Ngày soạn: 4/3/2016
Tiết 106 : Văn bản
SỐNG CHẾT MẶC BAY
- Phạm Duy Tốn-
I-Mức độ cần đạt
Thấy được giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và những thành công về nghệ thuật của tác phẩm.
II-Trọng tâm kiến thức ,kĩ năng
1. Kiến thức
- Sơ giản về tác giả Phạm Duy Tốn.
- Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của nhân dân trước thiên tai và sự vô trách nhiệm của bọn quan lại dưới chế độ cũ.
- Những thành công nghệ thuật của truyện ngắn Sống chết mặc bay – một trong những tác phẩm được coi là mở đầu cho thể loại truyện ngắn Việt Nam hiện đại.
- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch lý.
2. Kĩ năng
- Đọc – hiểu một truyện ngắn hiện đại đầu thế kỷ XX
- Kể tóm tắt truyện.
- Phân tích nhân vật, tình huống truyện qua các cảnh đối lập – tương phản và tăng cấp.
III-Chuẩn bị
- Thầy:Nghiên cứu, soạn bài
- Trò: Đọc - trả lời câu hỏi theo sgk.
IV-Tiến trình lên lớp
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
Trình bày nội dung bài Ý nghĩa của văn chương?
3. Bài mới.
Hoạt động Khởi động
-Mục tiêu :Tạo tâm thế ,định hướng chú ý cho H
-Phương pháp :Thuyết trình
-Thời gian :1 phút
Như chúng ta biết ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ có rất nhiều sông ngòi, kênh rạch đem đến nhiều nguồn lợi cho con người. Để khai thác được nguồn lợi đó đòi hỏi phải có hệ thống đê điều vững chắc. Thế nhưng vào những năm đầu thế kỉ XX hệ thống đê điều ở đây chưa được xây kè kiên cố và vững chắc nên vẫn thường xuyên xảy ra vỡ đê. Nhà văn Phạm Duy Tốn đã tái hiện lai bức tranh vỡ đê ấy qua văn bản Sống chết mặc bay. Tiết học hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu.

Hoạt động của thầy-trò
Nội dung kiến thức
P. triển năng lực

Hoạt động hình thành kiến thức mới
Qua việc cô giáo đã giao về nhà một bạn đại diện nhóm 1 lên trình bày vài nét về tác giả?
GV trình máy
Ông là một trong số những người có công đầu phát triển thể loại truyện ngắn và nền văn xuôi hiện đại nước ta.
Trước khi trở thành một nhà văn, nhà báo, ông từng là thông ngôn (phiên dịch) ở tòa Thống sứ Bắc Kỳ. Ông từng cộng tác với các báo Đại Việt tân báo, Đông Dương tạp chí, Lục tỉnh tân văn, Nam Phong tạp chí, Trung Bắc tân văn… Ngoài tên thật Phạm Duy Tốn, ông còn viết với các bút danh Ưu Thời Mẫn, Đông Phương Sóc, Thọ An.
GV trình máy
Tác phẩm ra đời vào thời gian nào?
Nêu vị trí của truyện ngắn “Sống
chết mặc bay” trong văn nghiệp
của ông?
GV trình máy
Vì sao TP được coi là bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại?
TP là bông hoa đầu mùa vì nó được viết bằng tiếng Việt hiện đại, ND khắc họa 1 hiện tượng, phát hiện một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con người
Em hãy xác định thể loại văn bản?
Một bạn đại diện nhóm 2 lên trình bày sự khác nhau giữa truyện ngắn hiện đại với truyện ngắn trung đại?
Truyện trung đại được viết bằng tiếng Hán, có tính chất hư cấu, cốt truyện đơn giản, thiên về mục đích giáo huấn.
- Truyện ngắn hiện đại: Được viết bằng tiếng Việt hiện đại, là sản phẩm của kiểu tư duy nghệ thuật mới, xuất hiện tương đối muộn trong lịch sử văn học (đầu thế kỉ XX). ND khắc họa 1 hiện tượng, phát hiện một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con người.
-G hd H giải thích từ khó
Một bạn đại diện nhóm 3 lên tóm tắt lại truyện?
* GV lưu ý hs khi tóm tắt cần giữ lại những chi tiết chính, bỏ những lời đối thoại…






Trong truyện đề cập đến việc dân và quan lại đi hộ đê mà nhan đề truyện lại là Sống chết mặc bay. Vậy nhan đề truyện có ý nghĩa gì?
Một bạn đại diện nhóm 4 lên trình bày
- Nhan đề bắt nguồn từ câu nói quen thuộc trong dân gian “ sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi” nhằm lên án kẻ chỉ biết vun vén lo cho lợi ích riêng của mình mà thản nhiên, thờ ờ lãnh đạm, vô lương