tàu xe bị

0.125
0.25

0.125
0.25
0.25

0.25

0.25
0.25

0.25

0.5

13

xóc khiến khoảng cách giữa mắt và sách luôn thay đổi cũng khiến
mắt phải liên tục điều tiết. Điều này dẫn đến làm mắt nhức mỏi,
giảm khả năng hoạt động và làm tăng nguy cơ mắc các tật về mắt
như cận thị hoặc viễn thị.
- Không nên sử dụng tai nghe thường xuyên với âm lượng lớn vì:
Âm thanh với cường độ cao thường xuyên có thể làm tổn thương 0.25
các tế bào cảm thụ âm thanh nằm ở ốc tai. Khi các tế bào cảm thụ
âm thanh bị tổn thương, tùy mức độ tổn thương, sẽ hạn chế hoặc
làm mất khả năng hình thành xung thần kinh để truyền tới trung
khu thính giác, dẫn đến việc cảm nhận âm thanh bị hạn chế.
Ảnh hưởng đến cơ quan tiền đình trong tai dẫn đến đau đầu chóng 0.25
mặt.

b

5
Tự chọn
(1,5điểm)

a

b

c

Bướu cổ
Nguyên nhân: Do thiếu iodine
trong khẩu phần ăn homone
tyrosine không được tiết ra
kích thích tuyến yên tiết
homone TSH kích thích tuyến
giáp tăng cường hoạt động gây
phì đại tuyến.
- Biểu hiện: Trẻ em chậm lớn
trí não kém phát triển. Phụ nữ
có thai dễ xảy thai, sinh non.
Người lớn hoạt thần kinh giảm
sút trí nhớ kém.

Basedow
- Nguyên nhân: Do tuyến giáp
hoạt độngquá mạnh tiết nhiều
homone tyrosine gây bướu cổ

- Quá trình trao đổi chất diễn ra
mạnh, hồi hộp, căng thẳng, mất
ngủ, sút cân nhanh, tích nước
sau cầu mắt gây lồi mắt.

0.25

0.25

- Giá trị năng lượng hộp sữa cung cấp là:
0.5
(850 x 1947) : 100 = 16549.5 (kcal)
- Vai trò của vitamin D
Cơ thể nười chỉ hấp thụ được calcium và photpho.
0.25
Nếu thiếu, trẻ em sẽ mắc bệnh còi xương, mềm xương. Người lớn 0.25
bị loãng xương làm cho xương giòn và dễ gãy.
Van nhĩ thất bị hở làm cho khi tâm thất co làm máu tràn lên tâm
nhĩ dẫn tới các hậu quả:
+ Lượng máu đổ vào động mạch giảm
+ Huyết áp giảm: ban đầu tim co bóp nhiều làm nhịp tim tăng,
huyết áp không đổi sau một thời gian tim bị suy nên huyết áp giảm
+ Nhịp tim tăng để đủ máu đi nuôi cơ thể tim hoạt động nhiều hơn
dẫn đến suy tim
-Vì: Khi ăn nhiều đường, lượng đường trong máu tăng cao, gan
nhận được nhiều glucose từ tĩnh mạch của gan, gan sẽ biến đổi
glucose thành glycogen dự trữ trong gan và cơ nhờ hormone insulin
do tuyến tụy tiết ra => lượng đường trong máu luôn giữ ổn định
- Khi ăn ít đường, lượng glucose trong máu giảm, gan sẽ chuyển
hoá glycogen dự trữ thành glucose nhờ hormone glucagon của
tuyến tụy tiết ra. Khi nguồn glycogen dự trữ hết, gan chuyển hoá

0.25
0.25

0.25

0.25

14

amino acid, glycerol và acid béo (sinh ra do phân huỷ mỡ) thành
gluose. Do đó, lượng đường trong máu vẫn luôn ổn định

ĐỀ 4
Câu 1(1 điểm): Trình bày chức năng các hệ cơ quan trong cơ thể người?
Câu 2 (3 điểm)
a. Hãy chứng minh: “Xương là một cơ quan sống”.
b. Trình bày nguyên nhân, tác hại, cách phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống.
c. Phân tích những đặc điểm bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động.
Câu 3 (3 điểm)
a. Hệ hô hấp gồm những cơ quan nào? Phân tích đặc điểm cấu tạo của các cơ quan hô hấp
phù hợp với chức năng của chúng?
b. Hút thuốc lá có hại như thế nào cho hệ hô hấp?
Câu 4 (4 điểm)
a. Phân tích cơ sở của nguyên tắc truyền máu? Vì sao nhóm máu AB là máu chuyên cho và
máu nhóm O là máu chuyên nhận ?
b. Lấy máu của 4 người: An, Bình, Cúc, Yên. Mỗi người là 1 nhóm máu khác nhau, rồi
tách ra thành các phần riêng biệt (huyết tương và hồng cầu riêng). Sau đó cho hồng cầu trộn
lẫn với huyết tương, thu được kết quả thí nghiệm theo bảng sau:
Huyết tương
An
Bình
Cúc
Yên
Hồng cầu
An
Bình
+
+
+
Cúc
+
+
Yên
+
+
Dấu : ( + ) là phản ứng dương tính, hồng cầu bị ngưng kết.
Dấu : ( - ) là phản ứng âm tính, hồng cầu không bị ngưng kết.
Hãy xác định nhóm máu của 4 người trên
Câu 5 (1 điểm): Khi tiêm phòng bệnh lao người đó có khả năng miễn dịch với bệnh lao. Sau
khi mắc bệnh sởi người đó có khả năng miễn dịch với bệnh sởi .Đó là những loại miễm
dịch nào? Vì sao?
Câu 6 (3 điểm)
a. Trình bày quá trình tiêu hoá thức ăn ở ruột non ?
b. Chứng minh quá trình tiêu hóa xảy ra ở khoang miệng chủ yếu về mặt lý học nhưng rất
yếu về mặt hóa học.
c. Bệnh nhân bị suy thận mãn tính. Để điều trị cho bệnh nhân này bác sỹ đã tư vấn phương
pháp ghép thận giúp bệnh nhân có được cuộc sống bình thường. Trình bày về phương pháp
ghép thận.
Câu 7 (2 điểm): Trình bày cách sơ cứu khi gặp người bị đuối nước
Câu 8 (3 điểm): Trong một phòng ấp trứng, ở điều kiện nhiệt độ cực thuận người ta thay đổi
độ ẩm tương đối của không khí. Kết quả thu được như sau:
Độ ẩm tương đối (%)
74
75
85
90
95
96
Tỉ lệ trứng nở (%)
0
5
90
90
5
0

15

Từ bảng số liệu trên, nêu nhận xét về sự phụ thuộc giữa tỉ lệ nở của trứng với độ ẩm tương
đối. Xác định giá trị giới hạn dưới, giới hạn trên và khoảng cực thuận của độ ẩm không khí
đối với sự nở của trứng.
……………….HẾT………………..
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

16

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2023-2024
MÔN KHTN 8 (SINH HỌC)
Câu 1(1 điểm):
Chức năng các hệ cơ quan trong cơ thể người:
- Hệ vận động: Định hình cơ thể, bảo vệ nội quan, giúp cơ thể cử động và di
chuyển
- Hệ tuần hoàn: Vận chuyển chất dinh dưỡng, oxygen, hormone,…đến các tế bào
và vận chuyển các chất thải từ tế bào đến các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài
- Hệ hô hấp: Giúp cơ thể lấy khí oxygen từ môi trường và thải khí carbon dioxide
ra khỏi cơ thể
- Hệ tiêu hóa: Biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được
và thải chất bã ra ngoài
- Hệ bài tiết: Lọc các chất thải có hại cho cơ thể từ máu và thải ra môi trường.
- Hệ thần kinh: Thu nhận các kích thích từ môi trường, điều khiển, điều hòa hoạt
động của các cơ quan, giúp cho cơ thể thích nghi với môi trường
- Hệ nội tiết: Điều hòa hoạt động của các cơ quan trong cơ thể thông qua việc tiết
một số loại hormone tác động đến cơ quan nhất định
- Hệ sinh dục: Giúp cơ thể sinh sản, duy trì nòi giống
- Các giác quan: Giúp cơ thể nhận biết được các vật và thu nhận âm thanh

Mỗi
ý
được
0,125
điểm

Câu 2 (3 điểm)
a. Xương là một cơ quan sống vì: (1đ)
- Xương cấu tạo bởi các phiến vôi do mô liên kết biến thành, trong chứa các TB xương.
- Tế bào xương có đầy đủ các đặc tính của sự sống: Dinh dưỡng, lớn lên, hô hấp, bài tiết, sinh
sản, cảm ứng… như các loại TB khác.
- Các thành phần của xương có sự phân chia như sau:
+ Màng xương sinh sản tạo ra mô xương cứng, mô xương xốp.

0.25
0.25
0.5

+ Ống xương chứa tủy đỏ, có khả năng sinh ra TB máu.
+ Xương tăng trưởng theo chiều dài và theo chiều ngang.
b. Bệnh cong vẹo cột sống (1đ)
 Tật cong vẹo cột sống: tình trạng cột sống không giữ được trạng thái bình thường, các đốt
sống bị xoay lệch về một bên, cong quá mức về phía trước hay phía sau.
0.25
* Các nguyên nhân bao gồm:
Có thể do tư thế hoạt động không đúng, mang vác vật nặng thường xuyên, tai nạn hay còi
xương.
- Cách phòng tránh:
0.25
+ Ngồi đúng tư thế: viết ngay ngắn, không tựa lưng vào bàn, không gục đầu ra phía trước…

17

+ Lao đông vừa sức, luyện tập thể dục thể thao thường xuyên, lao động phù hợp lứa tuổi và
0.5
đảm bảo khoa học....
+ Không mang vác nặng...
c. Đặc điểm bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động: (1đ)
- Hộp sọ phát triển
- Cột sống cong ở 4 chỗ thành 2 chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng
- Lồng ngực nở rộng sang 2 bên

1.0

- Xương chậu mở, xương đùi lớn
- Bàn chân hình vòm. Xương gót lớn phát triển về phía sau.
Câu 3 (3 điểm)
a. * Hệ hô hấp gồm: (0.5đ)
+ Đường dẫn khí: Mũi, họng, thanh quản, khí quản, phế quản.
+ Hai lá phổi

0.5

* Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng: (1đ)
- Khoang mũi: Có nhiều lông, có lớp niêm mạc tiết chất nhầy, có mạng lưới mao mạch dày 0.25
đặc --> Phù hợp với chức năng ngăn bụi, làm ẩm và làm ấm không khí.
- Họng: Có tuyến Amiđan và tuyến V.A chứa nhiều TB limpho --> diệt khuẩn không khí.
- Thanh quản: Có sụn thanh thiệt (nắp thanh quản), ngăn không cho thức ăn lọt vào khí quản.
- Khí quản: Cấu tạo bằng các vòng sụn khuyết, có nhiều lông rung chuyển động liên tục và có
lớp niêm mạc tiết chất nhầy, ngăn bụi diệt khuẩn.

0.25
0.25

- Phế quản: Cấu tạo bằng các vòng sụn. Nơi tiếp xúc với phế nang thì được cấu tạo bằng các 0.25
thớ cơ mềm
- Phổi:

0.25

+ Phổi gồm 2 lá phổi. Bên ngoài có 2 lớp màng, ở giữa có dịch nhầy
+ Số lượng phế nang nhiều (700-800 triệu đơn vị): Làm tăng bề mặt trao đổi khí của phổi
(khoảng 70-80m2). Thành phế nang mỏng được bao quanh là mạng mao mạch dày đặc: Giúp
0.25
cho sự trao đổi khí diễn ra dễ dàng.
b. Hút thuốc lá có hại cho hệ hô hấp vì: (1đ)
Khói thuốc lá chứa rất nhiều chất độc có hại cho hệ hô hấp:

0.25

- NO2: Có thể gây viêm,làm sưng niêm mạc mũi. SO2: Có thể làm cho các bệnh về hô hấp
thêm trầm trọng.
0.25
- CO: Chiếm chỗ của ô xi trong hồng cầu, làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây chết nếu nồng
độ cao và kéo dài.

- Nicôtin: Làm tê liệt các lông rung của phế quản, làm giảm khả năng lọc sạch bụi không khí. 0.25

18

Nicôtin có thể gây ung thư phổi và nhiều bệnh khác cho cơ thể.

0.25
Cách khác ( 1 điểm)
+ Tác hại của khói thuốc lá: Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc có hại cho hệ hô hấp như khí
CO, khí NO, nicotine,...
+ Các biểu hiện của tác hại: CO chiếm chỗ của O, trong hồng cầu, làm cho cơ thể ở trạng thái
thiếu O, NO gây viêm, sưng lớp niêm mạc, cần trở trao đổi khi. Nồng độ khí CO và NO, trong
khống khi vượt quá giới hạn cho phép gây nguy hiểm đến sức khoẻ, có thể dẫn đến tử vong.
Nicotine làm tê liệt lớp lông rung trong phế quản, giảm hiệu quả lọc sạch không khí, chất này
còn làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
Câu 4 (4 điểm)
a. (2 điểm)
*Cơ sở của nguyên tắc truyền máu. (1đ)
Trong máu người được phát hiện có 2 yếu tố :
- Có 2 loại kháng nguyên trên hồng cầu là A và B.
0,25
- Có 2 loại kháng thể trong huyết tương là α ( gây kết dính A) và β (gây kết dính
0,25
B).
- Hiện tượng kết dính hồng cầu của máu cho xảy ra khi vào cơ thể nhận gặp kháng 0,25
thể trong huyết tương của máu nhận gây kết dính.
- Vì vậy khi truyền máu cần làm xét nghiệm trước để lựa chọn loại máu truyền cho 0,25
phù hợp, tránh tai biến: Hồng cầu người cho bị kết dính trong huyết tương người
nhận gây tắc mạch và tránh bị nhận máu nhiễm các tác nhân gây ...