BÀI 25: SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT


Mục tiêu, kỹ năng, thái độ, giáo dục
Sau khi học xong bài này, học sinh phải:
Mục tiêu
- Phát biểu được các khái niệm: sinh trưởng của VSV, thời gian thế hệ và xác. lập được công thức tính số lượng tế bào.
- Phân tích được đường cong sinh trưởng trong nuôi cấy không liên tục.
- Phân biệt được nguyên tắc nuôi cấy không liên tục, nuôi cấy liên tục và ý nghĩa của nó.
Kỹ năng
- Học sinh phân biệt được thời gian và tốc độ sinh trưởng ở từng pha
- Phân tích được bảng và đồ thị để tìm ra quy luật sinh trưởng.
Thái độ, giáo dục:
- Giúp cho học sinh nắm bắt được nguyên tắc và ý nghĩa của phương pháp nuôi cấy liên tục, từ đó thấy được sự ứng dụng rộng rãi trong thực tế đời sống hiện nay.
Phương pháp và đồ dùng dạy học
Phương pháp dạy học
- Hỏi đáp –tìm tòi bộ phận.
- Sách giáo khoa-tìm tòi bộ phận.
- Quan sát tranh- tìm tòi bộ phận.
Đồ dùng dạy học
- Hình 25- Đường cong sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong nuôi cấy không liên tục.
- Bài tập củng cố.
Tiến trình bài giảng
Ổn định lớp
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Nêu đặc điểm chung của quá trình tổng hợp và phân giải các chất nhờ VSV?
Phần mở bài:
Một đời người phải trải qua các giai đoạn:hợp tử, bào thai, trẻ con, thanh niên, trung niên, già, chết. Nhưng với một quần thể, quá trình sinh trưởng có diễn ra theo các giai đoạn không?


Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung




- Sinh trưởng được hiểu như thế nào?

-Thế nào là sinh trưởng của quần thể VSV?





- Nghiên cứu SGK cho biết: thế nào là thời gian thế hệ? cho ví dụ?



- Qua định nghĩa trên, dựa vào chỉ số nào để xác định quần thể VSV đang sinh trưởng ?


- GV giải thích thêm: thời gian của một thế hệ đối với một quần thể VSV là thời gian cần để N0 biến thành 2N0 (N0 là số tế bào ban đầu của quần thể).
+ Thời gian thế hệ: g
+ Tốc độ phân chia: V
Mỗi loại VSV có g riêng, trong cùng một loài với điều kiện nuôi cấy khác nhau cũng thể hiện g khác nhau.
- GV yêu cầu trả lời câu hỏi:
+ Sau thời gian của một thế hệ, số tế bào của một thế hệ biến đổi như thế nào?
+ Nếu số lượng ban đầu (N0) là 105 tế bào thì sau 2h số lượng tế bào trong bình (N) là bao nhiêu?









- GV bổ sung và hình thành công thức tổng quát








- HS nghiên cứu SGK trang 99 trả lời, lớp bổ sung.





- HS nghiên cứu SGK trang 99 trả lời, lớp bổ sung.




- HS trả lời: dựa vào số lượng tế bào tăng lên.

























- HS nghiên cứu ví dụ loài E.Coli và bảng số liệu SGK trang 99. Trao đổi nhóm trả lời. Yêu cầu nêu được:
+ Số lượng tế bào tăng gấp đôi.
+ Số lượng tế bào sau 2h là 26.105
Khái niệm sinh trưởng.
Khái niệm.
Sinh trưởng là sự tăng các thành phần của tế bào và dẫn ngay đến sự phân chia.
Sinh trưởng của quần thể VSV là sự số lượng tế bào trong quần thể.



Thời gian thế hệ
Khoảng thời gian cần cho mỗi tế bào phân chia hoặc cả quần thể tăng gấp đôi được gọi là thời gian thế hệ.
VD:
+ E. coli 20 phút tế bào phân chia 1 lần.
+ Vi khuẩn lao: 1000 phút
+ Trùng đế giày: 24 giờ
+ Trực khuẩn cỏ khô: 26 phút


thời gian thế hệ (g):
g = t / n
Tốc độ phân chia( số lần phân chia trong môt giờ):
V = n / t
























- Số tế bào trong bình (N) sau n lần phân chia từ N0 tế bào ban đầu, trong thời gian xác định (t) là: Nt = N0.2n
=>Tốc độ sinh trưởng riêng đối với 1 chủng vi khuẩn và ở điều kiện nuôi cấy xác định là: