TÁN SẮC ÁNH SÁNG


I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Mô tả được hiện tượng tán sắc ánh sáng
- Nêu được khái niệm ánh sáng đơn sắc, ánh sáng trắng.
- Nêu được sự phụ thuộc của chiết suất môi trường vào các ánh sáng đơn sắc có màu sắc khác nhau.

2. Về kĩ năng
- Vận dụng được kiến thức về tán sắc ánh sáng, giải thích các hiện tượng tán sắc ánh sáng thường gặp trong thực tế.
- Kĩ năng thí nghiệm: Làm thí nghiệm, quan sát, phân tích và rút ra kết luận.
- Kĩ năng hợp tác, làm việc theo nhóm và trình bày báo cáo.
- Kĩ năng sử dụng máy tính.

3. Về phát triển tư duy.
- HS phát triển được ngôn ngữ viết, nói.
- HS có khả năng đưa ra các dự đoán về nguyên nhân của hiện tượng tán sắc ánh sáng và kiểm tra các dự đoán.
- HS có khả năng phân tích, tổng hợp và xử lí thông tin thu được để rút ra kết luận.

4. Về thái độ, tình cảm.
- HS đón nhận nhiệm vụ học tập của mình một cách tích cực, tự giác, có hứng thú, qua đó rèn luyện và phát triển tính tích cực, tự chủ tìm tòi sáng tạo giải quyết vấn đề.
- HS có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình học tập, có tinh thần hợp tác khi làm việc giữa các cá nhân và ý thức trách nhiệm của mỗi HS khi làm việc theo nhóm.
- HS có ý thức vận dụng, liên hệ kiến thức về hiện tượng tán sắc ánh sáng với những hiện tượng tán sắc thường gặp trong thực tế.

II. TỔNG QUAN VỂ CÁC TRẠM HỌC TẬP
TÊN TRẠM/
THỜI GIAN
NỘI DUNG
MỤC TIÊU

Tán sắc ánh sáng
(Bắt buộc)
10 phút
1A
Tán sắc ánh sáng với ánh sáng trắng
Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm mô phỏng


1B

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn trên bảng từ


1C

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn cố định


1D

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính nước

Ánh sáng đơn sắc
(Bắt buộc)
10 phút
2A
Tán sắc ánh sáng với ánh đơn sắc
Khảo sát sự TSAS đơn sắc bằng thí nghiệm mô phỏng


2B

Khảo sát sự TSAS đơn sắc bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn trên bảng từ


2C

Khảo sát sự TSAS đơn sắc bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn cố định


2D

Video sự TSAS đơn sắc bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn trên bảng từ

Tổng hợp ánh sáng
(Bắt buộc)
10 phút
3A
Tổng hợp ánh sáng đơn sắc
Tổng hợp các ánh sáng đơn sắc thành ánh sáng trắng bằng thí nghiệm mô phỏng


3B

Video tổng hợp các ánh sáng đơn sắc thành ánh sáng trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn trên bảng từ


3C

Tổng hợp các ánh sáng đơn sắc thành ánh sáng trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn cố định

(Quan sát lại thí nghiệm
ở trạm 1) Chiết suất của môi trường và ánh sáng đơn sắc
(Bắt buộc)
10 phút
4A
Sự phụ thuộc của chiết suất của môi trường vào ánh sáng đơn sắc có màu sắc khác nhau

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm mô phỏng


4B

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn trên bảng từ


4C

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính gắn cố định


4D

Khảo sát sự TSAS trắng bằng thí nghiệm thật với lăng kính nước

Ứng dụng của hiện tượng tán sắc ánh sáng
(Tự chọn 2 trong 4 trạm) 15 phút
5
Đĩa CD
 Giải thích màu sắc sặc sỡ trên mặt đĩa CD


6
Nguyên tắc trộn màu
Tìm hiểu nguyên tắc trộn các màu sắc với nhau


7
Máy quang phổ
Sử dụng của máy quang phổ đơn giản để phân tích một số nguồn sáng


8
Màu sắc của kim cương
Giải thích tại sao kim cương lại có màu sắc rực rỡ



Hình 1. Sơ đồ tổng quan và các bước thực hiện các trạm học tập

III. CHUẨN BỊ
Trạm
Dụng cụ
Ghi chú

1A
Máy tính với thí nghiệm mô phỏng của PGS.TS Nguyễn Xuân Thành
Thí nghiệm 10 – Phần: hiện tượng tán sắc ánh sáng

1B
Bộ thí nghiệm tán sắc ánh sáng gồm: bảng từ, nguồn điện không đổi 12V, đèn