(MÃ SỐ 269)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÂM NHẠC THCS
TÊN BIỆN PHÁP:
“GIẢI PHÁP TỔ CHỨC CÁCTRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC 7 THCS. SÁCH – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO”.
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lí do chọn biện pháp.
Mỗi chúng ta không ai lớn lên mà không có lời ru của mẹ, giấc ngủ trẻ thơ sẽ
không tròn nếu thiếu đi câu hát của cha. Âm nhạc thật giản đơn nhưng cũng thật kì
diệu với chúng ta từ thủa đó.
Xã hội phát triển, nhu cầu cuộc sống của con người ngày càng cao, đi cùng
với những nhu cầu vật chất thiết yếu giúp con người sống và phát triển thì nhu cầu
về tinh thần cũng không thể thiếu được, nó giúp cho cuộc sống của con người sinh
động, nhiều màu sắc và tươi vui hơn. Trong đó một phần có vai trò của Âm nhạc.
Mái trường là nơi nuôi dưỡng, hình thành và phát triển những kiến thức và
nhân cách cho học sinh. Ở đây các em biết tính cộng, trừ, nhân, chia qua những bài
Toán học, biết nói lời hay ý đẹp qua môn học Ngữ văn, và môn Âm nhạc giúp các
em có được những giây phút thư giản, giúp các em cảm nhận được nét đẹp hồn
nhiên trong sáng, vô tư của tuổi học trò, tình bạn bè, tình thầy cô, tình yêu quê
hương Đất nước. Qua môn Âm nhạc những kiến thức nhạc lí cơ bản sẽ giúp các
em hiểu và biết hát những bài hát đúng và hay hơn…khiếu thẩm mĩ Âm nhạc của
các em cũng sé được hình thành và phát triển.
Âm nhạc, với vai trò là một môn học chính khóa ở trường THCS, có ý nghĩa
không kém phần quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh.
Nhưng trên thực tế phương pháp giảng dạy môn Âm nhạc nói chung và phân môn
Âm nhạc thường thức nói riêng chưa đạt hiệu quả giáo dục cao.
Âm nhạc là một “Món ăn tinh thần” không thể thiếu của loài người, là ngôn
ngữ âm thanh đặc biệt do con người sáng tạo ra để thể hiện những tình cảm trong
lao động cũng như trong cuộc sống.
Âm nhạc không chỉ giúp cho ta sưởi ấm trong không gian lạnh lẽo. Không
ai ăn uống được Âm nhạc. Vậy thì Âm nhạc từ đâu mà có và có tác dụng như thế
nào đến tình cảm, cá tính, thậm chí sức khỏe, trạng thái tâm sinh lý của con người?
Trước hết âm nhạc xuất phát từ trong cuộc sống. Từ thời tiền sử, con người
đã nghe những tiếng động trong không gian. Tiếng sấm sét của trời đất, tiếng núi
lở, thác đổ, tiếng các con vật…. nghe tiếng chim hót, tiếng rì rào của suối reo êm
ả…
1

Như một bản năng, khi nhiều người khiêng một vật nặng họ cùng cất lên
tiếng hô để kế hợp sức đúng lúc. Bài hát Kéo thuyền trên sông Volga được hình
thành khi người lao động hợp sức kéo thuyền ngược sông. Những bài hát ru con
được hình thành khi người mẹ bắt chước tiếng lá xào xạc, tiếng suối reo, cất tiếng
thủ thỉ bên tai, mong bé ngủ ngon.
Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống và trở lại phục vụ. Âm nhạc xuất hiện từ
thời khai thiên lập địa, từ thời nguyên thủy và vẫn tồn tại, được truyền lại cho đến
ngày nay. Loài người đã sử dụng Âm nhạc như một phương tiện làm cho đời sống
tinh thần thêm phong phú góp phần cải tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Vậy
Âm nhạc có tác dụng như thế nào lên mỗi người, và vì sao Âm nhạc lại quan trọng
đến thế trong việc thể hiện những tâm tư tình cảm của con người?
Ngày nay với sự phát triển của xã hội nhu cầu được nói lên tiếng nói, bộc lộ
cá tính riêng của bản thân chưa khi nào lại phổ biến như bây giờ. Và Âm nhạc
cũng là một lĩnh vực để các cá nhân thể hiện cái tôi rõ ràng nhất. Ngoài ra Âm
nhạc còn có tác dụng thúc đẩy khả năng sáng tạo, có tính hấp dẫn, tính tập hợp,
tính cổ vũ động viên, tính liên tưởng, tăng khả năng hòa nhập cộng đồng và phát
huy óc tưởng tượng của mỗi người.
Chính vì những tác dụng to lớn mà Âm nhạc mang lại, nên chưa bao giờ bộ
môn Âm nhạc lại được quan tâm đến thế trong các trường học phổ thông ngày nay.
Tuy nhiên vì nhiều lí do, cả khách quan và chủ quan mà các em học sinh vẫn chưa
nhận thức được tầm quan trọng của âm nhạc đối với việc học tập cũng như những
tác động của âm nhạc mang lại. Các em có thể thích xem ca nhạc, thần tượng các
ca sĩ nhưng đối với môn Âm nhạc trong trường học lại không mấy hứng thú và
quan tâm. Phải chăng những giờ học Âm nhạc còn mang tính hình thức, chủ yếu
dạy lý thuyết mà không tạo ra môi trường học tập sôi nổi để các em tiếp cận một
cách dễ dàng cũng như hào hứng hơn đối với bộ môn âÂm nhạc.
Hiện nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về việc áp
dụng các trò chơi vào môn Âm nhạc mà chỉ có một số ý kiến của các Nhà chuyên
môn về việc nên đưa các trò chơi vào dạy Âm nhạc. Từ đó, đa số giáo viên tự tìm
hiểu các trò chơi và áp dụng vào tiết học nên chưa có sự thống nhất chung về cách
thức tổ chức các trò chơi. Bên cạnh đó một số giáo viên sử dụng trò chơi chưa phù
hợp hoặc thời gian trò chơi kéo dài, cần phải tổ chức cầu kì. Học sinh thay vì sau
khi được chơi trò chơi sẽ thêm hứng thú và khắc sâu kiến thức lại sa đà vào việc
chơi để lấy thành tích, chơi chỉ để giải trí đơn thuần nên trò chơi âm nhạc lúc này
chưa thật sự mang lại hiệu quả cho giờ học.
Với những lí do trên tôi suy nghĩ trăn trở đó, mong muốn tìm được phương
pháp, giải pháp, biện pháp dạy học tốt nhất và cách giải quyết vấn đề nhanh nhất
2

nên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Giải pháp tổ chức các trò chơi nhằm nâng
cao chất lượng dạy học môn Âm nhạc 7. Sách - Chân trời sáng tạo”. Sáng kiến
này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…bước đầu đã đem lại những hiệu
quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia sẻ trong đề tài này, tôi rất hy
vọng có thể có ích với những bạn đồng nghiệp. Bản thân tôi rất cũng rất mong
muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung hoàn thiện phương
pháp trong quá trình giảng dạy của mình.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những sai sót kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp
lãnh đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng các thầy cô giáo và các bạn đồng
nghiệp quan tâm, góp ý kiến để biện pháp được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật
được tính cấp thiết, tính đổi mới của sáng kiến những vấn đề cần phải được giải
quyết để đem lại hiệu quả trong công việc, góp phần nâng cao chất lượng dạy và
học của giáo viên và học sinh, nhằm giúp học sinh nắm chắc được kiến thức cơ
bản, mở rộng và hiểu sâu kiến thức, nâng cao được chất lượng trong công tác giảng
dạy.
2. Mục tiêu biện pháp.
3. Nhiệm vụ biện pháp.
4. Đối tượng biện pháp.
5. Phương pháp biện pháp.
II. PHẦN NỘI DUNG:
1. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp.
+ Thuận lợi – Hạn chế.
+ Các nguyên nhân – Yếu tố tác động.
2. Các biện pháp thực hiện.
+ Mục tiêu của biện pháp.
+ Nội dung – Hình thức thực hiện biện pháp.
+ Mối quan hệ các biện pháp.
* Giải pháp 1: (Kiểm tra chủ đề bài hát – Vui đến trường).
+ Mục tiêu:
+ Cách thực hiện 1: (Hát kết hợp vận động).
- Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi: Em hãy kể tên một số
bài hát về mái trường.
- Bước 2: Học sinh trả lời câu hỏi; lắng nghe, hát theo và kết hợp vận động
cơ thể theo giai điệu, lời ca bài hát Mùa khai trường.
- Bước 3: Giáo viên mời đại diện học sinh trả lời câu hỏi: Một số bài hát về
mái trường.
3

- Bước 4: Giáo viên đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
+ Cách thực hiện 2: (Xem tranh chủ đề).
- Bước 1: Giáo viên hướng dẫn HS quan sát tranh chủ đề bài hát và yêu cầu
học sinh trả lời câu hỏi: Nhận xét về hoạt động của các bạn nhỏ trong tranh.

- Bước 2: Học sinh quan sát tranh minh họa bài hát và trả lời câu hỏi.
- Giáo viên hướng dẫn, hỗ trợ học sinh (nếu cần thiết).
- Bước 3: Giáo viên mời đại diện 1-2 Học sinh trả lời: Các bạn học sinh vui
vẻ, hào hứng đến trường.
- Giáo viên mời học sinh khác nhận xét, bổ sung.
- Bước 4: Giáo viên đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
+ Cách thực hiện 3: (Nghe và nêu cảm nhận về bài hát Vui đến trường).
+ Cách thực hiện 4: (Tìm hiểu bài hát).
+ Học sinh thực hiện:
* Giải pháp 2: (Áp dụng trò chơi trong phân môn học hát và tập đọc nhạc).
+ Trò chơi: “Nghe nhạc đoán tên bài”.
- Ví dụ 1: Bài hát Vui đến trường (Nhạc và lời: Lê Quốc Thắng) trang 7 Âm
nhạc 7. Sách – Chân trời sáng tạo.
- Ví dụ 2: Bài TĐN số 4 Mùa xuân về. trang 34 Âm nhạc 7 Sách – Chân
trời sáng tạo.
+ Trò chơi “Nghe giai điệu xướng lời ca”.
- Ví dụ: Bài hát Niềm vui gia đình – (Nhạc và lời Hoàng Vân) trang 13 Âm
nhạc 7. Sách – Chân trời sáng tạo.
+ Thiết kế một số trò chơi Âm nhạc 1.
+ Trò chơi (Hát to – Hát nhỏ).
4

3. Hiệu quả biện pháp.
III. PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
+ Những kết luận được rút ra từ sáng kiến kinh nghiệm.
+ Bài học kinh nghiệm được rút ra từ thực tế và thử nghiệm.
2. Kiến nghị.
+ Đối với Nhà trường.
+ Đối với Phòng Giáo dục.
Tổ chức tập huấn nhiều hơn nữa rút kinh nghiệm qua quá trình áp dụng để
giáo viên nắm vững thêm về phương pháp mới. Cần xây dựng nội dung thành các
tiết dạy minh họa nhằm định hướng tổ chức dạy học và chia sẻ kinh nghiệm giữa
các giáo viên chuyên.
    
- Hướng phổ biến đề tài: Đề tài này có thể áp dụng phổ biến cho giáo viên
chuyên trách trong toàn Huyện……… Thành phố……….Tĩnh……….và có thể
làm tài liệu tham khảo để trao đổi kinh nghiệm giữa các đồng nghiệp có nhu cầu.
      - Hướng nghiên cứu tiếp: Hướng tới tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu đề ra các giải
pháp thực hiện việc giảng dạy Âm nhạc THCS nói chung theo phương pháp mới
2018 có hiệu quả hơn. Những vấn đề mà tôi đã nêu chắc chắn không tránh khỏi
hạn chế và thiếu xót. Song đó là những kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã rút ra được
trong quá trình nghiên cứu và dạy thử nghiệm. Tôi rất mong được sự tham khảo,
nhận xét, góp ý bổ sung của lãnh đạo cấp trên, Ban giám hiệu Nhà trường, quí
đồng nghiệp để giải pháp này được hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng
dạy và học môn Âm nhạc ở khối lớp 7 trường THCS............Huyện..............Thành
phố............được tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn…!
…….Ngày…..tháng…..năm 20….
Người thực hiện.

5