Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

Tuần CM: 3+4
Tiết PPCT: 3+4

Ngày soạn:

CHỦ ĐỀ: TƯ LIỆU THỰC TẾ VÀ SÁNG TÁC
BÀI 2: SỬ DỤNG TƯ LIỆU KÍ HỌA TRONG BỐ CỤC TRANH
Môn học: Mĩ thuật.; lớp: 9
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Nêu được cách sử dụng tư liệu kí hoạ dáng người để tạo bố cục tranh.
2. Phẩm chất:
- Chăm chỉ: Có ý thức tự rèn luyện vẽ dáng người để nâng cao kĩ năng trong học tập.
- Trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm trong việc sử dụng tư liệu kí hoạ chung..
3. Năng lực:
* Năng lực Mĩ thuật:
- Quan sát và nhận thức thẩm mĩ: Quan sát và nhận thức về dáng hoạt động của con
người. Biết cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí họa.
- Sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ: Tạo được bố cục tranh từ các hình kí hoạ đã chuẩn bị.
- Phân tích và đánh giá thẩm mĩ: Phân tích và chỉ ra được nét đẹp về nhịp điệu của các
dáng người trong tranh và bài vẽ.
* Năng lực chung:
- Tự học: Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập cho bài xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí
họa.
- Giải quyết vấn đề: Nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Giao tiếp và hợp tác: Tích cực thảo luận, hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Một số bài bố cục tranh từ tư liệu kí họa dáng người.
- Một số hình ảnh tư thế hoạt động của con người.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- Bảng vẽ, giấy, bút chì, tẩy, mũ...
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp
9a1:...............................................................9a2:.........................................................
9a1:...............................................................9a2:.........................................................
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

2. Kiểm tra bài cũ:
- Nhận xét một số bài kí họa của học sinh thực hiện ở nhà.
? Hình kí họa em ấn tượng?
? Tỉ lệ của hình vẽ?
? Tư thế, động tác của hoạt động?
? Cần phải điều chỉnh những gì?
- GV đánh giá, xếp loại bài vẽ của học sinh.
3. Bài mới:
Giới thiệu bài: Qua các kí họa cho ta thấy tỉ lệ dáng người có thay đổi theo hoạt
động. Có rất nhiều bài vẽ kí họa đã được sáng tác thành tranh. Để làm được điều đó, ta sẽ
tìm hiểu bài hôm nay: Bài 2- Sử dụng tư liệu kí họa trong bố cục tranh.
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
1. Quan sát – nhận thức về dáng hoạt động của con người:
a. Mục tiêu: HS nhận biết được vẻ đẹp và sự đa dạng, phong phú của tư thế, động tác,
nhịp điệu của con người trong các hoạt động.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS quan sát hình minh hoạ, thảo luận và trả lời câu
hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Yêu cầu HS quan sát hình ở trang 10 trong SGK Mĩ thuật 9 và hình ảnh về các hoạt động
học tập, vui chơi ở trường lớp hay các hoạt động ở cộng đồng trên màn hình chiếu do
GV chuẩn bị.
- Nêu câu hỏi gợi ý để HS thảo luận và chỉ ra các hoạt động vui chơi diễn ra ở sân trường,
tư thế, động tác và ý nghĩa của các hoạt động đó.
Câu hỏi gợi mở:
+ Em thường chơi gì trong giờ ra chơi?
+ Hoạt động vui chơi đó như thế nào? Thường có bao nhiêu người tham gia trò chơi đó?
+ Hoạt động đó có những tư thế, động tác như thế nào?
+ Tư thế, động tác nào thể hiện rõ hoạt động đó?
+ Các hoạt động vui chơi có ý nghĩa như thế nào?
- Tổ chức cho HS cùng nhau tạo một số dáng hoạt động trong cuộc sống để các em nhận
thức thêm về dáng hoạt động của con người.
- Nhận xét, tóm tắt nội dung kiến thức.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Quan sát hình minh hoạ trong SGK Mĩ thuật 9 và trên màn hình chiếu.
- Thảo luận và trả lời câu hỏi theo nội
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi theo nội dung GV gợi ý:
+ Hoạt động thường chơi trong giờ ra chơi.
+ Cách tổ chức hoạt động, số người tham gia hoạt động.
+ Những tư thế, động tác của hoạt động đó.
+ Tư thế, động tác thể hiện rõ hoạt động.
+ Ý nghĩa của các hoạt động vui chơi.
- Nêu ý kiến bổ sung
- Lắng nghe, tiếp thu kiến thức.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, tóm tắt nội dung kiến thức:
Có rất nhiều hoạt động vui chơi bổ ích diễn ra ở sân trường vào giờ ra chơi như: nhảy
dây, chơi cầu lông, đá bóng, đá cầu, chơi ô ăn quan,...Các hoạt động đó giúp chúng ta nghỉ
ngơi, thư giãn, có tinh thần thoải mái sau mỗi tiết học, tạo nét đẹp văn hóa cho mỗi nhà
trường và gợi cảm hứng để sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật về trường lớp, thầy
cô, bạn bè.
d. Sản phẩm: Câu trả lời và kết quả thảo luận của HS về dáng hoạt động của con người.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2. Cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí họa:
a. Mục tiêu: HS nhận biết được cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, thị phạm các bước thực hiện, HS trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Yêu cầu HS quan sát hình minh hoạ ở trang 11 trong SGK Mĩ thuật 9 và trên màn hình
chiếu.
- GV vẽ minh họa các bước xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ.
– Nêu câu hỏi để HS nhận biết cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

Câu hỏi gợi mở:
+ Để xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ cần thực hiện các bước như thế nào?
+ Các hình minh hoạ ở bước 1 thể hiện nội dung gì?
+ Hình minh hoạ ở bước 2 có liên quan gì với hình minh hoạ ở bước 1?
+ Tạo cảnh vật, không gian cho bức tranh được tiến hành ở bước nào?
+ Bước nào thể hiện sự tiếp nối kết quả của bài học trước?
– Yêu cầu HS đọc và ghi nhớ nội dung tóm tắt ở trang 11 trong SGK Mĩ thuật 9.
Cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí họa:
1. Lựa chọn hình kí họa nhóm phù hợp với ý tưởng sáng tạo.
2. Vẽ phác hoặc can lại hình để xây dựng bố cục tranh.
3. Điều chỉnh hình vẽ thêm cảnh vật phù hợp để thể hiện rõ ý tưởng sáng tạo.
4. Vẽ màu hoàn thiện tranh.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Quan sát hình minh hoạ 1,2,3,4 Sgk/11 tìm ra cách xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí
họa
- Quan sát GV vẽ minh họa.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Thảo luận và chỉ ra các bước xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ theo nhận thức của
cá nhân.
- GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tóm tắt, kết luận nội dung:
Ghi nhớ: Sử dụng tư liệu kí hoạ dáng người có thể sắp xếp tạo được bố cục tranh theo đề
tài.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các bước xây dựng bố cục tranh từ tư liệu kí hoạ.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
3. Vẽ tranh từ tư liệu kí họa dáng người đã chuẩn bị:
a. Mục tiêu: HS vẽ được bức tranh từ tư liệu kí hoạ dáng người đã chuẩn bị và có ý thức
trách nhiệm trong việc sử dụng tư liệu kí hoạ chung.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

b. Nội dung: HS vẽ được bức tranh từ tư liệu kí hoạ dáng người. GV hỗ trợ HS trong quá
trình
thực hành.
c. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Yêu cầu HS trưng bày bài vẽ kí hoạ đã chuẩn bị theo thứ tự như đã làm ở bài học trước.
- Nêu câu hỏi gợi ý để HS chia sẻ về hoạt động mà các em sẽ thể hiện trong bài vẽ.
- Gợi ý để HS lựa chọn hình kí hoạ trong kho tư liệu chung của lớp phù hợp với ý tưởng
của bài vẽ và nhắc các em trả lại hình kí hoạ đã mượn về đúng vị trí ban đầu.
Câu hỏi gợi mở:
+ Em sẽ thể hiện hoạt động gì trong bài vẽ của mình?
+ Em có ấn tượng như thế nào về hoạt động đó?
+ Hoạt động đó có bao nhiêu người tham gia?
+ Hình kí hoạ dáng người nào phù hợp với ý tưởng thể hiện của em?
+ Em sẽ bắt đầu vẽ tranh với hình kí hoạ nào trước?
+ Em sẽ thay đổi hình kí hoạ đó như thế nào để phù hợp với ý tưởng sáng tạo của mình?
+ Em đã trả hình kí hoạ về đúng vị trí chưa?
+ Em sẽ vẽ thêm cảnh vật gì để phù hợp với hoạt động trong bài vẽ?
+ Em sẽ sử dụng màu sắc như thế nào trong bài vẽ?
* Thực hành: Xây dựng một bố cục tranh từ kí họa có sẵn.
- Trước khi hết giờ khoảng 3 – 5 phút, yêu cầu HS tạm dừng thực hành, lựa chọn một số
bài để cùng HS nhận xét nhanh, rút kinh nghiệm trước khi tiếp tục thực hành và hoàn thiện
sản phẩm ở tiết sau
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Thực hành.
- Trưng bày, lắng nghe và chia sẻ ý tưởng về bài vẽ của mình.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi 3 HS dán bài để nhận xét, đánh giá bài.
- HS trình bày về bài vẽ xây dựng kí họa của bản thân, HS khác nhận xét.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
d. Sản phẩm: Tranh bố cục từ tư liệu kí hoạ dáng người.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
4. Trưng bày sản phẩm và chia sẻ:
a. Mục tiêu: HS giới thiệu, phân tích và chỉ ra được nội dung, màu sắc, nhịp điệu của các
dáng người trong tranh và bài vẽ.
b. Nội dung: GV hướng dẫn, hỗ trợ HS trưng bày bài vẽ và chia sẻ cảm nhận.
c. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Hướng dẫn HS trưng bày bài vẽ.
- Tổ chức cho HS thảo luận, phân tích và chia sẻ về bài vẽ.
Câu hỏi gợi mở:
+ Em ấn tượng với bài vẽ nào?
+ Bài vẽ đó thể hiện hoạt động gì?
+ Hình ảnh nào trong bài vẽ gây ấn tượng cho em?
+ Sự liên kết giữa các nhân vật trong bài vẽ như thế nào?
+ Hình, màu trong bài vẽ gợi cho em cảm xúc gì?
+ Em sẽ điều chỉnh nét, hình, màu nào để bài vẽ hoàn thiện hơn?
- Chỉ ra cho HS những bài vẽ có bố cục ấn tượng, độc đáo.
- Gợi ý cho HS cách điều chỉnh để sản phẩm hoàn thiện hơn.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Tham gia trưng bày sản phẩm cùng các bạn.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Thảo luận, phân tích, nhận xét và chia sẻ về các nội dung:
+ Bài vẽ em ấn tượng.
+ Nội dung thể hiện trong bài vẽ.
+ Nhân vật được điều chỉnh so với hình kí hoạ ban đầu.
+ Màu sắc, nhịp điệu, tỉ lệ giữa các nhân vật trong bài vẽ.
+ Ý tưởng điều chỉnh để bài vẽ hoàn thiện hơn.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

- Lắng nghe để nhận biết những bài vẽ có bố cục tốt.
- Tiếp thu nhận xét, góp ý của GV và các bạn về cách điều chỉnh để sản phẩm hoàn thiện
hơn.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét bài làm của HS, rút kinh nghiệm.
d. Sản phẩm: Trưng bày bài vẽ; giới thiệu, phân tích, đánh giá về bài vẽ.
5. Tìm hiểu thêm cách bố cục nhóm người trong tranh của hoạ sĩ:
a. Mục tiêu: HS nhận biết được một số cách bố cục nhóm người trong tranh của hoạ sĩ.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS tìm hiểu và trả lời câu hỏi về cách bố cục nhóm
người trong tranh của hoạ sĩ.
c. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Yêu cầu HS quan sát hình minh hoạ ở trang 13 trong SGK Mĩ thuật 9 hoặc trên màn hình
chiếu.
- Nêu câu hỏi gợi ý để HS nghiên cứu, tìm hiểu và nhận biết cách bố cục nhóm người
trong tranh của hoạ sĩ.
Câu hỏi gợi mở:
+ Em thích bức tranh nào? Vì sao?
+ Cách bố cục nhóm người trong tranh của hoạ sĩ như thế nào?
+ Bài vẽ của em có điểm nào giống với tranh của hoạ sĩ?
+ Em còn biết bức tranh nào khác của hoạ sĩ? Bức tranh đó có nội dung gì?
– Nhận xét và tóm tắt để HS ghi nhớ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát, nhận xét theo cảm nhận 2 bức tranh
+ Hình 1- Đô thị ảo – Đào Quốc Huy – 2010, sơn dầu, 158cm x 215cm.
+ Hình 2: Tháng giêng – Vũ Đình Tuấn, khắc gỗ, 78cm x 138,4cm.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi HS trình bày kết quả nhận xét của bản thân.
GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025

Trường: THCS Tân Hiệp

KHBD Nghệ

thuật(MT) 9

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV kết luận nội dung kiến thức: Hình dáng, hoạt động của con người là đối tượng để
các họa sĩ khai thác và sử dụng làm hình tượng trong tác phẩm nghệ thuật.
c. Sản phẩm: HS nhận biết thêm về cách bố cục nhóm người trong tranh của hoạ sĩ.
4. Nhận xét, dặn dò:
- Yêu cầu HS thu dọn đồ dùng học tập và vệ sinh lớp học.
- Nhắc HS chuẩn bị nội dung và vật liệu cho bài học sau.
- Xem trước bài 3: Vẽ tranh siêu thực SGK/ 14.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH:
- Một số tranh bố cục từ kí họa dáng người có trên mạng Internet.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
...............................................................................................................................................
Duyệt của tổ trưởng/tổ phó

Giáo viên

Mai Ngọc Thi

GVBM: Mai Ngọc Thi

Năm học: 2024-2025