Ngày soạn : 01/03/2017
Ngày dạy : 06/03/2017
Tiết PPCT : 75,76
Phân môn : Đọc Văn

TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ
(Trích Chinh phụ ngâm)
(Đặng Trần Côn – Đoàn Thị Điểm)

I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được tâm trạng cô đơn, sầu muộn của người chinh phụ trong tình cảnh lẻ loi khi chồng đi chinh chiến; thấy được tiếng nói tố cáo chiến tranh phong kiến và đề cao hạnh phúc lứa đôi;
- Thấy được sự tài hoa, tinh tế trong nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1. Kiến thức:
Tiếng nói tố cáo chiến tranh phong kiến, đòi quyền được hưởng hạnh phúc lứa đôi thể hiện qua việc miêu tả thế giới nội tâm đầy những mong nhớ, cô đơn, khao khát,... của người chinh phụ.
2. Kĩ năng:
Đọc – hiểu thể loại ngâm khúc.
3.Thái độ:
Cảm thông, chia sẻ với những số phận có hoàn cảnh đau thương.
III. PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1. Phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Sách giáo khoa lớp 10 tập 2, sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng Ngữ văn 10, sách giáo viên 10 tập 2, công cụ máy chiếu, máy tính, các tài liệu tham khảo liên quan.
- Học sinh: Sách giáo khoa, vở chuẩn bị bài, vở ghi bài, các tài liệu sưu tầm liên quan.
2. Phương pháp dạy học:
Sử dụng kết hợp các phương pháp:
- Phương pháp diễn giảng.
- Phương pháp gợi mở.
- Phương pháp dạy học trực quan.
- Phương pháp hỏi – đáp.
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp học:
Kiểm tra sĩ số, nề nếp, tác phong HS.
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới::
Chiến tranh đã đem lại bao đau thương, mất mác cho con người; chỉ có những người trong cuộc mới thấm thía nỗi đau ấy hơn bất cứ ai. Đó là những người mẹ phải mất con, người vợ phải xa chồng, những đứa con phải mất cha mất mẹ. Đặc biệt là những người phụ nữ, khi có chồng chinh chiến phương xa trong lòng họ luôn thường trực nỗi lo âu, mong mỏi, chờ đợi, nhớ nhung vì sợ những điều đau đớn mà chiến tranh mang lại: sự chia lìa gia đình, cái chết... Người chinh phụ trong đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” mà chúng sắp tìm hiểu trong tiết học này cũng không ngoại lệ. Đoạn trích này sẽ cho ta thấy rõ tâm trạng, nỗi niềm của người chinh phụ khi chồng đi chinh chiến, đó là sự lo sợ, khắc khoải đợi chờ, nhớ nhung đau đáu, khát khao cháy bỏng về ngày được đoàn tụ.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu phần Tiểu dẫn
Thao tác 1: Tìm hiểu tác giả Đặng Trần Côn


Đọc - Tìm hiểu chung

Tác giả:
Dịch giả
Tác phẩm “Chinh phụ ngâm”
4. Đoạn trích


Hoạt động 2: Đọc – hiểu đoạn trích
Thao tác 1: Tìm hiểu tâm trạng nhân vật qua hành động, cử chỉ
Thao tác 2: Tìm hiểu tâm trạng nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm
II/ Đọc – hiểu đoạn trích
Miêu tả tâm trạng nhân vật qua hành động, cử chỉ
Miêu tả tâm trạng nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm

Thao tác 3: Tìm hiểu tâm trạng nhân vật qua ngoại cảnh
GV: Trong hai câu thơ: “Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên”, có những yếu tố ngoại cảnh nào được sử dụng để diễn tả nỗi cô đơn của người chinh phụ?
- Trong không gian thinh vắng, một ngày mới lại bắt đầu với tiếng gà, thế nhưng tiếng gà eo óc, tức tưởi gợi lên một cảm giác đơn lẻ, khó chịu, não nùng . Ngày hôm nay cũng sẽ chẳng khác gì ngày hôm qua, buồn đau vẫn còn vây kín như cây hòe rủ bóng bốn bên quanh nhà.Tiếng gà gáy báo canh năm làm tăng thêm vẻ tĩnh mịch, vắng lặng. Cây hòe phất phơ rũ bóng trong ánh sáng lờ mờ của ban mai gợi cảm giác buồn bã, hoang vắng. Đã qua một ngày người chinh phụ vẫn ở đó ngóng trông tin chồng. Giữa không gian ấy, người chinh phụ cảm thấy mình nhỏ bé, cô độc biết chừng nào! Cảnh vật xung quanh không thể san sẻ mà ngược lại như cộng hưởng với nỗi sầu miên man của người chinh phụ, khiến nàng càng