Tiết PPCT: 09
Ngày soạn: 12/10/2019
Ngày dạy:
BÀI 7+8: CÁC THỦ TỤC CHUẨN VÀO/ RA ĐƠN GIẢN, SOẠN THẢO, DỊCH,
THỰC HIỆN VÀ HIỆU CHỈNH CHƯƠNG TRÌNH
A. Mục tiêu:
a. Kiến thức:
- Nêu được cấu trúc các thủ tục và ra
- Biết sử dụng phần mềm pascal để thực hiện soạn thảo, thực hiện và hiệu chỉnh
chương trình.
b. kỹ năng:
- Viết được các lệnh vào/ ra trong chương trình
- Viết các chương trình pascal đơn giản
- Sử dụng phần mềm pascal để thực hiện soạn thảo, thực hiện và hiệu chỉnh
chương trình pascal.
c. Thái độ:
Học sinh tích cự tư duy, nghiên cứu, sôi nổi trong bài học.
d. Những phẩm chất năng lực của học sinh có thể hình thành và phát triển trong dạy học
chủ đề.
- Trình bày được cấu trúc các thủ tục vào/ ra.
- Viết được các chương trình pascal đơn giản
- Sử dụng phần mềm pascal để thực hiện soạn thảo, thực hiện và hiệu chỉnh chương
trình.
B. Chuẩn bị:
GV: SGK, giáo án, máy chiếu, máy tính cài đặt phần mềm lập trình để minh họa.
HS: SGK, vở ghi, nghiên cứu trước nội dung.
C. Phương pháp: Sử dụng phương pháp nêu vấn đề.
D. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ: Không
3.Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Thủ tục Nhập dữ liệu vào từ bàn phím.
(Thời gian dự kiến 10phút)
a. Mục tiêu: Nêu được cấu trúc của thủ tục nhập dữ liệu
1

b. Phương pháp/ kỹ thuật dạy học.
Sử dụng phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề.
c. Tiến trình tổ chức:
Hoạt động của GV và HS
GV: Đưa ví dụ
Ví dụ 1: Bài toán tính diện tích hình tròn với
bàn kính là R và pi = 3,14
Hãy chỉ ra input và output của bài toán?
HS:
- Input: R, pi=3,14
- Output: tính s
GV: Để tính s hình tròn ta làm thế nào?(áp
dụng công thức nào?)
HS: s=pi*R*R
GV: Vậy muốn tính s ta cần có những đại
lượng nào?
HS: r và pi
GV pi đã biết chưa
HS: Pi= 3,14
GV: Vậy còn r biết chưa
HS: R chưa biết
GV: R chưa biết vậy bây giờ ta làm thế nào?
HS: Cho giá trị của R
GV: Để cho giá trị R ta có 2 cách
- Cách 1: gán cho R bằng 1 giá trị cụ thể nào
đó
- Cách 2: Nhập cho R một giá trị bất kí từ bàn
phím.
Vậy để nhập giá trị cho R ta làm thế nào?
HS: Sử dụng thủ tục read hoặc readln
GV: Hãy nêu cấu trúc của thủ tục
HS: Nghiên cứu SGK và đưa cấu trúc
GV: Read và readln có gì khác biệt
VD: Nếu ta viết 2 dòng lệnh:
Read(a);
Read(b);
Thì khi chạy chương trình nếu ta nhập 20 10
(enter) thò nó sẽ là 2 giá trị của a,b ( với a=20;
b=10). Còn nếu thay bằng 2 lệnh

Nội dung

Read(danh sách biến vào);
Hoặc readln(danh sách biến
vào);
Trong đó:
Danh sách biến vào là tên của
1 hoặc nhiều biến chứa dữ liệu
vào ở input của bài toán. Nếu
có nhiều biến thì mỗi biến
ngăn cách nhau bởi 1 dấu
phẩy.
Ví dụ: read (R); hoặc
readln(R);
* Lưu ý:
- Khi nhập giá trị cho biến r
nhập xong ta nhấn enter để tiếp
tục thực hiện lệnh khác của
chương trình.
- Nhiều biến thì các giá trị cách
2

Readln(a);
Readln(b);
Thì khi thực hiện chương trình, nếu ta nhập 20
10 (enter), thì nó sẽ dừng chương trình và chờ
ta nhập thêm 1 số nữa. Vì đối số của readln
thứ nhất là biến a sẽ nhận giá trị là 20, nó sẽ
bỏ qua hết phần còn lại ( nghĩa là bỏ giá trị 10
ra khỏi bộ nhớ). Do đó b chưa có giá trị và nó
chờ bắt ta nhập tiếp. Còn đối với read thì nó sẽ
giữ trong bộ nhớ nên đến câu lệnh thứ 2
read(b) nó sẽ lấy giá trị 10 gán cho b
- Thế lên trong trường hợp này ta lên nhập
20(enter)
10 (enter)

nhau 1 dấu cách hoặc một dấu
enter
- readln; không tham số dùng
để tạm dừng chương trình để
chờ nhấn một phím bất kì.

Hoạt động 2: Thủ tục đưa dữ liệu ra màn hình.
(Thời gian dự kiến 10phút)
a. Mục tiêu: Nêu được cấu trúc của thủ tục đưa dữ liệu ra màn hình
b. Phương pháp/ kỹ thuật dạy học.
Sử dụng phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề.
c. Tiến trình tổ chức:
Hoạt động của GV và HS
GV: Xét tiếp ví dụ 1
Ví dụ 1: Bài toán tính diện tích hình tròn với
bàn kính là R và pi = 3,14
Sau khi nhập giá trị cho R xong ta đã tính
được S chưa
HS:
Tính được rồi.
GV: Khi tính s xong kết quả đó sẽ được lưu
trữ tạm thời trong bộ nhớ trong.
Vậy ta có nhìn thấy kết quả bằng bao nhiêu
không?
HS Không
Vậy làm thể nào để ta có thể nhìn thấy được
kết quả?
HS: kết quả phải hiện thị lên màn hình
GV: Vậy để hiển thị kết quả lên màn hình ta
làm thế nào?

Nội dung

3

HS: Dùng thủ tục đưa dữ liệu ra màn hình
Write hoặc writeln
GV: Đưa ra cấu trúc của thủ tục?
HS: Đưa cấu trúc

write(danh sách kết quả ra);
Hoặc writeln(danh sách kết
quả ra);
Trong đó:
Danh sách kết quả ra là tên
của 1 biến hoặc nhiều biến
chứa kết quả của bài toán mà
được yêu cầu đi tìm ở output
hoặc cũng có thể là dòng thông
báo. Nếu nhiều biến thì mỗi
biến ngăn cách nhau bởi dẫu
phẩy; Còn nếu là dòng thông
báo thì phải đưa vào dấu nháy
đơn.
* Lưu ý:
GV: Sự khác biệt giữa write và writeln
- Nếu trong write hoặc writeln
- write: Sau khi đưa ra kết quả con trỏ ở vị trí
vừa có dòng thông báo vừa có
cuối dòng
biến chứa kết quả thì dòng
- writeln: Sau khi đưa ra kết quả con trỏ ở vị
thông báo và biến được ngăn
trí đầu dòng tiếp theo
cách nhau bởi dấu phẩy
GV: Ngoài ra khi biến ra mà chứa kết quả là
VD: để đưa kết quả s ra màn
giá trị thực ta có thể quy định cách hiển thị cho hình :
nó.
Write(s); hoặc writeln(s);
Write(danh sách kết quả ra: <độ rộng>:Hoặc write('dien tich là:',s);
chữ số thập phân> );
Hoặc writeln('dien tich la:', s);
VD: s= 15,258243
Write(s:5: 2); tức là nó dùng 5 ô để lưu trữ giá
trị của s trong đó có 2 ô để lưu trữ phần thập
phân và kết quả của s sẽ là: 15,25
Hoạt động 3: soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình.
(Thời gian dự kiến 15phút)
a. Mục tiêu: Sử dụng phần mềm pascal để soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu
chỉnh chương trình
b. Phương pháp/ kỹ thuật dạy học.
Sử dụng phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề.
c. Tiến trình tổ chức:
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

4

GV: Viết hoàn thiện chương trình tính diện
tích hình tròn với bán kính R và pi =3,14?
GV: Yêu cầu hs khác nhận xét
GV: nhận xét

Program tinhdientichhinhtron;
Uses crt;
Const pi= 3.14;
Var R,s: real;
Begin
Read(R);
GV: Để nhập chương trình vào trong máy tính S:=Pi*R*R;
thì ta phải sử dụng phần mềm pascal.
Write('dien tich la:',s:5:2);
- Muốn sử dụng phần mềm pascal thì trên máy Readln;
tính của chúng ta phải cài đặt phần mềm này.
End.
Để cài đặt cần có bộ cài free pascal.
GV: Hướng dẫn
- quan sát và ghi bài
- Giới thiệu về giao diện phần mềm và một số - lên bảng thực hiện soạn thảo
chức năng cần thiết.
chương trình.
- Yêu cầu hs soạn thảo chương trình tính diện - Lưu chương trình, kiểm tra
tích hình tròn.
lỗi và thực hiện
- Để lưu chương trình vào file/save hoặc save - Các hs khác quan sát
as
- Yêu cầu hs lưu chương trình
- Hướng dẫn hs kiểm tra lỗi chương trình bằng
cách vào compile/comple (alt+F9).
- Để thực hiện chương trình vào Run/run(ctrl+
F9 )
D. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Ôn lại bài học hôm nay
- Làm bài tập
Bài 1: Viết chương trình tính giá trị biểu thức y= asinx+ bx+ c.
Bài 2: Viết chương trình tính diện tích và chu vi tam giá khi biết độ dài các cạnh là
a, b, c?
Thanh Hà, ngày
tháng năm 2019
ĐÃ KIỂM TRA

Trần Văn Bằng

5

6