(MÃ SỐ 163)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÂM NHẠC THCS
TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HÁT DÂN CA ÂM NHẠC LỚP 6 THCS”
(SÁCH – CÁNH DIỀU)
A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
Môn học Âm nhạc trong trường THCS không nhằm đào tạo những
người làm nghề Âm nhạc, những diễn viên, nhạc sĩ, ca sĩ…mà chính là qua môn
học tác động vào đời sống tinh thần của các em góp phần cùng với các môn học
khác thực hiện mục tiêu giáo dục trong nhà trường cũng như mục tiêu của cấp
THCS.
Trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Cánh Diều
nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không những nâng cao hiểu biết về
kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm thụ Âm nhạc, làm cho đời
sống tinh thần thêm phong phú, lành mạnh tạo điều kiện để các em bộc lộ và
phát triển năng khiếu, góp phần phát triển toàn diện và hài hòa về nhân cách cho
các em.
Đặc biệt giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là một trong bốn
mặt giáo dục quan trọng nhất: “Đức – Trí – Thể – Mỹ” Cái đẹp trong Nghệ
thuật Âm nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những
hình tượng Âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng
người, hướng con người tới cái “Chân – Thiện – Mỹ”.
Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù Nghệ thuật đòi hỏi phải
có sự hứng thú cao trong học tập.
Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính
tích cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện
khắc phục khó khăn, tiếp nhận kiến thức mới.
Xuất phát từ tâm lí lứa tuổi học sinh cấp THCS là lứa tuổi nhạy cảm
hiếu động và yêu thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong giờ dạy
sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu
quả.
Từ thực tiễn giảng dạy cũng như việc học của học sinh, trong nhiều năm
qua GV và HS gặp không ít khó khăn trong qúa trình dạy học dù đã làm mọi cố
1

gắng để nâng cao chất lượng dạy và học. Điều quan trọng nhất mà tôi tâm huyết
đó là nếu giáo viên tạo được hứng thú trong giờ dạy sẽ giúp cho học sinh say
sưa hơn trong quá trình học tập và sẽ đem lại kết quả học tập cao hơn.
Từ những lí do nói trên, bản thân tôi nhận thấy việc gây hứng thú trong
các hoạt động cho học sinh trong học tập Âm nhạc là một trong những giải
pháp hết sức quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Vì vậy nó là
động lực giúp tôi đi sâu nghiên cứu đề tài này.
1. Lí do chọn đề tài.
Âm nhạc là một loại hình Nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách
quan bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh, nhịp điệu. Âm nhạc
gắn bó mật thiết với đời sống con người. Ngay từ khi chào đời, em bé được ôm
ấp trong lời ru nhẹ nhàng của người mẹ, lớn lên với những bài hát đồng dao, với
những điệu hò, những khúc tình ca vui buồn được nuôi dưỡng bằng cội nguồn
của văn hoá Âm nhạc Dân gian. Âm nhạc được đưa vào nhà trường THCS với
tư cách là một môn học độc lập, sự có mặt của môn Âm nhạc trong nhà trường
làm thăng bằng nội dung học tập, góp phần phát triển tình cảm “Đạo đức – Trí
tuệ”, nhân cách của học sinh. Âm nhạc có một vị trí quan trọng, nó tạo cho nhà
trường một không khí vui tươi, lành mạnh để học sinh tăng thêm lòng yêu quê
hương Đất nước, con người, cụ thể là yêu trường yêu lớp, say sưa học tập, hòa
mình vào tập thể. Qua môn học này, học sinh có thể thấy được Âm nhạc là một
liều thuốc tinh thần, tạo sự hưng phấn trong học tập và cảm nhận được phần nào
sự hấp dẫn của thế giới Âm nhạc. Môn âm nhạc ở trường THCS……..sẽ cùng
các môn học khác phát triển năng lực tư duy, trí tuệ, tạo cho học sinh một trình
độ văn hóa Âm nhạc phổ thông, từ đó xây dựng và hình thành nhân cách đạo
đức con người về “Đức – Trí – Thể – Mĩ”.
Vì âm nhạc là môn học độc lập nên việc dạy và học phải được giáo viên
và học sinh thực hiện một cách nghiêm túc: Có kiểm tra, thi đánh giá cuối năm
và kết quả là một trong những tiêu chuẩn để xét học sinh lên lớp hay tốt nghiệp
bậc học THCS. Xong, thực tế hiện nay cho thấy rằng bộ môn này chưa thực sự
nhận được sự quan tâm của chính học sinh và các bậc cha mẹ học sinh nữa.Việc
trang bị cơ sở vật chất để phục vụ cho việc dạy và học Âm nhạc ở THCS còn
thiếu thốn và nghèo nàn. Nhà trường chưa có phòng riêng để dạy Âm nhạc. Một
số loại nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất lượng, tranh ảnh để phục vụ cho việc
dạy học bộ môn Âm nhạc còn thiếu khá nhiều chưa đủ để đáp ứng cho việc dạy
và học Âm nhạc, sách đọc thêm và các tài liệu tham khảo khác rất hiếm và giáo
viên phải tự mình tìm tòi tài liệu, sưu tầm đồ dùng dạy học. Trong khi đó yêu

2

cầu của bộ môn lại cần phải có những trang thiết bị hiện đại (Như: Video, đài
đĩa, máy chiếu…) để phục vụ cho việc dạy và học tốt hơn.
Đối với học sinh trường THCS………nói chung và học sinh khối 6 nói
riêng đa số học sinh rất hứng thú khi học hát, các em thích ca hát, thích được
học bài hát mới. Tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề khó khăn khi dạy và học phân
môn này, các em chưa có kĩ năng để thực hiện theo yêu cầu của bộ môn đó là:
Học sinh còn chậm thuộc bài hát, biết hát nhưng còn sai giai điệu chưa thể hiện
được sắc thái, tình cảm của bài hát, một vài học sinh còn hát sai cao độ, tiết tấu
và chưa mạnh dạn khi giáo viên yêu cầu thực hiện.
Tuy vậy hiện tại bản thân tôi chưa tìm thấy một tài liệu nghiên cứu nào
bàn sâu về vấn đề này và là một người giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ
môn Âm nhạc tại trường THCS.........tôi tự nhận thấy việc dạy cho các em học
sinh lớp 6 kĩ năng học hát là rất quan trọng và cần thiết, nên đặt lên hàng đầu để
các em hình thành kĩ năng học hát cho bản thân khi mới bắt đầu bước vào
chương trình âm nhạc THCS. Xuất phát từ những lí do đó tôi mạnh dạn chọn đề
tài: “Một số phương pháp dạy hát dân ca Âm nhạc lớp 6. Sách – Cánh Diều”.
để các đồng nghiệp cùng bạn bè xa gần tham khảo.
2. Mục đích nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu: “Một số phương pháp dạy hát dân ca Âm nhạc lớp
6. Sách – Cánh Diều”. với mục đích cơ bản là giúp giáo viên tìm ra những biện
pháp dạy thiết thực, ứng dụng những biện pháp đó một cách khoa học và có
hiệu quả. Giúp học sinh khắc phục nhược điểm, vận dụng kiến thức đã được học
để trả lời các câu hỏi, có kĩ năng thực hành, tạo cho các em tính tích cực chủ
động trong giờ học hát. Từ đó chất lượng của phân môn học hát sẽ được nâng
lên.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Hiện nay nước ta rất coi trọng việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh,
bởi thế mà nó cũng được đưa vào trong các trường học; ở bất kể phương diện,
trường hợp nào cũng cần có cách giải quyết công việc một cách logic và khoa
học nhất. Trong bộ môn Âm nhạc (cụ thể là phân môn học hát) cũng vậy việc
tạo cho các em kĩ năng trong phân môn cũng rất quan trọng và việc để các em
có kĩ năng học hát tốt không phải là việc ngày một ngày hai mà nó cả là một
quá trình phải được rèn luyện.
Đề tài tôi chọn hướng tới đối tượng là: “Một số phương pháp dạy hát
dân ca Âm nhạc lớp 6. Sách – Cánh Diều”.

3

Rèn kĩ năng cho học sinh lớp 6 để khắc phục những hạn chế của học sinh
như: Chậm thuộc bài hát, hát còn sai giai điệu chưa thể hiện được sắc thái, tình
cảm của bài hát, hát sai cao độ, tiết tấu và chưa mạnh dạn biểu diễn trước lớp.
+ Chủ thể:
Đối tượng là HS khối lớp 6. Trường THCS……..
+ Khách thể:
Tất cả HS khối lớp 6. Trường THCS……..trên kháp địa bàn
Tỉnh…….Thành phố………..
4. Phương pháp nghiên cứu.
- Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng và kết hợp nhiều phương pháp
như:
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: (Còn gọi là Phương pháp nghiên
cứu tài liệu): Tôi đã nghiên cứu tài liệu liên quan đến phương pháp dạy học nói
chung, phương pháp dạy Âm nhạc THCS nói riêng….Đặc biệt nghiên cứu Sách
giáo khoa, sách giáo viên. Tham khảo sáng kiến kinh nghiệm của đồng nghiệp,
trên mạng Internet.
+ Phương pháp thống kê và phân tích tổng hợp: So sánh đối chiếu và
phương pháp thực nghiệm: Tôi tiến hành khảo sát thống kê số liệu học sinh,
đồng thời tiến hành thực nghiệm cụ thể ở lớp 6 với cùng 1 bài để so sánh đối
chiếu rồi đưa ra kết luận.
+ Phương pháp điều tra sư phạm: Tôi trao đổi với các đồng nghiệp về các
phương pháp rèn kĩ năng học hát qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, các
chuyên đề cấp......cấp....….
B/ PHẦN NỘI DUNG:
I. Cơ sở lý luận – Thực tiễn.
1. Cơ sở lý luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
II. Thực trạng vấn đề.
+ Về phía nhà trường.
+ Về chương trình sách giáo khoa Âm nhạc.
+ Về phía học sinh.
+ Về phía giáo viên.
+ Thực trạng về chất lượng.
III. Các phương pháp thực hiện.
* Phương pháp 1: (phát huy cảm xúc Nghệ thuật).
* Phương pháp 2: (Sửa sai cho học sinh khi dạy hát).
- Ví dụ: Hát sai trường độ của bài:
4

- Khi học sinh học hát bài:
Bụi phấn
(Trang 19 Âm nhạc 6 bộ sách Cánh Diều)
Nhạc và lời: Vũ Hoàng - Lê Văn Lộc
- Khi học sinh học hát bài:
Đi cắt lúa - Dân ca Hrê (Tây Nguyên)
(Trang 57 Âm nhạc 6 bộ sách Cánh Diều)
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
C/ PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
2. Kiến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

5