Ngày soạn: 20/11/2022
Ngày giảng: 22/11/2022
Bài 14 – Tiết 12
TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
I. Mục tiêu
- Trình bày được những quyết định quan trọng và hệ quả của Hội nghị I-an-ta; sự thành
lập và nhiệm vụ chính của tổ chức Liên hợp quốc; những nét chính về cuộc “Chiến tranh
lạnh” và những xu thế phát triển của thế giới ngày nay. Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược
đồ, khai thác bản đồ, kênh hình, kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá, khái quát vấn đề
lịch sử.
- Giáo dục tinh thần đoàn kết, mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa các dân tộc, lên án cuộc
chạy đua vũ trang...
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
- Nhận xét, đánh giá được nhiệm vụ chính của tổ chức Liên hợp quốc; những nét chính về
cuộc “Chiến tranh lạnh” và những xu thế phát triển của thế giới ngày nay.
- Vận dụng kiến thưc lịch sử để giải quyết các vấn đề thực tiễn.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: Máy chiếu, tài liệu tham khảo, phiếu học tập, ….
2. Học sinh: Các tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học.
III. Tiến tình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu
- Mục tiêu: HS xác định được mục tiêu của chủ đề: Trật tự thế giới sau chiến tranh
- Tổ chức thực hiện
Kiểm tra bài cũ : (3')
-Trình bày những nét cơ bản tình hình các nước Tây Âu từ sau chiến tranh thế giới thứ
hai? Tại sao cần có sự liên kết kinh tế giữa các nước trong khu vực ?
Hoạt động khởi động
- Hs quan sát lược đồ, trả lời các câu hỏi trong sgk trang 114
- Hs trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, dẫn vào bài: Sau chiến tranh TG thứ hai, một trật tự TG mới được hình
thành, đó là “trật tự hai cực I-an-ta”, Liên Xô và Mĩ là hai siêu cường đại diện cho 2 phe
XHCN và TBCN đứng đầu mỗi cực. Sự phân chia 2 phe đối lập nhau đã trở thành đặc
trưng lớn nhất chi phối tình hình chính trị TG sau chiến tranh TG thứ hai, tình hình TG từ
1945 đến nay diễn biến hết sức phức tạp.
Hoạt động của Thầy và Trò
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
* Mục tiêu: Trình bày được những quyết
định quan trọng và hệ quả của Hội nghị Ian-ta; sự thành lập và nhiệm vụ chính của
tổ chức Liên hợp quốc; những nét chính về
cuộc “Chiến tranh lạnh” và những xu thế

Nội dung

phát triển của thế giới ngày nay.
Tìm hiểu về sự hình thành trật tự thế
giới mới (10')
- HS đọc thông tin (Tài liệu trang 114) kết
hợp quan sát vào kênh hình (tài liệu/114)
Hoạt động CN(1') trả lời câu hỏi
H: Hãy cho biết tên từng nhân vật trong
bức ảnh ảnh trên, họ đến từ đâu?
- HS: TL, chia sẻ
- GV nhận xét, chốt, kết hợp với mở
rộng:
Các nguyên thủ các nước này đến tổ chức
Hội nghị Ianta giải quyết những vấn đề
cấp bách khi cuộc chiến tranh bước vào
giai đoạn kết thúc như: Nhanh chóng đánh
bại hoàn toàn các nước phát xít, phân chia
khu vực ảnh hưởng giữa các cường quốc...
GV YC: HS quan sát lược đồ sự phân
chia khu vực ảnh hưởng trên thế giới kết
hợp với đọc thông tin (TL/115) HS thảo
luận cặp đôi (2') trả lời câu hỏi:
H: Hội nghị I - an - ta có những quyết
định gì? hệ quả của những quyết định
đó?
- Đại diện 01 nhóm lên trình bày trên lược
đồ. Nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, chốt kết hợp với mở rộng
( slides 3,4,5)
H: Em hiểu thế nào là trật tự TG? Trật
tự TG 2 cực?
HS dựa vào bảng tra cứu một số thuật ngữ
(SGK Tr189)
GV chốt.
H: Bản chất của trật tự TG mới sau
chiến tranh là gì.
- Phân chia quyền lực giữa hai cường quốc
lớn là LX và Mĩ.
- Thực chất của TTTG hai cực là sự đối
đầu giữa hai phe: TBCN và XHCN
Tìm hiểu sự thành lập LHQ (10p)
HSHĐCN (3'): đọc thông tin mục
II/Sgk/trang 116 và trả lời các câu hỏi sau:
H: Hãy nêu những nhiệm vụ chính, vai
trò của tổ chức Liên Hợp Quốc?

1. Sự hình thành trật tự thế giới mới.

- 2/1945 ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh
đã tổ chức hội nghị cao cấp ở I-an-ta (LX)

- Những quyết định quan trọng của Hội
nghị (STL)

- Hệ quả: Trật tự TG mới được hình
thành mà lịch sử gọi là trật tự thế giới hai
cực Iatan do Mĩ và LX đứng đầu mỗi
cực .

2. Sự thành lập liên hợp quốc

H: Hãy nêu những việc làm của LHQ
giúp nhân dân Việt Nam mà em biết?
HS: thảo luận nhóm – bảng nhóm
HS: báo cáo, chia sẻ
GV: khái quát kiến thức – HS ghi vở
GV chiếu slide 7 và giới thiệu về các cơ
quan và tổ chức của Liên Hợp Quốc.
GV chiếu slide 7 và cung cấp vai trò của
LHQ từ khi ra đời cho đến nay
Liên hợp quốc đã có nhiều việc làm thiết
thực để giúp đỡ nhân dân Việt Nam trên
nhiều mặt : kinh tế, giáo dục, môi trường,
nhân đạo... thông qua các tổ chức của Liên
hợp quốc có mặt ở Việt Nam : FAO (Tổ
chức nông — lương thực), UNICEF (Quỹ
nhi đồng Liên hợp quốc)...
Tìm hiểu cuộc chiến tranh lạnh (8')
* Mục tiêu: Trình bày được những biểu
hiện của cuộc chiến tranh lạnh và những
hậu quả của nó.
- Đọc thông tin, kết hợp quan sát hình ảnh,
Hs hoạt động cặp đôi- 6p trả lời các câu
hỏi sau:
1. Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh lạnh?
Thế nào là “chiến tranh lạnh”?
2. Nêu những biểu hiện và hậu quả của
“chiến tranh lạnh”.
HSTL -> Báo cáo-> Chia sẻ
GV nhận xét, chốt, kết hợp với mở
rộng kiến thức.

10/1945 Liên Hợp Quốc được chính thức
thành lập.
- Nhiệm vụ chính:
+ Duy trì hoà bình và an ninh TG
+ Thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa
các DT trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ
quyền của các DT.
+ Thực hiện hợp tác quốc tế về KT, VH,
XH và nhân đạo.
- Vai trò: duy trì hoà bình an ninh TG,
đấu tranh xoá bỏ CNTD và CN phân biệt
chủng tộc, giúp đỡ các nước phát triển
KT, VH...
3. Chiến tranh lạnh

a. Khái niệm: Chiến tranh lạnh là chính
sách thù địch về mọi mặt của Mĩ và các
nước đế quốc trong quan hệ với Liên Xô
và các nước xã hội chủ nghĩa.
b. Biểu hiện
- Chạy đua vũ trang
- Thành lập các khối quân sự và căn cứ
Gv chiếu các slides và phân tích, mở rộng quân sự
- Đàn áp phong trào giải phóng dân tộc
các biểu hiện của chiến tranh.
H: Đánh giá của em về “Chiến tranh - Tiến hành chiến tranh xâm lược.
c. Hậu quả
lạnh”?
- Thế giới luôn trong tình trạng căng
HS: HĐCN, báo cáo, chia sẻ
thẳng, nguy cơ bùng nổ cuộc chiến tranh
GV: Chốt, chuyển ý
Tìm hiểu tình hình thế giới sau “ Chiến mới
- Chi phí khổng lồ về tiền và của.
tranh lạnh” (8p)

GV chiếu slide 8 và cung cấp về việc
chấm dứt tình trạng “chiến tranh lạnh”: 12/1989 hai
nước Mĩ và LX tuyên bố chấm dứt tình
trạng “chiến tranh lạnh”
Hs đọc thông tin hoạt động cá nhân trả
lời câu hỏi: Vì sao 2 nước Mĩ và LX lại
tuyên bố chấm dứt chiến tranh lạnh?
HSHĐ, TL, Chia sẻ
GV nhận xét, khái quát:
+ Cuộc chạy đua vũ trang kéo dài quá tốn
kém, làm suy giảm sức mạnh của cả Mĩ và
Liên Xô.
+ Cả Mĩ và Liên Xô đang đứng trước
những khó khăn, thách thức to lớn từ nhiều
phía:
+ Sự vươn lên mạnh mẽ của Nhật Bản và
Tây Âu… Các nước này đã trở thành
những đối thủ cạnh tranh ngay gắt đối với
Mĩ, Liên Xô.
+ Mĩ và Liên Xô thấy rằng muốn vươn lên
phát triển cần phải chấm dứt tình trạng đối
đầu để tập trung phát triển củng cố vị thế
của mình.
+ Hai nước Liên Xô và Mĩ cần hợp tác với
nhau để góp phần giải quyết những vấn đề
mang tính toàn cầu như xung đột, chiến
tranh, môi trường, bệnh dịch...
HĐCN. Nêu các xu thế phát triển của thế
giới sau Chiến tranh lạnh
HS báo cáo, chia sẻ
GV nhận xét, chốt kết hợp phân tích, mở
rộng.

4. Thế giới sau “chiến tranh lạnh”

- Các xu thế của thế giới sau “chiến tranh
lạnh”.
+ Xu thế hòa hoãn và hòa dịu trong quan
hệ quốc tế.
+ Xác lập một trật tự thế giới mới, đa cực,
nhiều trung tâm.
+ Điều chỉnh chiến lược phát triển lấy
H: Vì sao xu thế chung của TG ngày nay kinh tế làm trọng điểm.
là hoà bình, ổn định hợp tác phát triển + Nhiều khu vực lại xảy ra những vụ
KT vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối xung đột quân sự hoặc nội chiến đe dọa
với các DT trong đó có VN?
hòa bình ở nhiều khu vực.
HS: Thảo luận nhóm 4/4'.
* Xu thế chung : Hoà bình ổn định và hợp
Đại diện các nhóm báo cáo, chia sẻ
tác phát triển kinh tế.
GV: nhận xét – kết luận

Thời cơ:
- Với xu thế này các nước điều kiện hội
nhập với nền KT TG
VD: Việc VN đang xúc tiến gia nhập LHQ
+ Điều kiện tiếp nhận và tranh thủ sự ủng
hộ giúp đỡ của nớc ngoài
Thách thức:
- Nâng cao và phát triển mạnh mẽ về
KHKT
- Đối với những nước đang phát triển trong
đó có VN cần phải làm thế nào đa đất nước
hội nhập với nền KTTG.
Củng cố: (2')
- Trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ hai?
- Sự hình thành, mục đích, vai trò của tổ chức LHQ?
Hướng dẫn học tập : (2')
- Học bài theo nội dung đã học
- Chuẩn bị bài: Cuộc CMKHKT lần thứ 2