PHÒNG GIÁO DỤC PHÚ VANG
TRƯỜNG THCS PHÚ AN
----------------------------




TRUYỆN KIỀU QUA CÁI NHÌN
DƯỚI GỐC ĐỘ NGỮ DỤNG


















Phú Vang-2018

PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO PHÚ VANG
TRƯỜNG THCS PHÚ AN
----------------------------







TRUYỆN KIỀU QUA CÁI NHÌN
DƯỚI GỐC ĐỘ NGỮ DỤNG















Phú vang-2018

LỜI CAM ĐOAN



Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, kết quả là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì một công trình khoa học nàokhác.

NGUYỄN VĂN CẢM

Mục lục
MỞĐẦU Trang
Lí do chọnđềtài 3
Lịch sửvấnđề 4
Mục đích và nhiệm vụ nghiêncứu 6
Đối tượng và phạm vinghiêncứu 7
Phương phápnghiêncứu 7
Bố cục 7
NỘI DUNG
Chương 1: CƠ SỞLÍTHUYẾT 8
Lý thuyết về hành vingônngữ 8
Hành vicảmthán 20
Hành vi cảm thán và câucảmthán 24
Tiểukết 26
Chương 2: PHƯƠNG TIỆN THỂ HIỆN HÀNH VI CẢM THÁN
VÀ CÁC LOẠI HÀNH VI CẢM THÁN TRONGTRUYỆNKIỀU 27
Phương tiện thể hiện hành vi cảm thán trongTruyệnKiều 27
Các loại hành vi cảm thán trongTruyệnKiều 60
Tiểukết 77
Chương 3: VAI TRÒ CỦA HÀNH VI CẢM THÁN TRONG
TRUYỆNKIỀU 78
HànhvicảmthánvớivaitròxâydựnghìnhTượngcácnhânvật
trongTruyệnKiều 78
Hành vi cảm thán với vai trò thể hiện thái độ củatác giả 104
Tiểukết 110
KẾTLUẬN 112
TÀI LIỆUTHAMKHẢO 116

MỞ ĐẦU

LÍ DO CHỌN ĐỀTÀI
Ngữ dụng học là một bộ môn của ngôn ngữ học nghiên cứu việc sử dụng ngôn ngữ trong mối quan hệ với các nhân tố giao tiếp. Tuy ra đời chƣa lâu song bộ môn khoa học này đã phát triển mạnh mẽ cả về lí thuyết, cả về những nghiên cứu cụ thể, khiến ngôn ngữ học không còn nằm trong hệ thống khép kín của cấu trúc luận nội tại mà đã đi vào thực tế đa dạng của đời sống ngôn ngữ. Nghiên cứu các hành vi ngôn ngữ, đặc biệt là hành vi ở lời, là phần việc quan trọng của ngữ dụng học.
Trong giao tiếp, để bày tỏ được ý định, mục đích của mình, người ta thường dùng nhiều loại hành vi ngôn ngữ, mà mỗi loại hành vi đó lại được thực hiện bằng một số kiểu câu có hình thức, mục đích nói năng nhất định. Trong tiếng Việt, theo các nhà ngữ pháp học có bốn kiểu câu thể hiện mục đích nói là: câu trần thuật (còn gọi là "câu kể, câu miêu tả"); câu cầu khiến (còn gọi là "câu mệnh lệnh"); câu nghi vấn (còn gọi là "câu hỏi"); câu cảm thán (còn gọi là "câu cảm"). Mỗi kiểu câu nêu trên đều có vai trò khác nhau giúp người nói lựa chọn và sử dụng phương tiện giao tiếp hợp lí nhất. Trong đó, câu cảm thán là loại câu biểu thị được tình cảm - cảm xúc rất đa dạng và tinh tế của người Việt Nam.
Tuy vậy, các kiểu câu cảm thán được sử dụng khi sáng tác vănchương, ở mỗi tác giả, mỗi tác phẩm (nhất là sáng tác thơ) lại có những điểm khác biệt nhấtđịnh.
Chọn đề tài với nội dung nghiên cứu “Truyện Kiều qua cái nhìn gốc độ của ngữ dụng”, tác giả của bài nghiên cứu khoa học này sẽ tiếp cận tác phẩm văn học nổi tiếng này trên bình diện ngôn ngữ học, nhằm tìm hiểu được sự sáng tạo độc

đáo của Nguyễn Du trong việc sử dụng ngôn từ để sáng tác nghệ thuật khiviết vềthânphậnbithươngcủanàngKiều.
Hiện nay, trong các trường phổ thông, việc dạy và học Truyện Kiều chủyếumớiởkhíacạnhbìnhgiảngvănchươngdướigócđộhìnhtượngnghệ thuật, mà còn ít đi sâu vào hình thức ngôn từ. Chúng tôi hi vọng kết quả nghiên cứu của đề tài có thể cung cấp thêm cơ sở cho các thầy cô giáo và các em học sinh phân tích, cảm thụ tác phẩm nổi tiếngnày.
LỊCH SỬ VẤNĐỀ
Nguyễn Du là một nhà thơ thiên tài của nền thi ca dân tộc. Trong các tác phẩm của ông, Truyện Kiều là một kiệt tác đƣợc viết bằng chữ Nôm.Đây là một cống hiến to lớn của nhà thơ đối với sự phát triển của ngôn ngữ văn học dân tộc. Nghiên cứu ngôn ngữ trong Truyện Kiều là góp phần hiểu biết sâusắchơnvề tàinăngsửdụngcácphươngtiệnngônngữcủanhàthơ.
Đã có nhiều nhà nghiên cứu dành nhiều tâm huyết để tìm hiểu về Nguyễn Du và các tác phẩm của ông (trong đó đặc biệt là Truyện Kiều). Các tácgiảtậptrungbànvềhìnhtượngnghệthuật,triết línhânvănhaymâuthuẫn tư tưởng và nhân cách của nhà thơ. Đó là các công trình có giá trị như: “Từ điển Truyện Kiều” và "Khảo luận về Truyện Thuý Kiều"của Đào Duy Anh