Ngày soạn: 10/3/2016
Ngày dạy (7B): 17/3/2016


TIẾT 105, 106
SỐNG CHẾT MẶC BAY
(Phạm Duy Tốn)

I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nắm vài nét về tác giả Phạm Duy Tốn.
- Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của nhân dân trước thiên tai và sự vô trách nhiệm của bọn quan lại dưới chế độ cũ.
- Những thành công nghệ thuật của truyện ngắn Sống chết mặc bay - một trong những tác phẩm được coi là mở đầu cho thể loại truyện ngắn Việt Nam hiện đại.
- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch lí.
2. Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một truyện ngắn hiện đại đầu thế kỉ XX. Kể tóm tắt truyện.
- Phân tích nhân vật, tình huống truyện qua các cảnh đối lập - tương phản và tăng cấp.
3. Thái độ:
- Thông cảm sâu sắc với cuộc sống khổ cực của người nông dân dưới chế độ cũ.
- Căm ghét bọn quan lại của chế độ cũ vô trách nhiệm đã đẩy người nông dân vào cảnh màn trời chiếu đất.
4. Năng lực cần hình thành cho học sinh:
- Năng lực giải quyết vấn đề.
- Năng lực sáng tạo.
- Năng lực tạo lập đoạn văn, văn bản.
- Năng lực thẩm mĩ.
III. Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, thiết kế bài giảng, tài liệu tham khảo khác, máy chiếu,...
- HS: Soạn, chuẩn bị bài theo hướng dẫn.
IV. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
(1) Trong số các văn bản sau của chương trình Ngữ văn 6, những tác phẩm nào là truyện ngắn trung đại?
a) Con Rồng cháu Tiên.
b) Con hổ có nghĩa (Vũ Trinh).
c) Em bé thông minh.
d) Mẹ hiền dạy con (Trích "Liệt nữ truyện").
e) Treo biển.
g) Thánh Gióng.
h) Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng.
i) Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng (Hồ Nguyên Trừng).
3. Bài mới:
Thể loại văn xuôi truyện ngắn xuất hiện ở nước ta từ lâu. Đó là những truyện ngắn trung đại viết bằng chữ Hán như: Con hổ có nghĩa, Mẹ hiền dạy con, Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng mà các em đã được học ở lớp 6 mà các em vừa nhận biết.
Truyện ngắn hiện đại Việt Nam bắt đầu hình thành chủ yếu từ thế kỉ XX với những tên tuổi như Nguyễn Trọng Quản, Nguyễn Bá Học, Phạm Duy Tốn ở trong nước và Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài.
Hôm nay, mời các em cùng đến với một tác phẩm được coi là một trong những bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại Việt Nam- tác phẩm Sống chết mặc bay của nhà văn Phạm Duy Tốn (SGK, trang 74).
I. TÌM HIỂU CHUNG
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

* Trình chiếu ảnh tác giả.
Theo dõi phần Chú thích (tr.79):
- Em hãy nêu những nét chính về nhà văn Phạm Duy Tốn?


- Em biết gì về văn bản Sống chết mặc bay?
=> Như đã giới thiệu, Sống chết mặc bay còn được coi là một trong những bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại Việt Nam.
* Vậy "bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại Việt Nam" có nội dung ntn? Các em cùng đọc và tìm hiểu 1 số từ khó.
- Yêu cầu đọc: chú ý phân biệt các giọng đọc:
+ Giọng kể của tác giả.
+ Giọng quan phụ mẫu hách dịch, nạt nộ.
+ Thầy đề, nha lại vừa sợ sệt, vừa nịnh bợ.
+ Giọng khẩn thiết, sợ hãi của dân phu.
* Trình chiếu và giải thích một số từ khó.





* Yêu cầu tóm tắt tác phẩm. Trình chiếu phần tóm tắt.









- Để tìm hiểu văn bản, trước hết các em hãy phân tích bố cục của truyện ngắn này? (Truyện có thể được chia làm mấy phần, đó là những phần nào? Mỗi phần nói với em về điều gì?)
* Các em tìm hiểu tác phẩm theo bố cục và nội dung vừa tìm được trên.

1. Tác giả:
- Phạm Duy Tốn (1883- 1924): một trong số ít người có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại Việt Nam.
2. Tác phẩm: truyện ngắn thành công nhất của Phạm Duy Tốn.




3. Đọc, tóm tắt, hiểu từ khó: