SKKN KHTN8 SINH HỌC

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 12h:43' 24-03-2026
Dung lượng: 23.6 MB
Số lượt tải: 15
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 12h:43' 24-03-2026
Dung lượng: 23.6 MB
Số lượt tải: 15
Số lượt thích:
0 người
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TRƯỜNG …………………………
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 8
SỬ DỤNG CÔNG CỤ BING AI TẠO RA HÌNH ẢNH SINH ĐỘNG
CHẤT LƯỢNG CAO THEO YÊU CẦU, ĐỂ MINH HỌA CHO
DẠY HỌC BÀI 32. DINH DƯỠNG VÀ HỆ TIÊU HÓA Ở NGƯỜI
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
TÁC GIẢ:………………………………………..
Trang bìa 2
TRƯỜNG …………………………………….
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TRƯỜNG …………………………
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 8
SỬ DỤNG CÔNG CỤ BING AI TẠO RA HÌNH ẢNH SINH ĐỘNG CHẤT
LƯỢNG CAO THEO YÊU CẦU, ĐỂ MINH HỌA CHO
DẠY HỌC BÀI 32. DINH DƯỠNG VÀ HỆ TIÊU HÓA Ở NGƯỜI
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
TÁC GIẢ:………………………………………..
TRƯỜNG ………………………………….
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Biện pháp đã được giáo viên……………………………
áp dụng tại nhà trường và đạt hiệu quả………..............
Kết quả này chưa được dùng để xét duyệt thành tích
khen thưởng theo quy định.
Hiệu trưởng
(Kí, đóng dấu và ghi rõ họ tên)
Uông Bí, tháng…. năm…
Tác giả
(Kí, ghi rõ họ tên)
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
I. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, giáo
dục cũng không ngừng đổi mới để thích ứng với sự thay đổi của khoa học công
nghệ. Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo đã nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào
giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng học tập và phát triển năng lực người học.
Bên cạnh đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng đề cao việc sử dụng
phương tiện trực quan, công nghệ số để hỗ trợ giảng dạy, giúp học sinh tiếp cận
kiến thức một cách sinh động và hiệu quả hơn.
Môn Khoa học tự nhiên 8, đặc biệt là bài "Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở
người", là một nội dung quan trọng giúp học sinh hiểu về cơ chế hoạt động của
hệ tiêu hóa, vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe và cách duy trì chế độ ăn
uống hợp lý. Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy nhiều học sinh gặp khó khăn
trong việc hình dung các quá trình tiêu hóa diễn ra bên trong cơ thể. Các tài liệu
sách giáo khoa hiện nay chủ yếu sử dụng hình ảnh tĩnh, sơ đồ đơn giản, chưa đủ
trực quan để minh họa một cách sinh động về hoạt động của dạ dày, ruột non,
quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng hay tác động của enzyme tiêu hóa.
Trong thời đại công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) đã mở ra nhiều cơ hội
mới trong giáo dục, đặc biệt trong việc tạo ra các hình ảnh minh họa sinh động,
chi tiết và có độ chân thực cao. Các công cụ AI hiện đại như DALL·E,
MidJourney hay Bing AI Image Creator có khả năng tạo ra hình ảnh chất lượng
cao theo yêu cầu, giúp giáo viên có thêm nguồn tài nguyên trực quan để hỗ trợ
giảng dạy. Việc khai thác AI để thiết kế hình ảnh minh họa cho bài 32 không chỉ
giúp học sinh dễ dàng hình dung các quá trình tiêu hóa mà còn khơi gợi hứng
thú học tập, kích thích tư duy và khả năng tiếp cận kiến thức một cách sáng tạo.
Tuy nhiên, trong thực tế, chưa có nhiều giáo viên tiếp cận và khai thác
hiệu quả các công cụ AI để phục vụ giảng dạy. Nhiều người vẫn còn e ngại về
tính khả dụng của AI, chưa biết cách lựa chọn và tạo hình ảnh phù hợp với nội
dung bài học. Vì vậy, tôi mạnh dạn lựa chọn và thực hiện biện pháp "Ứng dụng
công cụ Bing AI để tạo ra hình ảnh sinh động, chất lượng cao nhằm minh
họa cho dạy học bài 32: Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người môn Khoa học tự
nhiên 8". Biện pháp này nhằm tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để tạo ra
hình ảnh minh họa trực quan, sinh động, giúp học sinh hiểu rõ hơn về quá trình
tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng trong cơ thể. Đây không chỉ là một giải pháp
thiết thực trong giảng dạy Khoa học tự nhiên mà còn phù hợp với xu hướng
chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
2. Mục tiêu
Đề tài nhằm ứng dụng công cụ Bing AI để tạo ra hình ảnh sinh động, chất
lượng cao phục vụ giảng dạy bài "Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người" trong
môn Khoa học tự nhiên lớp 8. Việc sử dụng hình ảnh minh họa từ AI giúp tăng
cường tính trực quan, hỗ trợ học sinh hiểu rõ hơn về cấu trúc và hoạt động của
hệ tiêu hóa, đồng thời nâng cao hứng thú học tập và hiệu quả tiếp thu kiến thức.
Bên cạnh đó, đề tài còn góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp giáo
viên khai thác công nghệ hiện đại để tối ưu hóa bài giảng.
3. Đối tượng và phương pháp thực hiện
- Đối tượng thực hiện:
+ Giáo viên giảng dạy môn Khoa học tự nhiên lớp 8.
+ Học sinh lớp 8 học bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”.
+ Công cụ Bing AI dùng để tạo hình ảnh minh họa phục vụ giảng dạy.
- Phương pháp thực hiện
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu chương trình giáo dục phổ
thông, sách giáo khoa và các tài liệu liên quan để xác định nội dung cần minh
họa bằng hình ảnh AI.
+ Phương pháp ứng dụng công nghệ: Sử dụng công cụ Bing AI để tạo
hình ảnh minh họa trực quan, sinh động, phù hợp với nội dung bài học.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Áp dụng hình ảnh từ AI vào giảng
dạy thực tế, quan sát và đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh.
+ Phương pháp tổng hợp và đánh giá: Thu thập phản hồi từ học sinh và
giáo viên để rút kinh nghiệm, cải tiến việc sử dụng AI trong giảng dạy.
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Cơ sở khoa học của việc ứng dụng công nghệ AI trong giáo dục
Trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo ngày
càng khẳng định vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục.
Trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp tối ưu hóa quá trình giảng dạy và học tập mà
còn góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục thông qua các công cụ hỗ trợ tiên tiến.
Việc ứng dụng công nghệ này vào dạy học mang đến nhiều cơ hội để đổi mới
phương pháp giảng dạy, thúc đẩy quá trình cá nhân hóa học tập và nâng cao trải
nghiệm của người học.
Theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo, việc áp dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong
giảng dạy là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hiện đại hóa nền giáo
dục, nâng cao chất lượng đào tạo. Nghị quyết này nhấn mạnh việc tăng cường
ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,
kiểm tra và đánh giá, góp phần phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh,
đồng thời nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học.
Bên cạnh đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 do Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành cũng đề cập đến vai trò của công nghệ số trong giảng dạy.
Chương trình này khuyến khích giáo viên sử dụng các công cụ công nghệ để
thiết kế bài giảng, tăng cường tính trực quan, giúp học sinh tiếp thu kiến thức
một cách hiệu quả hơn. Một trong những đổi mới quan trọng của chương trình là
việc hướng tới dạy học theo định hướng phát triển năng lực, đòi hỏi giáo viên
không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải tạo môi trường học tập kích thích tư
duy, khuyến khích học sinh chủ động khám phá và vận dụng kiến thức vào thực
tiễn.
Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ giáo viên trong nhiều khía cạnh của quá
trình giảng dạy, bao gồm tạo nội dung bài giảng, hỗ trợ đánh giá học sinh, cá
nhân hóa quá trình học tập và cung cấp các tài liệu học tập trực quan sinh động.
Một trong những ứng dụng nổi bật của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hiện nay
là việc sử dụng các công cụ tạo hình ảnh AI, điển hình như Bing AI Image
Creator, DALL·E, MidJourney, cho phép giáo viên thiết kế các hình ảnh minh
họa chất lượng cao, phù hợp với nội dung bài giảng.
1.2. Tầm quan trọng của trực quan hóa trong giảng dạy môn Khoa học tự
nhiên
Trực quan hóa là một trong những phương pháp quan trọng giúp nâng cao
hiệu quả giảng dạy, đặc biệt trong các môn học có tính trừu tượng như Khoa học
tự nhiên. Theo lý thuyết học tập trực quan (Visual Learning Theory), hình ảnh
có tác động mạnh mẽ đến quá trình tiếp thu kiến thức, giúp học sinh dễ dàng
hình dung và ghi nhớ thông tin hơn so với việc chỉ tiếp cận nội dung dưới dạng
văn bản hoặc lời nói.
Trong môn Khoa học tự nhiên, các chủ đề về sinh học, vật lý, hóa học
thường bao gồm nhiều khái niệm và hiện tượng không thể quan sát trực tiếp
bằng mắt thường. Các quá trình như sự trao đổi chất, tiêu hóa, tuần hoàn máu,
phản ứng hóa học hay chuyển động cơ học đều diễn ra bên trong cơ thể hoặc ở
cấp độ vi mô. Nếu chỉ dựa vào mô tả lý thuyết, học sinh có thể gặp khó khăn
trong việc hình dung và tiếp thu nội dung bài học. Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh
minh họa đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ các khái niệm khoa học,
giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức một cách sinh động và trực quan hơn.
Theo lý thuyết nhận thức đa phương thức (Cognitive Theory of
Multimedia Learning) của Richard E. Mayer, khi thông tin được trình bày đồng
thời dưới dạng văn bản và hình ảnh, bộ não con người sẽ xử lý hiệu quả hơn, từ
đó tăng cường khả năng ghi nhớ và hiểu sâu vấn đề. Điều này đặc biệt quan
trọng trong giảng dạy Khoa học tự nhiên, nơi học sinh cần nắm bắt nhiều quá
trình phức tạp có sự tương tác giữa các yếu tố sinh học, vật lý và hóa học. Việc
sử dụng hình ảnh minh họa trong dạy học môn Khoa học tự nhiên mang lại
nhiều lợi ích, bao gồm:
- Kích thích hứng thú học tập: Hình ảnh sinh động giúp học sinh cảm thấy
bài học thú vị hơn, tăng cường sự tập trung và động lực học tập.
- Tăng cường khả năng ghi nhớ: So với văn bản đơn thuần, hình ảnh giúp
học sinh lưu giữ thông tin lâu hơn và dễ dàng tái hiện lại kiến thức khi cần thiết.
- Làm rõ các khái niệm trừu tượng: Những nội dung phức tạp như quá
trình tiêu hóa, hấp thụ chất dinh dưỡng, hoạt động của enzyme, phản ứng trong
cơ thể sẽ trở nên dễ hiểu hơn khi được trực quan hóa bằng hình ảnh minh họa
chi tiết.
- Liên hệ với thực tiễn: Học sinh có thể dễ dàng so sánh kiến thức sách vở
với các hiện tượng trong cuộc sống hàng ngày, từ đó phát triển tư duy ứng dụng
và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
1.3. Sự cần thiết của việc sử dụng Bing AI để tạo hình ảnh minh họa trong
bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”
Bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người” thuộc chương trình Khoa học tự
nhiên lớp 8 cung cấp cho học sinh những kiến thức quan trọng về cấu tạo, chức
năng của hệ tiêu hóa và quá trình chuyển hóa dinh dưỡng trong cơ thể. Đây là
nội dung có tính ứng dụng cao, giúp học sinh hiểu rõ vai trò của dinh dưỡng đối
với sức khỏe và xây dựng thói quen ăn uống khoa học. Tuy nhiên, một trong
những khó khăn khi giảng dạy chủ đề này là hệ tiêu hóa hoạt động bên trong cơ
thể, không thể quan sát trực tiếp bằng mắt thường, trong khi các tài liệu sách
giáo khoa hiện nay chủ yếu sử dụng hình ảnh tĩnh, ít chi tiết, chưa thể hiện rõ
các quá trình phức tạp. Điều này khiến học sinh gặp khó khăn trong việc hình
dung và tiếp thu kiến thức, dẫn đến hạn chế trong việc liên hệ với thực tiễn đời
sống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, công cụ trí tuệ nhân tạo Bing AI
mang đến giải pháp hiệu quả để tạo hình ảnh minh họa sinh động, chi tiết, giúp
bài giảng trở nên trực quan và hấp dẫn hơn. Việc sử dụng Bing AI Image
Creator trong giảng dạy bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người” mang lại nhiều
lợi ích thiết thực, bao gồm:
- Thiết kế hình ảnh minh họa chi tiết, trực quan: Công cụ Bing AI có thể
tạo ra hình ảnh mô phỏng cấu trúc và hoạt động của hệ tiêu hóa, giúp học sinh
dễ dàng quan sát và hiểu rõ cơ chế hoạt động của từng bộ phận.
- Tạo hình ảnh theo nhu cầu, đảm bảo tính chính xác và thẩm mỹ cao:
Giáo viên có thể chủ động điều chỉnh nội dung hình ảnh theo từng khía cạnh của
bài học, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách có hệ thống.
- Tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài giảng, tăng tính linh hoạt trong giảng
dạy: So với việc tìm kiếm hoặc thiết kế hình ảnh thủ công, Bing AI giúp giáo
viên tạo ra hình ảnh nhanh chóng, tối ưu hóa thời gian biên soạn bài giảng.
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả học tập:
Học sinh có thể quan sát hình ảnh minh họa một cách trực quan, từ đó tăng
cường khả năng ghi nhớ, hiểu sâu và vận dụng kiến thức vào thực tế.
2. Thực trạng
Ngày nay với sự phát triển của hệ thống giáo dục hiện đại, giáo viên phải
dần dần trau dồi kiến thức, kinh nghiệm để ngày càng nâng cao chất lượng dạy
học, trong đó chất lượng bài giảng là một trong những yếu tố quan trọng mang
lại thành công của buổi học. Nội dung bài giảng của giáo viên đa phần đã rất
hoàn chỉnh về nội dung, bám sát chương trình học, đảm bảo tính chính xác, khoa
học và cập nhật kiến thức mới nhất trong lĩnh vực chuyên môn. Tuy vậy, hình
thức bài giảng sinh động với nhiều hình ảnh chất lượng, đẹp mắt sẽ đem lại sự
thu hút đối với học sinh nhiều hơn.
Thực tế hiện nay, đa số giáo viên thường tìm hình ảnh minh họa cho bài
giảng trên Google. Phương pháp này thường gây mất nhiều thời gian để tìm
kiếm, nhưng đôi khi lại không tìm kiếm hình ảnh như mong muốn, không có
hình ảnh chất lượng và còn có thể gặp các vấn đề về bản quyền. Điều này gây ra
nhiều khó khăn trong việc tạo ra các slide bài giảng đẹp, thu hút được sự chú ý
của học sinh. Để tìm hiểu về sự phổ biến của công cụ tìm kiếm Bing AI trong
giáo dục, tôi đã thực hiện khảo sát 20 giáo viên kết quả thể hiện trên bảng sau:
Bảng 1. Mức độ sử dụng Bing AI trong tìm kiếm hình ảnh của giáo viên
Mức độ
Thường xuyên Thỉnh thoảng
Rất ít
Không bao giờ
Số lượng
0
0
1
19
Phần trăm %
0%
0%
5%
95%
Đông thời để tìm hiểu về sự yêu thích của học sinh đối với bài giảng của
giáo viên trong phân môn Sinh học môn Khoa học tự nhiên lớp 8, tôi đã thực
hiện khảo sát 121 học sinh kết quả như sau:
Bảng 2. Khảo sát mức độ yêu thích bài giảng phân môn Sinh học của học sinh
Mức độ
Rất thích
Thích
Bình thường Không thích
Số lượng
3
53
49
16
Phần trăm %
2,48%
43,80%
40,50%
13,22%
Như vậy, qua kết quả khảo sát có thể thấy, gần như 100% giáo viên tại
trường không ứng dụng công cụ Bing AI trong tìm kiếm hình ảnh minh họa cho
bài giảng mặc dù công cụ này đem lại nhiều lợi ích và cho kết quả tốt như tạo
hình ảnh nhanh giúp tiết kiệm thời gian, cho hình ảnh đẹp mắt với chất lượng
cao và không gặp phải các vấn đề về bản quyền. Trong khi đó kết quả khảo sát
học sinh lại cho thấy vẫn còn hơn 50% các em cảm thấy bình thường hoặc
không thích với bài giảng của giáo viên.
Để thành công trong việc thiết kế slide bài giảng môn khoa học tự nhiên
cần rất nhiều yếu tố quyết định như: bố cục, màu sắc, cách trình bài kiến thức,
hình ảnh minh hoạ... Trong đó, đóng vai trò then chốt là chọn được những hình
ảnh minh hoạ hấp dẫp. Tuy nhiên việc sử dụng Google thì thường mất nhiều
thời gian và công sức để chọn được một hình ảnh đẹp, phù hơp với bài giảng.
Trong khi thực tế giáo viên chưa biết đến công cụ Bing AI nhiều, chủ yếu chỉ sử
dụng công cụ duy nhất là Google. Nguyên nhân là do Bing AI vẫn còn là công
cụ mới, chưa thực sự phổ biến trong giáo dục tại Việt Nam và vẫn còn thiếu
những tài liệu hướng dẫn và hỗ trợ giáo viên trong việc sử dụng Bing AI trong
giảng dạy. Do đó, nhiều giáo viên chưa biết cách sử dụng Bing AI một cách hiệu
quả để hỗ trợ học tập của học sinh.
3. Các biện pháp thực hiện
3.1. Hướng dẫn sử dụng Bing AI
Bing AI là công cụ tích hợp AI với trình duyệt Bing vào để trả lời những
câu hỏi từ người dùng tương tự như ChatGPT. Điều đặc biệt của Bing AI
chatbot online là hỗ trợ dữ liệu mới nhất trong khi ChatGPT bị giới hạn đến năm
2021. Công cụ giúp mọi người trả lời những câu hỏi, một số người còn áp dụng
để tạo ra những nội dung mới mẻ, sáng tạo. Bing AI sau khi được nâng cấp lên
phiên bản GPT-4 đi kèm với nhiều tính năng hay và thao tác xử lý thông tin
chính xác, nhanh hơn. Và một trong những tính năng cực kỳ tuyệt vời đó là tạo
hình ảnh. Bing AI có thể tự tạo những hình ảnh sống động theo từ khoá mà bạn
nhập vào. Những hình ảnh có thể tải về máy để sử dụng một cách dễ dàng. Để
sử dụng công cụ này, giáo viên thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Truy cập link: https://www.bing.com/create
- Bước 2: Click vào “Tham gia và sáng tạo”
- Bước 3: Đăng nhập với tài khoản Microsoft. (Nếu chưa có tài khoản
Microsoft, giáo viên có thể bấm vào “Tạo tài khoản” và thực hiện theo hướng
dẫn hệ thống (phần 3.2), sau đó đăng nhập bằng tài khoản vừa tạo.
- Bước 4: Sau khi đăng nhập thành công, màn hình sẽ chuyển đến màn
tìm kiếm hình ảnh. Nhập từ khoá của hình ảnh muốn tạo vào thanh tìm kiếm
→ Nhấn tạo và chờ kết quả.
Lưu ý: Bing AI không giới hạn số lần tạo ảnh. Tuy nhiên sau 100 lần tạo
ảnh đầu tiên tốc độ có thể chậm hơn.
3.2. Hướng dẫn đăng ký tài khoản Microsoft
- Bước 1: Truy cập https://signup.live.com/?lic=1
- Bước 2: Nhập vào email, ví dụ là buithixuan123@gmail.com → Chọn
Tiếp theo. Tiến hành đặt mật khẩu cho tài khoản → Chọn Tiếp theo.
- Bước 3: Nhập các thông tin cá nhân cần thiết và điền mã xác minh.
Bước 4: Nhấn Tiếp theo → Nhập các kí tự người dùng nhìn thấy để xác
thực không phải người máy → Hoàn tất đăng ký tài khoản.
3.3. Cách ra yêu cầu để có hình ảnh như mong muốn
Mẫu câu lệnh: “Danh từ + Tính từ + Động từ + Phong cách”
Theo công thức trên, để tạo một câu lệnh hoàn chỉnh và đạt hiệu quả tạo
ảnh tốt nhất, giáo viên nên cân nhắc mô tả đủ 4 yếu tố bao gồm:
- Tính từ: Tính từ, mô tả đặc trưng của bức ảnh
Ví dụ: nền màu đỏ, màu xám, máu trắng…
- Danh từ: Danh từ, mô tả chủ thể hoặc các yếu tố có trong bức ảnh.
Ví dụ: con mèo, ty thể, thức ăn, lá cây, mặt trời,…
- Động từ: Động từ, mô tả các hành động, diễn biến của chủ thể trong
khoảnh khắc bức ảnh được ghi lại.
Ví dụ: đốt cháy, đang bay, đứng yên, nhảy lên cao, bơi,…
- Phong cách: Phong cách/kiểu ảnh, áp dụng với cả ảnh chụp lẫn tranh vẽ.
Ví dụ: ảnh, điện ảnh, hiện thực, vẽ chì, sơn dầu, nghệ thuật khái niệm,…
- Ví dụ câu lệnh hoàn chỉnh: Đổ mồ hôi nhiều, ảnh minh họa
- Gà đẻ trứng, tranh sơn dầu
3.4. Cách tải ảnh về sau khi tạo
Ví dụ: Từ khoá “sứa biển, hiện thực” sẽ trả ra kết qua sau:
Click vào 1 hình giáo viên muốn tải về → Chọn tải xuống.
3.5. Ví dụ áp dụng cho bài Dinh dưỡng và tiêu hóa ở người
3.5.1. Ví dụ giáo viên áp dụng để tạo ảnh minh họa bài giảng
Từ khoá 1: Chất dinh dưỡng có trong thức ăn, ảnh minh họa
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung Khái niệm chất
dinh dưỡng và dinh dưỡng.
Từ khoá 2: nhai thức ăn, ảnh minh họa, dạng hoạt hình:
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở khoang miệng.
Từ khoá 3: dạ dày và men tiêu hóa ở dạ dày, ảnh minh họa.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở dạ dày.
Từ khoá 4: tiêu hóa ở ruột non, ảnh minh họa
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở ruột non.
Từ khoá 5: ruột già và trực tràng, ảnh minh họa.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở ruột già và trực tràng.
Từ khoá 6: vệ sinh răng miệng, ảnh minh họa, hoạt hình.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung các bệnh về hệ
tiêu hóa – sâu răng
Từ khoá 7: viêm loét dạ dày, ảnh minh họa, hoạt hình
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung các bệnh về hệ
tiêu hóa – bệnh viêm loét dạ dày, tá tràng
Từ khoá 8: an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh minh họa, hoạt hình
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung an toàn vệ sinh
thực phẩm.
3.5.2. Ví dụ học sinh áp dụng để thiết kế poster
Sau khi học xong bài học này, tôi đã tổ chức cho học sinh thiết kế poster
về an toàn vệ sinh thực phẩm, chủ đề do học sinh tự chọn. Mỗi học sinh sử dụng
BingAI để thiết kế ảnh poster, sau đó sử dụng Powerpoint (hoặc trình chỉnh sửa
ảnh trên điện thoại với học sinh không có máy tính) chỉnh sửa, thêm các câu
slogan cho poster (nếu cần). Tôi hướng dẫn đầy đủ các bước sử dụng BingAI
cho học sinh để các em về nhà thực hiện.
Một số sản phẩm học sinh thực hiện như sau:
Poster về rửa tay trước khi ăn
Poster về hạn chế sử dụng thức ăn nhanh
Poster về ăn uống lành mạnh, không ăn thức ăn ôi thiu
4. Thực nghiệm sư phạm
4.1. Mục đích thực nghiệm
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành nhằm kiểm tra và đánh giá tính
hiệu quả của việc ứng dụng công cụ Bing AI trong việc tạo hình ảnh minh họa
cho bài giảng “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”. Qua đó, xác định được mức
độ cải thiện trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh, khả năng giúp học sinh
hình dung và hiểu rõ hơn các quá trình diễn ra trong cơ thể con người, đặc biệt
là quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng.
4.2. Phương pháp thực nghiệm
- Chuẩn bị bài giảng: Đối với nhóm thử nghiệm, giáo viên sẽ sử dụng
hình ảnh minh họa được tạo ra từ công cụ Bing AI để trình bày các quá trình tiêu
hóa, từ miệng đến ruột non, ruột già và trực tràng, cho học sinh thực hiện làm
poster bằng công cụ Bing AI.
- Giảng dạy và đánh giá: Sau khi giảng dạy, học sinh sẽ tham gia vào bài
khảo sát để đánh giá cảm nhận của các em khi giáo viên thực hiện biện pháp
này.
4.3. Hiệu quả thực nghiệm
4.3.1. Hiệu quả đối với giáo viên
Việc ứng dụng Bing AI trong lĩnh vực giáo dục mang lại nhiều lợi ích thiết
thực. Một trong những ứng dụng hiệu quả của Bing AI chính là tạo hình ảnh
chất lượng cao minh họa bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và
hỗ trợ giáo viên trong việc truyền tải kiến thức một cách hiệu quả hơn. Về mặt
chuyên môn, việc sử dụng Bing AI mang lại những lợi ích sau đây cho giáo
viên:
- Nâng cao chất lượng hình ảnh minh họa: Bing AI được trang bị các thuật
toán tiên tiến cùng khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, giúp tạo ra hình ảnh chất
lượng cao, sắc nét, sống động và chân thực. Nhờ vậy, hình ảnh minh họa bài
giảng trở nên thu hút hơn, giúp học viên dễ dàng tiếp thu bài giảng và ghi nhớ
kiến thức tốt hơn.
- Tiết kiệm thời gian và công sức: Thay vì phải tự thiết kế hoặc tìm kiếm
hình ảnh minh họa, giáo viên có thể sử dụng Bing AI để tạo ra hình ảnh mong
muốn một cách nhanh chóng và dễ dàng. Nhờ vậy, giáo viên có thể tiết kiệm
thời gian và công sức để tập trung vào việc chuẩn bị nội dung bài giảng và các
hoạt động giảng dạy khác.
- Tăng cường khả năng sáng tạo: Bing AI cung cấp cho giáo viên kho tàng
ý tưởng phong phú và đa dạng, giúp giáo viên tạo ra những hình ảnh minh họa
độc đáo, sáng tạo và phù hợp với nội dung bài giảng.
Ứng dụng Bing AI trong việc tạo hình ảnh chất lượng cao minh họa bài
giảng là một giải pháp sáng tạo và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục và hỗ trợ giáo viên trong việc truyền tải kiến thức một cách hiệu quả hơn.
Với những lợi ích thiết thực và tính ứng dụng cao, Bing AI hứa hẹn sẽ trở thành
công cụ hỗ trợ đắc lực cho giáo viên trong thời đại công nghệ số.
Để rõ hơn về hiệu quả khi sử dụng Bing AI tôi lấy ví dụ so sánh khi tìm
kiếm hình ảnh minh hoạ cho bài: “Dinh dưỡng và tiêu hóa ở người”.
Khi sử dụng google:
Khi tìm kiếm hình ảnh minh hoạ cho quá trình tiêu hóa ở người trả ra nhiều
kết quả tuy nhiên chất lượng hình ảnh kém không phù hợp để đưa vào sử dụng.
Ngoài ra một số từ khóa khác cũng tương tự, khi tìm kiếm thì trả ra rất nhiều kết
quả, tuy nhiên chất lượng hình ảnh thấp và không phù hợp làm ảnh minh hoạ.
Khi sử dụng Bing AI: tạo ra hình ảnh sản phẩm hình ảnh quá trình tiêu
hóa ở người chỉ mất khoảng 10s, hình ảnh màu sắc đẹp, chất lượng cao.
Sau một thời gian áp d
TRƯỜNG …………………………
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 8
SỬ DỤNG CÔNG CỤ BING AI TẠO RA HÌNH ẢNH SINH ĐỘNG
CHẤT LƯỢNG CAO THEO YÊU CẦU, ĐỂ MINH HỌA CHO
DẠY HỌC BÀI 32. DINH DƯỠNG VÀ HỆ TIÊU HÓA Ở NGƯỜI
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
TÁC GIẢ:………………………………………..
Trang bìa 2
TRƯỜNG …………………………………….
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TRƯỜNG …………………………
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 8
SỬ DỤNG CÔNG CỤ BING AI TẠO RA HÌNH ẢNH SINH ĐỘNG CHẤT
LƯỢNG CAO THEO YÊU CẦU, ĐỂ MINH HỌA CHO
DẠY HỌC BÀI 32. DINH DƯỠNG VÀ HỆ TIÊU HÓA Ở NGƯỜI
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
TÁC GIẢ:………………………………………..
TRƯỜNG ………………………………….
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Biện pháp đã được giáo viên……………………………
áp dụng tại nhà trường và đạt hiệu quả………..............
Kết quả này chưa được dùng để xét duyệt thành tích
khen thưởng theo quy định.
Hiệu trưởng
(Kí, đóng dấu và ghi rõ họ tên)
Uông Bí, tháng…. năm…
Tác giả
(Kí, ghi rõ họ tên)
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
I. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, giáo
dục cũng không ngừng đổi mới để thích ứng với sự thay đổi của khoa học công
nghệ. Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo đã nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào
giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng học tập và phát triển năng lực người học.
Bên cạnh đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng đề cao việc sử dụng
phương tiện trực quan, công nghệ số để hỗ trợ giảng dạy, giúp học sinh tiếp cận
kiến thức một cách sinh động và hiệu quả hơn.
Môn Khoa học tự nhiên 8, đặc biệt là bài "Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở
người", là một nội dung quan trọng giúp học sinh hiểu về cơ chế hoạt động của
hệ tiêu hóa, vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe và cách duy trì chế độ ăn
uống hợp lý. Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy nhiều học sinh gặp khó khăn
trong việc hình dung các quá trình tiêu hóa diễn ra bên trong cơ thể. Các tài liệu
sách giáo khoa hiện nay chủ yếu sử dụng hình ảnh tĩnh, sơ đồ đơn giản, chưa đủ
trực quan để minh họa một cách sinh động về hoạt động của dạ dày, ruột non,
quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng hay tác động của enzyme tiêu hóa.
Trong thời đại công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) đã mở ra nhiều cơ hội
mới trong giáo dục, đặc biệt trong việc tạo ra các hình ảnh minh họa sinh động,
chi tiết và có độ chân thực cao. Các công cụ AI hiện đại như DALL·E,
MidJourney hay Bing AI Image Creator có khả năng tạo ra hình ảnh chất lượng
cao theo yêu cầu, giúp giáo viên có thêm nguồn tài nguyên trực quan để hỗ trợ
giảng dạy. Việc khai thác AI để thiết kế hình ảnh minh họa cho bài 32 không chỉ
giúp học sinh dễ dàng hình dung các quá trình tiêu hóa mà còn khơi gợi hứng
thú học tập, kích thích tư duy và khả năng tiếp cận kiến thức một cách sáng tạo.
Tuy nhiên, trong thực tế, chưa có nhiều giáo viên tiếp cận và khai thác
hiệu quả các công cụ AI để phục vụ giảng dạy. Nhiều người vẫn còn e ngại về
tính khả dụng của AI, chưa biết cách lựa chọn và tạo hình ảnh phù hợp với nội
dung bài học. Vì vậy, tôi mạnh dạn lựa chọn và thực hiện biện pháp "Ứng dụng
công cụ Bing AI để tạo ra hình ảnh sinh động, chất lượng cao nhằm minh
họa cho dạy học bài 32: Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người môn Khoa học tự
nhiên 8". Biện pháp này nhằm tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để tạo ra
hình ảnh minh họa trực quan, sinh động, giúp học sinh hiểu rõ hơn về quá trình
tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng trong cơ thể. Đây không chỉ là một giải pháp
thiết thực trong giảng dạy Khoa học tự nhiên mà còn phù hợp với xu hướng
chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
2. Mục tiêu
Đề tài nhằm ứng dụng công cụ Bing AI để tạo ra hình ảnh sinh động, chất
lượng cao phục vụ giảng dạy bài "Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người" trong
môn Khoa học tự nhiên lớp 8. Việc sử dụng hình ảnh minh họa từ AI giúp tăng
cường tính trực quan, hỗ trợ học sinh hiểu rõ hơn về cấu trúc và hoạt động của
hệ tiêu hóa, đồng thời nâng cao hứng thú học tập và hiệu quả tiếp thu kiến thức.
Bên cạnh đó, đề tài còn góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp giáo
viên khai thác công nghệ hiện đại để tối ưu hóa bài giảng.
3. Đối tượng và phương pháp thực hiện
- Đối tượng thực hiện:
+ Giáo viên giảng dạy môn Khoa học tự nhiên lớp 8.
+ Học sinh lớp 8 học bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”.
+ Công cụ Bing AI dùng để tạo hình ảnh minh họa phục vụ giảng dạy.
- Phương pháp thực hiện
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu chương trình giáo dục phổ
thông, sách giáo khoa và các tài liệu liên quan để xác định nội dung cần minh
họa bằng hình ảnh AI.
+ Phương pháp ứng dụng công nghệ: Sử dụng công cụ Bing AI để tạo
hình ảnh minh họa trực quan, sinh động, phù hợp với nội dung bài học.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Áp dụng hình ảnh từ AI vào giảng
dạy thực tế, quan sát và đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh.
+ Phương pháp tổng hợp và đánh giá: Thu thập phản hồi từ học sinh và
giáo viên để rút kinh nghiệm, cải tiến việc sử dụng AI trong giảng dạy.
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Cơ sở khoa học của việc ứng dụng công nghệ AI trong giáo dục
Trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo ngày
càng khẳng định vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục.
Trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp tối ưu hóa quá trình giảng dạy và học tập mà
còn góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục thông qua các công cụ hỗ trợ tiên tiến.
Việc ứng dụng công nghệ này vào dạy học mang đến nhiều cơ hội để đổi mới
phương pháp giảng dạy, thúc đẩy quá trình cá nhân hóa học tập và nâng cao trải
nghiệm của người học.
Theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo, việc áp dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong
giảng dạy là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hiện đại hóa nền giáo
dục, nâng cao chất lượng đào tạo. Nghị quyết này nhấn mạnh việc tăng cường
ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,
kiểm tra và đánh giá, góp phần phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh,
đồng thời nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học.
Bên cạnh đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 do Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành cũng đề cập đến vai trò của công nghệ số trong giảng dạy.
Chương trình này khuyến khích giáo viên sử dụng các công cụ công nghệ để
thiết kế bài giảng, tăng cường tính trực quan, giúp học sinh tiếp thu kiến thức
một cách hiệu quả hơn. Một trong những đổi mới quan trọng của chương trình là
việc hướng tới dạy học theo định hướng phát triển năng lực, đòi hỏi giáo viên
không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải tạo môi trường học tập kích thích tư
duy, khuyến khích học sinh chủ động khám phá và vận dụng kiến thức vào thực
tiễn.
Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ giáo viên trong nhiều khía cạnh của quá
trình giảng dạy, bao gồm tạo nội dung bài giảng, hỗ trợ đánh giá học sinh, cá
nhân hóa quá trình học tập và cung cấp các tài liệu học tập trực quan sinh động.
Một trong những ứng dụng nổi bật của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hiện nay
là việc sử dụng các công cụ tạo hình ảnh AI, điển hình như Bing AI Image
Creator, DALL·E, MidJourney, cho phép giáo viên thiết kế các hình ảnh minh
họa chất lượng cao, phù hợp với nội dung bài giảng.
1.2. Tầm quan trọng của trực quan hóa trong giảng dạy môn Khoa học tự
nhiên
Trực quan hóa là một trong những phương pháp quan trọng giúp nâng cao
hiệu quả giảng dạy, đặc biệt trong các môn học có tính trừu tượng như Khoa học
tự nhiên. Theo lý thuyết học tập trực quan (Visual Learning Theory), hình ảnh
có tác động mạnh mẽ đến quá trình tiếp thu kiến thức, giúp học sinh dễ dàng
hình dung và ghi nhớ thông tin hơn so với việc chỉ tiếp cận nội dung dưới dạng
văn bản hoặc lời nói.
Trong môn Khoa học tự nhiên, các chủ đề về sinh học, vật lý, hóa học
thường bao gồm nhiều khái niệm và hiện tượng không thể quan sát trực tiếp
bằng mắt thường. Các quá trình như sự trao đổi chất, tiêu hóa, tuần hoàn máu,
phản ứng hóa học hay chuyển động cơ học đều diễn ra bên trong cơ thể hoặc ở
cấp độ vi mô. Nếu chỉ dựa vào mô tả lý thuyết, học sinh có thể gặp khó khăn
trong việc hình dung và tiếp thu nội dung bài học. Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh
minh họa đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ các khái niệm khoa học,
giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức một cách sinh động và trực quan hơn.
Theo lý thuyết nhận thức đa phương thức (Cognitive Theory of
Multimedia Learning) của Richard E. Mayer, khi thông tin được trình bày đồng
thời dưới dạng văn bản và hình ảnh, bộ não con người sẽ xử lý hiệu quả hơn, từ
đó tăng cường khả năng ghi nhớ và hiểu sâu vấn đề. Điều này đặc biệt quan
trọng trong giảng dạy Khoa học tự nhiên, nơi học sinh cần nắm bắt nhiều quá
trình phức tạp có sự tương tác giữa các yếu tố sinh học, vật lý và hóa học. Việc
sử dụng hình ảnh minh họa trong dạy học môn Khoa học tự nhiên mang lại
nhiều lợi ích, bao gồm:
- Kích thích hứng thú học tập: Hình ảnh sinh động giúp học sinh cảm thấy
bài học thú vị hơn, tăng cường sự tập trung và động lực học tập.
- Tăng cường khả năng ghi nhớ: So với văn bản đơn thuần, hình ảnh giúp
học sinh lưu giữ thông tin lâu hơn và dễ dàng tái hiện lại kiến thức khi cần thiết.
- Làm rõ các khái niệm trừu tượng: Những nội dung phức tạp như quá
trình tiêu hóa, hấp thụ chất dinh dưỡng, hoạt động của enzyme, phản ứng trong
cơ thể sẽ trở nên dễ hiểu hơn khi được trực quan hóa bằng hình ảnh minh họa
chi tiết.
- Liên hệ với thực tiễn: Học sinh có thể dễ dàng so sánh kiến thức sách vở
với các hiện tượng trong cuộc sống hàng ngày, từ đó phát triển tư duy ứng dụng
và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
1.3. Sự cần thiết của việc sử dụng Bing AI để tạo hình ảnh minh họa trong
bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”
Bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người” thuộc chương trình Khoa học tự
nhiên lớp 8 cung cấp cho học sinh những kiến thức quan trọng về cấu tạo, chức
năng của hệ tiêu hóa và quá trình chuyển hóa dinh dưỡng trong cơ thể. Đây là
nội dung có tính ứng dụng cao, giúp học sinh hiểu rõ vai trò của dinh dưỡng đối
với sức khỏe và xây dựng thói quen ăn uống khoa học. Tuy nhiên, một trong
những khó khăn khi giảng dạy chủ đề này là hệ tiêu hóa hoạt động bên trong cơ
thể, không thể quan sát trực tiếp bằng mắt thường, trong khi các tài liệu sách
giáo khoa hiện nay chủ yếu sử dụng hình ảnh tĩnh, ít chi tiết, chưa thể hiện rõ
các quá trình phức tạp. Điều này khiến học sinh gặp khó khăn trong việc hình
dung và tiếp thu kiến thức, dẫn đến hạn chế trong việc liên hệ với thực tiễn đời
sống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, công cụ trí tuệ nhân tạo Bing AI
mang đến giải pháp hiệu quả để tạo hình ảnh minh họa sinh động, chi tiết, giúp
bài giảng trở nên trực quan và hấp dẫn hơn. Việc sử dụng Bing AI Image
Creator trong giảng dạy bài “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người” mang lại nhiều
lợi ích thiết thực, bao gồm:
- Thiết kế hình ảnh minh họa chi tiết, trực quan: Công cụ Bing AI có thể
tạo ra hình ảnh mô phỏng cấu trúc và hoạt động của hệ tiêu hóa, giúp học sinh
dễ dàng quan sát và hiểu rõ cơ chế hoạt động của từng bộ phận.
- Tạo hình ảnh theo nhu cầu, đảm bảo tính chính xác và thẩm mỹ cao:
Giáo viên có thể chủ động điều chỉnh nội dung hình ảnh theo từng khía cạnh của
bài học, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách có hệ thống.
- Tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài giảng, tăng tính linh hoạt trong giảng
dạy: So với việc tìm kiếm hoặc thiết kế hình ảnh thủ công, Bing AI giúp giáo
viên tạo ra hình ảnh nhanh chóng, tối ưu hóa thời gian biên soạn bài giảng.
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả học tập:
Học sinh có thể quan sát hình ảnh minh họa một cách trực quan, từ đó tăng
cường khả năng ghi nhớ, hiểu sâu và vận dụng kiến thức vào thực tế.
2. Thực trạng
Ngày nay với sự phát triển của hệ thống giáo dục hiện đại, giáo viên phải
dần dần trau dồi kiến thức, kinh nghiệm để ngày càng nâng cao chất lượng dạy
học, trong đó chất lượng bài giảng là một trong những yếu tố quan trọng mang
lại thành công của buổi học. Nội dung bài giảng của giáo viên đa phần đã rất
hoàn chỉnh về nội dung, bám sát chương trình học, đảm bảo tính chính xác, khoa
học và cập nhật kiến thức mới nhất trong lĩnh vực chuyên môn. Tuy vậy, hình
thức bài giảng sinh động với nhiều hình ảnh chất lượng, đẹp mắt sẽ đem lại sự
thu hút đối với học sinh nhiều hơn.
Thực tế hiện nay, đa số giáo viên thường tìm hình ảnh minh họa cho bài
giảng trên Google. Phương pháp này thường gây mất nhiều thời gian để tìm
kiếm, nhưng đôi khi lại không tìm kiếm hình ảnh như mong muốn, không có
hình ảnh chất lượng và còn có thể gặp các vấn đề về bản quyền. Điều này gây ra
nhiều khó khăn trong việc tạo ra các slide bài giảng đẹp, thu hút được sự chú ý
của học sinh. Để tìm hiểu về sự phổ biến của công cụ tìm kiếm Bing AI trong
giáo dục, tôi đã thực hiện khảo sát 20 giáo viên kết quả thể hiện trên bảng sau:
Bảng 1. Mức độ sử dụng Bing AI trong tìm kiếm hình ảnh của giáo viên
Mức độ
Thường xuyên Thỉnh thoảng
Rất ít
Không bao giờ
Số lượng
0
0
1
19
Phần trăm %
0%
0%
5%
95%
Đông thời để tìm hiểu về sự yêu thích của học sinh đối với bài giảng của
giáo viên trong phân môn Sinh học môn Khoa học tự nhiên lớp 8, tôi đã thực
hiện khảo sát 121 học sinh kết quả như sau:
Bảng 2. Khảo sát mức độ yêu thích bài giảng phân môn Sinh học của học sinh
Mức độ
Rất thích
Thích
Bình thường Không thích
Số lượng
3
53
49
16
Phần trăm %
2,48%
43,80%
40,50%
13,22%
Như vậy, qua kết quả khảo sát có thể thấy, gần như 100% giáo viên tại
trường không ứng dụng công cụ Bing AI trong tìm kiếm hình ảnh minh họa cho
bài giảng mặc dù công cụ này đem lại nhiều lợi ích và cho kết quả tốt như tạo
hình ảnh nhanh giúp tiết kiệm thời gian, cho hình ảnh đẹp mắt với chất lượng
cao và không gặp phải các vấn đề về bản quyền. Trong khi đó kết quả khảo sát
học sinh lại cho thấy vẫn còn hơn 50% các em cảm thấy bình thường hoặc
không thích với bài giảng của giáo viên.
Để thành công trong việc thiết kế slide bài giảng môn khoa học tự nhiên
cần rất nhiều yếu tố quyết định như: bố cục, màu sắc, cách trình bài kiến thức,
hình ảnh minh hoạ... Trong đó, đóng vai trò then chốt là chọn được những hình
ảnh minh hoạ hấp dẫp. Tuy nhiên việc sử dụng Google thì thường mất nhiều
thời gian và công sức để chọn được một hình ảnh đẹp, phù hơp với bài giảng.
Trong khi thực tế giáo viên chưa biết đến công cụ Bing AI nhiều, chủ yếu chỉ sử
dụng công cụ duy nhất là Google. Nguyên nhân là do Bing AI vẫn còn là công
cụ mới, chưa thực sự phổ biến trong giáo dục tại Việt Nam và vẫn còn thiếu
những tài liệu hướng dẫn và hỗ trợ giáo viên trong việc sử dụng Bing AI trong
giảng dạy. Do đó, nhiều giáo viên chưa biết cách sử dụng Bing AI một cách hiệu
quả để hỗ trợ học tập của học sinh.
3. Các biện pháp thực hiện
3.1. Hướng dẫn sử dụng Bing AI
Bing AI là công cụ tích hợp AI với trình duyệt Bing vào để trả lời những
câu hỏi từ người dùng tương tự như ChatGPT. Điều đặc biệt của Bing AI
chatbot online là hỗ trợ dữ liệu mới nhất trong khi ChatGPT bị giới hạn đến năm
2021. Công cụ giúp mọi người trả lời những câu hỏi, một số người còn áp dụng
để tạo ra những nội dung mới mẻ, sáng tạo. Bing AI sau khi được nâng cấp lên
phiên bản GPT-4 đi kèm với nhiều tính năng hay và thao tác xử lý thông tin
chính xác, nhanh hơn. Và một trong những tính năng cực kỳ tuyệt vời đó là tạo
hình ảnh. Bing AI có thể tự tạo những hình ảnh sống động theo từ khoá mà bạn
nhập vào. Những hình ảnh có thể tải về máy để sử dụng một cách dễ dàng. Để
sử dụng công cụ này, giáo viên thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Truy cập link: https://www.bing.com/create
- Bước 2: Click vào “Tham gia và sáng tạo”
- Bước 3: Đăng nhập với tài khoản Microsoft. (Nếu chưa có tài khoản
Microsoft, giáo viên có thể bấm vào “Tạo tài khoản” và thực hiện theo hướng
dẫn hệ thống (phần 3.2), sau đó đăng nhập bằng tài khoản vừa tạo.
- Bước 4: Sau khi đăng nhập thành công, màn hình sẽ chuyển đến màn
tìm kiếm hình ảnh. Nhập từ khoá của hình ảnh muốn tạo vào thanh tìm kiếm
→ Nhấn tạo và chờ kết quả.
Lưu ý: Bing AI không giới hạn số lần tạo ảnh. Tuy nhiên sau 100 lần tạo
ảnh đầu tiên tốc độ có thể chậm hơn.
3.2. Hướng dẫn đăng ký tài khoản Microsoft
- Bước 1: Truy cập https://signup.live.com/?lic=1
- Bước 2: Nhập vào email, ví dụ là buithixuan123@gmail.com → Chọn
Tiếp theo. Tiến hành đặt mật khẩu cho tài khoản → Chọn Tiếp theo.
- Bước 3: Nhập các thông tin cá nhân cần thiết và điền mã xác minh.
Bước 4: Nhấn Tiếp theo → Nhập các kí tự người dùng nhìn thấy để xác
thực không phải người máy → Hoàn tất đăng ký tài khoản.
3.3. Cách ra yêu cầu để có hình ảnh như mong muốn
Mẫu câu lệnh: “Danh từ + Tính từ + Động từ + Phong cách”
Theo công thức trên, để tạo một câu lệnh hoàn chỉnh và đạt hiệu quả tạo
ảnh tốt nhất, giáo viên nên cân nhắc mô tả đủ 4 yếu tố bao gồm:
- Tính từ: Tính từ, mô tả đặc trưng của bức ảnh
Ví dụ: nền màu đỏ, màu xám, máu trắng…
- Danh từ: Danh từ, mô tả chủ thể hoặc các yếu tố có trong bức ảnh.
Ví dụ: con mèo, ty thể, thức ăn, lá cây, mặt trời,…
- Động từ: Động từ, mô tả các hành động, diễn biến của chủ thể trong
khoảnh khắc bức ảnh được ghi lại.
Ví dụ: đốt cháy, đang bay, đứng yên, nhảy lên cao, bơi,…
- Phong cách: Phong cách/kiểu ảnh, áp dụng với cả ảnh chụp lẫn tranh vẽ.
Ví dụ: ảnh, điện ảnh, hiện thực, vẽ chì, sơn dầu, nghệ thuật khái niệm,…
- Ví dụ câu lệnh hoàn chỉnh: Đổ mồ hôi nhiều, ảnh minh họa
- Gà đẻ trứng, tranh sơn dầu
3.4. Cách tải ảnh về sau khi tạo
Ví dụ: Từ khoá “sứa biển, hiện thực” sẽ trả ra kết qua sau:
Click vào 1 hình giáo viên muốn tải về → Chọn tải xuống.
3.5. Ví dụ áp dụng cho bài Dinh dưỡng và tiêu hóa ở người
3.5.1. Ví dụ giáo viên áp dụng để tạo ảnh minh họa bài giảng
Từ khoá 1: Chất dinh dưỡng có trong thức ăn, ảnh minh họa
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung Khái niệm chất
dinh dưỡng và dinh dưỡng.
Từ khoá 2: nhai thức ăn, ảnh minh họa, dạng hoạt hình:
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở khoang miệng.
Từ khoá 3: dạ dày và men tiêu hóa ở dạ dày, ảnh minh họa.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở dạ dày.
Từ khoá 4: tiêu hóa ở ruột non, ảnh minh họa
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở ruột non.
Từ khoá 5: ruột già và trực tràng, ảnh minh họa.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung quá trình tiêu
hóa ở ruột già và trực tràng.
Từ khoá 6: vệ sinh răng miệng, ảnh minh họa, hoạt hình.
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung các bệnh về hệ
tiêu hóa – sâu răng
Từ khoá 7: viêm loét dạ dày, ảnh minh họa, hoạt hình
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung các bệnh về hệ
tiêu hóa – bệnh viêm loét dạ dày, tá tràng
Từ khoá 8: an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh minh họa, hoạt hình
Có thể chọn được hình ảnh sau để minh họa cho nội dung an toàn vệ sinh
thực phẩm.
3.5.2. Ví dụ học sinh áp dụng để thiết kế poster
Sau khi học xong bài học này, tôi đã tổ chức cho học sinh thiết kế poster
về an toàn vệ sinh thực phẩm, chủ đề do học sinh tự chọn. Mỗi học sinh sử dụng
BingAI để thiết kế ảnh poster, sau đó sử dụng Powerpoint (hoặc trình chỉnh sửa
ảnh trên điện thoại với học sinh không có máy tính) chỉnh sửa, thêm các câu
slogan cho poster (nếu cần). Tôi hướng dẫn đầy đủ các bước sử dụng BingAI
cho học sinh để các em về nhà thực hiện.
Một số sản phẩm học sinh thực hiện như sau:
Poster về rửa tay trước khi ăn
Poster về hạn chế sử dụng thức ăn nhanh
Poster về ăn uống lành mạnh, không ăn thức ăn ôi thiu
4. Thực nghiệm sư phạm
4.1. Mục đích thực nghiệm
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành nhằm kiểm tra và đánh giá tính
hiệu quả của việc ứng dụng công cụ Bing AI trong việc tạo hình ảnh minh họa
cho bài giảng “Dinh dưỡng và hệ tiêu hóa ở người”. Qua đó, xác định được mức
độ cải thiện trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh, khả năng giúp học sinh
hình dung và hiểu rõ hơn các quá trình diễn ra trong cơ thể con người, đặc biệt
là quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng.
4.2. Phương pháp thực nghiệm
- Chuẩn bị bài giảng: Đối với nhóm thử nghiệm, giáo viên sẽ sử dụng
hình ảnh minh họa được tạo ra từ công cụ Bing AI để trình bày các quá trình tiêu
hóa, từ miệng đến ruột non, ruột già và trực tràng, cho học sinh thực hiện làm
poster bằng công cụ Bing AI.
- Giảng dạy và đánh giá: Sau khi giảng dạy, học sinh sẽ tham gia vào bài
khảo sát để đánh giá cảm nhận của các em khi giáo viên thực hiện biện pháp
này.
4.3. Hiệu quả thực nghiệm
4.3.1. Hiệu quả đối với giáo viên
Việc ứng dụng Bing AI trong lĩnh vực giáo dục mang lại nhiều lợi ích thiết
thực. Một trong những ứng dụng hiệu quả của Bing AI chính là tạo hình ảnh
chất lượng cao minh họa bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và
hỗ trợ giáo viên trong việc truyền tải kiến thức một cách hiệu quả hơn. Về mặt
chuyên môn, việc sử dụng Bing AI mang lại những lợi ích sau đây cho giáo
viên:
- Nâng cao chất lượng hình ảnh minh họa: Bing AI được trang bị các thuật
toán tiên tiến cùng khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, giúp tạo ra hình ảnh chất
lượng cao, sắc nét, sống động và chân thực. Nhờ vậy, hình ảnh minh họa bài
giảng trở nên thu hút hơn, giúp học viên dễ dàng tiếp thu bài giảng và ghi nhớ
kiến thức tốt hơn.
- Tiết kiệm thời gian và công sức: Thay vì phải tự thiết kế hoặc tìm kiếm
hình ảnh minh họa, giáo viên có thể sử dụng Bing AI để tạo ra hình ảnh mong
muốn một cách nhanh chóng và dễ dàng. Nhờ vậy, giáo viên có thể tiết kiệm
thời gian và công sức để tập trung vào việc chuẩn bị nội dung bài giảng và các
hoạt động giảng dạy khác.
- Tăng cường khả năng sáng tạo: Bing AI cung cấp cho giáo viên kho tàng
ý tưởng phong phú và đa dạng, giúp giáo viên tạo ra những hình ảnh minh họa
độc đáo, sáng tạo và phù hợp với nội dung bài giảng.
Ứng dụng Bing AI trong việc tạo hình ảnh chất lượng cao minh họa bài
giảng là một giải pháp sáng tạo và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục và hỗ trợ giáo viên trong việc truyền tải kiến thức một cách hiệu quả hơn.
Với những lợi ích thiết thực và tính ứng dụng cao, Bing AI hứa hẹn sẽ trở thành
công cụ hỗ trợ đắc lực cho giáo viên trong thời đại công nghệ số.
Để rõ hơn về hiệu quả khi sử dụng Bing AI tôi lấy ví dụ so sánh khi tìm
kiếm hình ảnh minh hoạ cho bài: “Dinh dưỡng và tiêu hóa ở người”.
Khi sử dụng google:
Khi tìm kiếm hình ảnh minh hoạ cho quá trình tiêu hóa ở người trả ra nhiều
kết quả tuy nhiên chất lượng hình ảnh kém không phù hợp để đưa vào sử dụng.
Ngoài ra một số từ khóa khác cũng tương tự, khi tìm kiếm thì trả ra rất nhiều kết
quả, tuy nhiên chất lượng hình ảnh thấp và không phù hợp làm ảnh minh hoạ.
Khi sử dụng Bing AI: tạo ra hình ảnh sản phẩm hình ảnh quá trình tiêu
hóa ở người chỉ mất khoảng 10s, hình ảnh màu sắc đẹp, chất lượng cao.
Sau một thời gian áp d
 









Các ý kiến mới nhất