SÁNG KIẾN TOÁN 9 Sử dụng trò chơi

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: Tự biên soạn
Người gửi: Vũ Khắc Vỹ
Ngày gửi: 08h:51' 15-06-2026
Dung lượng: 2.4 MB
Số lượt tải: 11
Nguồn: Tự biên soạn
Người gửi: Vũ Khắc Vỹ
Ngày gửi: 08h:51' 15-06-2026
Dung lượng: 2.4 MB
Số lượt tải: 11
Số lượt thích:
0 người
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Quảng Ninh, ngày 22 tháng 05 năm 2026
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
NĂM 2026
Kính gửi: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh.
I. THÔNG TIN VỀ SÁNG KIẾN VÀ TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến đề nghị công nhận: Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy
học Toán 8 đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.
2. Lĩnh vực sáng kiến: Giáo dục
3. Thời gian áp dụng/áp dụng thử sáng kiến:
- Từ tháng 9 năm học 2025 đến tháng 5 năm 2026 tại trường TH&THCS
Đông Ngũ.
4. Tác giả (đồng tác giả) sáng kiến gồm:
STT
Họ tên
Chức vụ,
Tỉ lệ
Nội dung
Phòng ban,
đóng
đóng góp cụ
Đơn vị công tác
góp
thể
Năm sinh
Giáo viên, trường
01
Ông Vũ Khắc Vỹ
1981
TH&THCS
Đông Ngũ
Phương
pháp
100% dạy học tích
cực
Thông tin liên lạc của tác giả sáng kiến (hoặc đại diện nhóm tác giả sáng kiến):
- Điện thoại liên hệ: 0904328797
- Email: vukhacvy.c12@tienyen.edu.vn
5. Tài liệu (chứng cứ) kèm theo:
2
Liệt kê tài liệu minh chứng về: Giải pháp đã được áp dụng/áp dụng thử; Hiệu quả
của việc áp dụng (Ghi rõ số công văn, hợp đồng, văn bản triển khai/phối hợp, báo
cáo...)
Báo cáo: Kèm đơn yêu cầu công nhận sáng kiến
II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Thực trạng trước khi thực hiện sáng kiến:
1.1. Khảo sát thực trạng
- Mục đích: Nắm được trình độ nhận thức và ý thức học tập của học sinh
để làm cơ sở xây dựng các phương pháp dạy học tích cực trong môn Toán lớp 8,
năm học 2025-2026.
+ Đối tượng: Học sinh lớp 8A6 trường TH&THCS Đông Ngũ
+ Nội dung khảo sát: Bài kiểm tra khảo sát chất lượng đầu năm
Bảng 1: Kết quả bài kiểm tra khảo sát đầu năm, năm học 2025-2026
Lớp
Sĩ số
Giỏi
Khá
TB
Yếu
8A6
26
1 (4%)
4 (15%)
14(54%)
7 (27%)
Biểu đồ kết quả bài kiểm tra khảo sát đầu năm, năm học 2025 - 2026
3
- Về kết quả học tập bộ môn của học sinh ở lớp được khảo sát trong năm học
2025-2026, đa phần các em có kết quả học tập ở mức khá, trung bình, yếu.
1.2. Những khó khăn khi thực hiện biện pháp.
Quá trình thực hiện sáng kiến này trong các năm học 2025-2026 ở trường
TH&THCS Đông Ngũ, bản thân tôi nhận thấy có một số khó khăn cụ thể như
sau:
+ Về phía giáo viên:
Do thời lượng một tiết học chỉ có 45 phút nên đa số giáo viên đều có tâm lý
lo ngại “cháy giáo án”, không đảm bảo việc truyền thụ kiến thức cho học sinh.
Chính vì thế ngay từ khi soạn giáo án, hầu hết giáo viên đều rất rụt rè trong việc
lựa chọn các KTDH tích cực khó thực hiện, chiếm nhiều thời gian của tiết học
khi học sinh phải hoạt động nhiều như: Phương pháp dự án, kĩ thuật KWL, khăn
trải bàn, các mảnh ghép...Một số tiết thao giảng có áp dụng các PPDH tích cực
nhiều giáo viên thường chọn những PPDH đơn giản như: hoạt động nhóm nhỏ,
trò chơi hay kĩ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ,...mà không dám mạo
hiểm áp dụng các PPDH tích cực khác vì mục đích an toàn. Việc áp dụng các
PPDH đó đã chưa thực sự phát huy được tính tích cực cũng như hình thành được
các năng lực của mỗi học sinh nên làm cho chất lượng giờ học được đánh giá
không cao.
+ Về phía học sinh:
Cơ sở 3 trường TH&THCS Đông ngũ trên 98% các em là con của người
đồng bào dân tộc thiểu số phong tục tập quán còn lạc hậu, trình độ nhận thức
của các em còn yếu so với các em tại cơ sở 1 từ đó dẫn đến việc tiếp thu kiến
thưc đặc biệt là môn Toán còn nhiều khó khăn.
Một số học sinh chưa hình thành cho mình ý thức tích cực và tự giác trong
học tập, làm việc nhóm, chưa chịu khó tìm hiểu để có thể tự trang bị cho mình
những kỹ năng và phương pháp học nhóm có hiệu quả. Từ đó dẫn đến học sinh
thiếu và yếu về phương pháp, kỹ năng học nhóm như: Phương pháp tiến hành
4
hoạt động nhóm của các nhóm chưa khoa học, chưa hợp lý, thiếu mục tiêu cụ
thể, thiếu kế hoạch, thiếu nội quy- nguyên tắc nhóm, phân công nhiệm vụ chưa
phù hợp v.v...
Nhiều học sinh chưa lắng nghe, chưa tạo cơ hội cho các thành viên được
thể hiện, khẳng định mình, được thảo luận và phát biểu ý kiến. Từ đó dẫn đến
tình trạng một số thành viên chán nản, buông xuôi, phó mặc chỉ tham gia một
cách chiếu lệ, đối phó. Vì vậy chưa thực sự phát huy hết năng lực của mình.
Từ những nguyên nhân trên, trong suốt quá trình giảng dạy tôi luôn hình
thành cho học sinh kĩ năng giải toán, tạo điều kiện giúp các em tiếp thu bài một
cách chủ động, sáng tạo và tránh sai sót trong quá trình làm bài.
2. Nội dung thực hiện sáng kiến:
2.1. Mục tiêu của giải pháp.
- Hướng dẫn thiết kế, xây dựng và tổ chức được một số trò chơi học tập
trong dạy học Môn Toán 8 để nâng cao chất lượng hiệu quả giảng dạy bộ môn.
- Nhằm đổi mới dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học
sinh. Giúp cho giáo viên có kỹ năng tốt nhất trong việc thiết kế các trò chơi,
hướng dẫn học sinh thiết kế trò chơi và cách thức tổ chức các hoạt động trò
chơi học tập để dạy học sinh trong môn Môn Toán ở trường THCS cho phù hợp
với nội dung.
- Thông qua hoạt động học tập là trò chơi và hoạt động thiết kế trò chơi để
giúp HS thêm hứng thú học tập và tiếp thu bài tốt hơn, thêm yêu thích môn
Toán, đồng thời cũng hình thành cho các em các phẩm chất: trách nhiệm, trung
thực, chăm chỉ …và các năng lực: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải
quyết vấn đề và sáng tạo, Công nghệ thông tin… Vì thế cùng với các phương
pháp dạy học khác, sử dụng trò chơi trong dạy học Môn Toán ở trường THCS là
phương pháp nhằm tích cực hóa hoạt động học sinh, phát huy tính tích cực, tính
chủ động, tính sáng tạo của học sinh trong học tập.
5
- Rèn tư duy nhanh nhạy, kỹ năng quan sát, phân tích tổng hợp, khái quát
hoá kiến thức, phát triển kỹ năng phán đoán của học sinh.
2.2. Giải pháp.
Để giải quyết khó khăn khi thực hiện tổ chơi trò chơi trong các tiết học,
giáo viên cần nắm được quy trình thiết kế và tổ chức trò chơi từ đó xây dựng các
trò chơi phù hợp với mục tiêu bài dạy nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.
2.2.1. Quy trình thiết kế và tổ chức trò chơi.
Để tiến hành một trò chơi ngoài việc hiểu rõ mục đích, luật chơi còn phải
hiểu được quy trình tổ chức trò chơi. Quy trình tổ chức trò chơi gồm các bước cụ
thể như sau:
Bước 1: Xác định mục tiêu dạy học. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất có
tính chất quyết định. Bởi trò chơi được thiết kế phải đạt được các mục tiêu dạy học.
Bước 2: Xây dựng, lựa chọn các trò chơi phù hợp đáp ứng các mục tiêu dạy học.
Bước 3: Chuẩn bị: Giáo viên xác định số nhóm chơi, số người trong nhóm
và các đồ dùng, dụng cụ cần thiết như: mô hình, tranh vẽ, phấn viết bảng, mảnh
bìa, hệ thống câu hỏi.
Chú ý:
+ Số học sinh trong nhóm chơi phải phù hợp và có cả học sinh giỏi, khá,
trung bình, yếu. Có cả học sinh có tác phong nhanh nhẹn và học sinh có tác
phong chậm, rụt rè, nhút nhát tham gia.
+ Giáo viên có thể gọi học sinh xung phong tham gia, hoặc tự giáo viên phân
nhóm hoặc chỉ tên cụ thể, tất nhiên là phải giữ bí mật, chỉ công bố khi bắt đầu trò chơi.....
Bước 4: Phổ biến luật chơi.
Đây là những quy tắc, quy định của trò chơi mà những người tham gia
chơi phải tuân theo, ai vi phạm luật chơi coi như thua cuộc.
Luật chơi phải được phổ biến trước khi vào chơi để học sinh nắm được
luật và chơi đúng luật.
6
Chú ý: Luật chơi phải đơn giản, dễ nhớ.
Bước 5: Tiến hành chơi.
Cho học sinh chơi dưới sự giám sát và điều khiển của giáo viên.
Bước 6: Nhận xét, đánh giá kết quả.
Kết thúc trò chơi thì giáo viên cho đại diện một số học sinh còn lại trong
lớp nhận xét kết quả của các đội, sau đó giáo viên nhận xét công bố kết quả hoặc
giáo viên đóng vai trò là trọng tài sẽ phân biệt đội thắng, đội thua ngay, có nhận
xét, có thưởng, có phạt (Lưu ý: thưởng, phạt chỉ là hình thức khích lệ động viên
học sinh).
*) Một số lưu ý khi áp dụng phương pháp trò chơi.
Khi áp dụng phương pháp này cần lưu ý một số điểm sau:
+ Mục đích của trò chơi phải thể hiện được mục tiêu của bài học hoặc một
phần của chương trình.
+ Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt động học tập,
giúp học sinh phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vận động tay chân.
+ Luật chơi nên đơn giản để học sinh dễ hiểu, dễ thực hiện. Nên đưa ra các
hình thức chơi để nhiều học sinh cùng tham gia, từ đó giúp học sinh tăng tương
tác và giao tiếp hơn.
+ Các dụng cụ chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm.
+ Chọn quản trò có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi.
+ Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học, để học sinh vừa hứng
thú với giờ học, vừa có thể nắm bắt được kiến thức một cách tập trung.
2.2.2. Một số ví dụ khi tổ chức trò chơi trong các hoạt động dạy học.
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động:
Thời gian cho hoạt động khởi động không nhiều nên khi thiết kế trò chơi
cho hoạt động này giáo viên nên cân nhắc kĩ cách tổ chức trò chơi, với mục đích
7
vừa kiểm tra được kiến thức bài cũ để giải quyết trò chơi, đồng thời bước đầu
nhận ra nội dung kiến thức bài học mà các em sắp được học. Bên cạnh đó còn
tạo tâm lý thoải mái, phấn khởi, học sinh hào hứng học tập hơn, giải tỏa tâm lý
mệt mỏi, căng thẳng tinh thần do giờ học trước hoặc mệt mỏi do hoàn cảnh xung
quanh gây ra.
Trong hoạt động này giáo viên có thể vận dụng số trò chơi như: Trò chơi
tiếp sức; trò chơi đuổi hình bắt chữ, trò chơi nhanh tay nhanh mắt, trò chơi giải ô
chữ...
Ví dụ 1: Khi dạy bài 38 - Hình chóp tam giác đều.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “HỘP QUÀ BÍ MẬT”, để kiểm tra kiến thức
cũ và tạo tâm thế sẵn sàng đón nhận kiến thức mới.
8
Với cách tổ chức trò chơi đơn giản như trên GV vừa kiểm tra được kiến
thức của học sinh trong tiết học trước vừa tạo cho HS hứng thú tìm hiểu bài mới,
kích thích tính tích cực của HS trong tiết học mới.
Ví dụ 2: Khi dạy bài - Luyện tập chung (sau bài 39. Hình chop tứ giác đều).
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Mảnh ghép bí ẩn”
9
- Sau khi lật 6 mảnh ghép, HS có được hình ảnh Kim tự tháp (dạng hình chóp tứ
giác đều). Kết thúc trò chơi HS biết được nội dung chính của kiến thức chúng ta
sẽ học trong bài hôm nay => GV giới thiệu vào bài.
Ví dụ 3: Khi dạy bài - Bài tập cuối chương V (Dữ liệu và biểu đồ).
- GV có thể tổ chức cho HS hóa thân thành nhân vật Thỏ Trắng và Bác nông dân cho
phần khởi động để kiểm tra kiến thức cũ và tạo tâm thế sẵn sàng đón nhận kiến thức
mới (việc hóa thân thành nhân vật Thỏ Trắng, cần trả lời đúng các câu hỏi để
được ăn Cà Rốt - các câu hỏi có liên quan của bài học trước). GV nhờ đó đánh giá
được mức độ nhận thức của HS khi kết thúc chương V.
10
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động hình thành kiến thức mới
Mục đích của trò chơi: Giúp học sinh ghi nhớ và vận dụng được các công
thức Toán học. Trò chơi được tổ chức trong các tiết dạy học quy tắc, phương
pháp, dạy học giải bài tập ở tất cả các mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận
dụng (vận dụng thấp, vận dụng cao).
Tổ chức một trò chơi trong quá trình hình thành kiến thức mới GV cần xác
định rõ kiến thức cần đạt qua trò chơi đó là gì? Sau đó GV xây dựng tổ chức trò
chơi, cách chơi cho phù hợp, cần quan tâm đến thời gian chơi sao cho không ảnh
hưởng đến lượng kiến thức cần tiếp thu còn lại của HS.
Một số trò chơi sử dụng cho hoạt động hình thành kiến thức như: Trò chơi
Mảnh ghép hoàn hảo; Ai nhanh, ai đúng; Ô cửa bí mật; truy tìm kho báu, tiếp
sức...
Ví dụ 4: Khi dạy bài 13 - Hình chữ nhật.
- GV cho học sinh tìm hiểu về hình chữ nhật thông qua trò chơi “Truy tìm kho
báu”.
11
12
- GV chia lớp thành 6 nhóm (mỗi nhóm 6HS)
- GV hướng dẫn HS chơi trò chơi truy tìm kho báu (giải các mật thư tương ứng
3 bài tập để tìm vị trí cất giữ chìa khóa mở kho báu)
+ Mật thư màu hồng bài 1;
+ Mật thư màu xanh bài 2;
+ Mật thư màu vàng bài 3.
- HS hoạt động nhóm theo hướng dẫn, giải xong 1 mật thư, HS gặp GV để nhận
mật thư tiếp theo.
- Nhóm nào tìm được 3 chìa khóa đầu tiên sẽ có 3 mảnh ghép, từ đó tìm được vị
trí cất giữ chìa khóa => mở kho báu – Kho tàng kiến thức về hình chữ nhật =>
thông qua trò chơi HS hình thành khái niệm và tính chất của hình chữ nhật.
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động luyện tập, vận dụng, tìm tòi mở rộng.
Với hoạt động này GV dễ dàng tổ chức nhiều trò chơi đa dạng về cả nội
dung và hình thức chơi như các trò chơi: Ô cửa bí mật; Thử tài thông minh; Giải
chữ đoán hình; Người bí ẩn; Lật mảnh ghép, vòng quay may mắn, Truy tìm kho
báu....Kết thúc các trò chơi GV cho HS chỉ ra kiến thức mà HS đã sử dụng để trả
lời câu hỏi, bài tập đã sử dụng trong trò chơi đồng thời cho HS liên hệ với thực
tiễn cuộc sống cũng như kiến thức liên môn học.
Ví dụ 5: Khi dạy bài 31 - Định lý pythagore và ứng dụng
- GV cho học sinh củng cố kiến thức thông qua trò chơi “Gấu con ham ăn”:
13
Ví dụ 6: Khi dạy bài Luyện tập chung (chương X - Một số hình khối trong
thực tiễn)
- GV cho học sinh củng cố kiến thức thông qua trò chơi “Học với Plicker”:
14
Ví dụ 7: Khi dạy bài 31- Cách tính xác suất của biến cố bằng tỉ số
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Vòng quay may mắn” để củng cố cách tính
xác suất của biến cố trong các tình huống thực tế.
+ Nội dung: Học sinh tham gia trò chơi và giải quyết các bài tập gv đưa ra dưới
dạng các câu hỏi trắc nghiệm.
+ Sản phẩm: Kết quả các câu hỏi 1 đến 8 (2 câu hỏi phụ).
15
16
- GV giao nhiệm vụ học tập: Chia lớp thành hai đội chơi, lần lượt các đội lựa
chọn câu hỏi từ số 1 đến số 8. Đội nào trả lời đúng dành phần quay điểm số may
mắn. Nếu giải thích được cách giải sẽ được tặng thêm 5 điểm.
- HS thực hiện nhiệm vụ: Các nhóm lần lượt thảo luận, trả lời các câu hỏi khi
đến lượt mình, hướng dẫn cho các bạn trong nhóm hiểu bài.
- Báo cáo, thảo luận: Các nhóm thảo luận, nhận xét, đánh giá kết quả của nhóm
bạn => Rút kinh nghiệm qua bài làm.
- Kết luận, nhận định:
Qua mỗi câu hỏi giáo viên cho hs nhắc lại kiến thức liên quan và chốt kiến thức.
Ví dụ 8: Khi dạy bài 24 - Phép nhân và phép chia phân thức đại số.
- GV củng cố kiến thức bằng trò chơi đánh bài
+ GV phổ biến luật chơi:
Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm được phát 1 bộ bài đã chia thành 2 bộ nhỏ,
mỗi bộ nhỏ có 12 quân
+ Cách chơi: nhóm nào bốc được lá bài màu đỏ thì đi trước (cách chơi như bài
tiến lên); đội nào đánh sai sẽ phải ôm hết lá bài đã đánh ở bên dưới lên. Hết thời
gian chơi đội nào còn ít bài hơn đội đó thắng, hoặc ai đánh hết trước đội đó
thắng.
Muốn chia phân thức
A
B
cho phân thức
Muốn chia phân thức
A
B
cho phân thức
C C
( 0)
D D
Muốn chia phân thức
Muốn chia phân thức
cho phân thức
A
B
C C
( 0)
D D
C C
( 0)
D D
A
B
Muốn chia phân thức
cho phân thức
cho phân thức
C C
( 0)
D D
C C
( 0)
D D
A
B
Muốn chia phân thức
cho phân thức
A
B
C C
( 0)
D D
17
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
Ta nhân
A
Ta nhân với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
Phân thức nghịch đảo
Phân thức nghịch đảo
Ta nhân
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
Ta nhân
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
A
với phân thức
B
C
nghịch đảo của
D
Ta nhân
Ta nhân
A
với phân thức
B
nghịch đảo của
C
D
Phân thức nghịch đảo của
2
với x 0;
x2
x 2 là
phân thức
18
Phân thức nghịch đảo
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
Phân thức nghịch đảo
của phân thức
2
với
x2
Phân thức nghịch đảo của
2
với x 0;
x2
x 2 là
phân thức
x 0; x 2 là
+ Tổ chức trò chơi để tổng hợp kiến thức một chương hoặc nhiều chương.
Qua mỗi một chương thì lượng kiến thức của các em rất nhiều, để có thể
nhớ được các kiến thức trọng tâm của chương thì giáo viên có thể tổ chức trò
chơi: Hái hoa dân chủ, giải cứu đại dương, giải cứu rừng xanh, giải ô chữ, ai
nhanh hơn, …các em trọn câu hỏi và trả lời, giáo viên vừa có thể kiểm tra kiến
thức lí thuyết và mức độ vận dụng trong bài tập của học sinh, vừa tạo sân chơi
cho các em, khiến các em không còn cảm thấy áp lực khi giáo viên kiểm tra kiến
thức của cả một chương.
Ví dụ 9: Khi dạy tiết ôn tập chương X (Một số hình khối trong thực tiễn).
- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” để củng cố toàn bộ kiến thức của chương
X.
+ GV phổ biến luật chơi:
Cho học sinh đặt tên đội (Đội 1: Đội Thỏ; Đội 2: Đội Cọp)
+ Cách chơi:
Có 10 câu hỏi tương ứng với hai đội chơi. Hai đội dùng cách tung đồng xu để chọn
quyền chọn câu hỏi trước, lần lượt mỗi đội được quyền chọn từng câu hỏi để trả lời,
nếu đội bạn trả lời sai, đội còn lại trả lời câu hỏi. Đội nào trả lời đúng đội đó được lên
1 bậc.
Đội nào về đích trước thì đội đó chiến thắng và nhận được phần quà.
19
- GV cho học sinh hai đội lần lượt chọn câu hỏi của đội mình và trả lời câu hỏi nhận
được.
- HS tiến hành chơi trò chơi
- GV tổng hợp kiến thức cần nhớ về hình chóp tam giác đều và hình chóp tứ giác đều
(đỉnh, mặt bên, mặt đáy…) công thức tính diện tích xung quanh, thể tích của các hình
khối.
20
3. Tính mới của sáng kiến:
Sáng kiến tập trung nghiên cứu chuyên sâu về phương pháp dạy học tích
cực (phương pháp trò chơi). Trò chơi vừa là một hoạt động giải trí vừa là một
phương pháp giáo dục: giáo dục bằng trò chơi - một phương pháp đã được nhiều
nền giáo dục tiên tiến trên thế giới vận dụng. Lồng ghép trò chơi trong dạy và
học môn Toán, kết hợp với những phương pháp dạy học khác sẽ có ý nghĩa tích
cực đối với yêu cầu đổi mới hiện nay.
21
Đối với học sinh trung học cơ sở thì hoạt động vui chơi là nhu cầu không
thể thiếu và nó giữ vai trò quan trọng đối với các em. Nếu giáo viên biết tổ chức
cho học sinh chơi một cách hợp lý, khoa học trong giờ học sẽ mang lại hiệu quả
giáo dục cao. Chính vì vậy, việc vận dụng trò chơi trong giờ học sẽ làm thay đổi
không khí căng thẳng, tăng thêm hứng thú cho người học, học sinh sẽ chú ý hơn,
chủ động hơn trong chuẩn bị, mạnh dạn hơn trong đề xuất ý kiến của mình, phát
huy tư duy sáng tạo, hứng thú và chủ động trong học tập là sự khởi đầu tốt cho
việc nắm bắt kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách ở học sinh
qua bộ môn Toán.
4. Hiệu quả và kết quả thực hiện sáng kiến:
Giải pháp thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng
chương trình GDPT 2018, đã được áp dụng trong các tiết học Toán 8 tại ơ sở 3
trường TH&THCS Đông Ngũ – Xã Đông Ngũ Tỉnh Quảng Ninh.
+) Kết quả thực tế:
Để đánh giá hiệu quả của dạy học khi áp dụng các phương pháp dạy học
tích cực, GV sử dụng:
+ Bài kiểm tra trước tác động tôi lấy bài kiểm tra khảo sát đầu năm.
+ Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra môn toán giữa học kì 1 và
kiểm tra cuối học kì 1.
+ Phiếu tự đánh giá của học sinh ở lớp thực nghiệm sau các tiết học có sử
dụng PPDHTC theo các phiếu 1 và phiếu 2, kết quả như sau:
Phiếu 1: Thang đo dạng số - Giáo viên đánh giá thái độ học tập của học sinh
Mức độ học sinh
tham gia học tập
1
2
3
4
5
Các mức độ
Không tham gia
Ít tích cực
Trung bình
Tích cực
Rất tích cực
Số lượng học sinh/ Tổng số học sinh
của lớp
8A6
0/26
1/26
7/26
12/26
6/26
22
- Qua số liệu trên cho thấy, đa số học sinh tích cực học tập, rất hứng khởi
khi tổ chức tiết học có áp dụng các PPDHTC một các phù hợp.
+ Giáo viên sử dụng Phiếu số 2 - Phiếu tự đánh giá của HS về nội dung
tích hợp kiến thức vào bài học,
Phiếu 2:
Phiếu tự đánh giá sau giờ học – Dùng cho việc đánh giá sau giờ học
TỰ ĐÁNH GIÁ BẢN THÂN
TT
Nội dung
Có Không Lý do không
1 Thực hiện nghiêm túc yêu cầu của GV
2 Chuẩn bị tài liệu học tập
3 Hoàn thành nhiệm vụ được giao ở nhà
4 Tham gia hoạt động trong giờ một cách
cố gắng nhất
5 Thấy yêu thích các nội dung được thầy
giáo đưa vào bài giảng
Ý KIẾN VỚI THẦY CÔ VỀ GIỜ HỌC
1 Điều mà em đã học được hoặc đã hoàn
thành trong giờ học hôm nay.
2 Điều mà em chưa hiểu trong bài học
hôm nay.
3 Mong muốn của em trong giờ học tiếp.
4 Điều mà thầy cô đã làm trên lớp hôm
nay mà em đánh giá cao.
Khi được hỏi đa số các em đều mong muốn được giáo viên tổ chức các
PPDHTC trong giờ học, vừa lĩnh hội được thêm kiến thức, vừa thể hiện được sự
hiểu biết của bản thân và được thay đổi trạng thái trong quá trình học tập.
Như vậy, việc tổ chức các phương pháp dạy học tích cực ở một số bài học
phù hợp thật sự có hiệu quả, giúp cho học sinh không nhàm chán mà luôn sôi
nổi và hào hứng trong tiết học, từ đó tạo được điều kiện cho học sinh tập trung
thảo luận và cùng tìm ra vấn đề cốt lõi trong nội dung của bài học, các em luôn
chủ động, tích cực và tự giác trong việc học của mình, từ đó mà hiệu quả trong
việc học không ngừng được nâng cao.
+) Kết quả sau các bài kiểm tra đánh giá:
Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng giải pháp: Thiết kế và sử dụng trò
chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng chương trình GDPT 2018, tại các lớp tôi
trực tiếp giảng dạy ở trường TH&THCS Đông Ngũ, bản thân tôi nhận thấy học
23
sinh thực sự có sự say mê, hứng thú, chủ động, tích cực học tập ngay từ đầu tiết
học và đã đạt hiệu quả rõ rệt.
Bảng 2: Kết quả bài kiểm tra cuối học kì 1, năm học 2025 - 2026
Lớp
8A6
Sĩ số
26
Giỏi
2 (8 %)
Khá
4 (15 %)
TB
19 (73%)
Yếu
1 (0%)
Biểu đồ so sánh kết quả bài khảo đầu năm sát và kết quả bài kiểm tra cuối học
kì 1, năm học 2025 – 2026
Nhìn vào biểu đồ ta dễ dàng nhận thấy số học sinh có kết quả học kì I ở
mức giỏi và mức trung bình đã tăng lên đáng kể, số học sinh có kết quả yếu đã
giảm rõ rệt. Điều đó cho thấy phần nào kết quả của việc áp dụng rất nhiều các giải
pháp trong đó có sáng kiến “Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8
đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018) vào giảng dạy môn Toán tại cơ
sở 3 năm học trường TH&THCS Đông Ngũ năm học 2025 -2026.
Bảng 3: Kết quả bài kiểm tra cuối học kì 2, năm học 2025-2026
Lớp
8A6
Sĩ số
26
Giỏi
2 (8 %)
Khá
6 (23%)
TB
18 (69%)
Yếu
0 (0%)
Biểu đồ sánh kết quả bài kiểm tra cuối học kì 1 và quả bài kiểm tra cuối năm,
năm học 2025 – 2026
24
Các kết quả trong nghiên cứu cho thấy việc sử dụng các phương pháp dạy học
tích cực trong dạy học môn Toán là một hoạt động rất cần thiết:
+ Giúp cho học sinh có nhiều hứng thú để mỗi tiết học đều cảm thấy
thoải mái, làm tăng kết quả học tập của học sinh.
+ Học sinh được tiếp cận kiến thức một cách vui vẻ, tự nhiên và thoải
mái. Thông qua các hoạt động học tập các em tiếp nhận được kiến thức mới,
được giải trí sau giờ học căng thẳng và xây dựng được tinh thần đoàn kết với
bạn bè.
+ Tạo không khí thi đua học tập sôi nổi và giúp học sinh tiếp thu kiến
thức một cách tự nhiên, không gò bó đồng thời giúp các em tự tin hơn khi giải
quyết các vấn đề.
+ Làm cho các giờ học toán đa dạng về cả nội dung và hình thức. Học sinh
nhớ kĩ, nhớ lâu và khắc sâu kiến thức hơn, nhiều học sinh khá giỏi trở nên đam mê
với việc giải các bài toán.
+ Phát huy hết được các năng lực của học sinh: Năng lực tự học; Năng lực
giải quyết vấn đề; Năng lực sáng tạo; Năng lực hợp tác; Năng lực tính
toán...Học sinh được rèn luyện về kỹ năng giao tiếp khi tham gia hoạt động
nhóm, báo cáo kết quả học tập...
III. CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ (ĐỒNG TÁC GIẢ):
25
Với sáng kiến “Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng
chương trình giáo dục phổ thông 2018” tôi xin cam đoan:
- Sáng kiến không sao chép; không trái với trật tự công cộng và đạo đức xã
hội; không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không tranh chấp giữa các tác giả.
- Tất cả thông tin trên là trung thực, chính xác và hoàn toàn chịu trách
nhiệm trước pháp luật./.
Cơ quan, đơn vị nơi tác giả công tác
Hiệu trưởng
Lê Đức Trọng
Cơ quan, đơn vị, công nhận sáng kiến
(Ký tên và
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Quảng Ninh, ngày 22 tháng 05 năm 2026
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
NĂM 2026
Kính gửi: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh.
I. THÔNG TIN VỀ SÁNG KIẾN VÀ TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến đề nghị công nhận: Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy
học Toán 8 đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.
2. Lĩnh vực sáng kiến: Giáo dục
3. Thời gian áp dụng/áp dụng thử sáng kiến:
- Từ tháng 9 năm học 2025 đến tháng 5 năm 2026 tại trường TH&THCS
Đông Ngũ.
4. Tác giả (đồng tác giả) sáng kiến gồm:
STT
Họ tên
Chức vụ,
Tỉ lệ
Nội dung
Phòng ban,
đóng
đóng góp cụ
Đơn vị công tác
góp
thể
Năm sinh
Giáo viên, trường
01
Ông Vũ Khắc Vỹ
1981
TH&THCS
Đông Ngũ
Phương
pháp
100% dạy học tích
cực
Thông tin liên lạc của tác giả sáng kiến (hoặc đại diện nhóm tác giả sáng kiến):
- Điện thoại liên hệ: 0904328797
- Email: vukhacvy.c12@tienyen.edu.vn
5. Tài liệu (chứng cứ) kèm theo:
2
Liệt kê tài liệu minh chứng về: Giải pháp đã được áp dụng/áp dụng thử; Hiệu quả
của việc áp dụng (Ghi rõ số công văn, hợp đồng, văn bản triển khai/phối hợp, báo
cáo...)
Báo cáo: Kèm đơn yêu cầu công nhận sáng kiến
II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Thực trạng trước khi thực hiện sáng kiến:
1.1. Khảo sát thực trạng
- Mục đích: Nắm được trình độ nhận thức và ý thức học tập của học sinh
để làm cơ sở xây dựng các phương pháp dạy học tích cực trong môn Toán lớp 8,
năm học 2025-2026.
+ Đối tượng: Học sinh lớp 8A6 trường TH&THCS Đông Ngũ
+ Nội dung khảo sát: Bài kiểm tra khảo sát chất lượng đầu năm
Bảng 1: Kết quả bài kiểm tra khảo sát đầu năm, năm học 2025-2026
Lớp
Sĩ số
Giỏi
Khá
TB
Yếu
8A6
26
1 (4%)
4 (15%)
14(54%)
7 (27%)
Biểu đồ kết quả bài kiểm tra khảo sát đầu năm, năm học 2025 - 2026
3
- Về kết quả học tập bộ môn của học sinh ở lớp được khảo sát trong năm học
2025-2026, đa phần các em có kết quả học tập ở mức khá, trung bình, yếu.
1.2. Những khó khăn khi thực hiện biện pháp.
Quá trình thực hiện sáng kiến này trong các năm học 2025-2026 ở trường
TH&THCS Đông Ngũ, bản thân tôi nhận thấy có một số khó khăn cụ thể như
sau:
+ Về phía giáo viên:
Do thời lượng một tiết học chỉ có 45 phút nên đa số giáo viên đều có tâm lý
lo ngại “cháy giáo án”, không đảm bảo việc truyền thụ kiến thức cho học sinh.
Chính vì thế ngay từ khi soạn giáo án, hầu hết giáo viên đều rất rụt rè trong việc
lựa chọn các KTDH tích cực khó thực hiện, chiếm nhiều thời gian của tiết học
khi học sinh phải hoạt động nhiều như: Phương pháp dự án, kĩ thuật KWL, khăn
trải bàn, các mảnh ghép...Một số tiết thao giảng có áp dụng các PPDH tích cực
nhiều giáo viên thường chọn những PPDH đơn giản như: hoạt động nhóm nhỏ,
trò chơi hay kĩ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ,...mà không dám mạo
hiểm áp dụng các PPDH tích cực khác vì mục đích an toàn. Việc áp dụng các
PPDH đó đã chưa thực sự phát huy được tính tích cực cũng như hình thành được
các năng lực của mỗi học sinh nên làm cho chất lượng giờ học được đánh giá
không cao.
+ Về phía học sinh:
Cơ sở 3 trường TH&THCS Đông ngũ trên 98% các em là con của người
đồng bào dân tộc thiểu số phong tục tập quán còn lạc hậu, trình độ nhận thức
của các em còn yếu so với các em tại cơ sở 1 từ đó dẫn đến việc tiếp thu kiến
thưc đặc biệt là môn Toán còn nhiều khó khăn.
Một số học sinh chưa hình thành cho mình ý thức tích cực và tự giác trong
học tập, làm việc nhóm, chưa chịu khó tìm hiểu để có thể tự trang bị cho mình
những kỹ năng và phương pháp học nhóm có hiệu quả. Từ đó dẫn đến học sinh
thiếu và yếu về phương pháp, kỹ năng học nhóm như: Phương pháp tiến hành
4
hoạt động nhóm của các nhóm chưa khoa học, chưa hợp lý, thiếu mục tiêu cụ
thể, thiếu kế hoạch, thiếu nội quy- nguyên tắc nhóm, phân công nhiệm vụ chưa
phù hợp v.v...
Nhiều học sinh chưa lắng nghe, chưa tạo cơ hội cho các thành viên được
thể hiện, khẳng định mình, được thảo luận và phát biểu ý kiến. Từ đó dẫn đến
tình trạng một số thành viên chán nản, buông xuôi, phó mặc chỉ tham gia một
cách chiếu lệ, đối phó. Vì vậy chưa thực sự phát huy hết năng lực của mình.
Từ những nguyên nhân trên, trong suốt quá trình giảng dạy tôi luôn hình
thành cho học sinh kĩ năng giải toán, tạo điều kiện giúp các em tiếp thu bài một
cách chủ động, sáng tạo và tránh sai sót trong quá trình làm bài.
2. Nội dung thực hiện sáng kiến:
2.1. Mục tiêu của giải pháp.
- Hướng dẫn thiết kế, xây dựng và tổ chức được một số trò chơi học tập
trong dạy học Môn Toán 8 để nâng cao chất lượng hiệu quả giảng dạy bộ môn.
- Nhằm đổi mới dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học
sinh. Giúp cho giáo viên có kỹ năng tốt nhất trong việc thiết kế các trò chơi,
hướng dẫn học sinh thiết kế trò chơi và cách thức tổ chức các hoạt động trò
chơi học tập để dạy học sinh trong môn Môn Toán ở trường THCS cho phù hợp
với nội dung.
- Thông qua hoạt động học tập là trò chơi và hoạt động thiết kế trò chơi để
giúp HS thêm hứng thú học tập và tiếp thu bài tốt hơn, thêm yêu thích môn
Toán, đồng thời cũng hình thành cho các em các phẩm chất: trách nhiệm, trung
thực, chăm chỉ …và các năng lực: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải
quyết vấn đề và sáng tạo, Công nghệ thông tin… Vì thế cùng với các phương
pháp dạy học khác, sử dụng trò chơi trong dạy học Môn Toán ở trường THCS là
phương pháp nhằm tích cực hóa hoạt động học sinh, phát huy tính tích cực, tính
chủ động, tính sáng tạo của học sinh trong học tập.
5
- Rèn tư duy nhanh nhạy, kỹ năng quan sát, phân tích tổng hợp, khái quát
hoá kiến thức, phát triển kỹ năng phán đoán của học sinh.
2.2. Giải pháp.
Để giải quyết khó khăn khi thực hiện tổ chơi trò chơi trong các tiết học,
giáo viên cần nắm được quy trình thiết kế và tổ chức trò chơi từ đó xây dựng các
trò chơi phù hợp với mục tiêu bài dạy nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.
2.2.1. Quy trình thiết kế và tổ chức trò chơi.
Để tiến hành một trò chơi ngoài việc hiểu rõ mục đích, luật chơi còn phải
hiểu được quy trình tổ chức trò chơi. Quy trình tổ chức trò chơi gồm các bước cụ
thể như sau:
Bước 1: Xác định mục tiêu dạy học. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất có
tính chất quyết định. Bởi trò chơi được thiết kế phải đạt được các mục tiêu dạy học.
Bước 2: Xây dựng, lựa chọn các trò chơi phù hợp đáp ứng các mục tiêu dạy học.
Bước 3: Chuẩn bị: Giáo viên xác định số nhóm chơi, số người trong nhóm
và các đồ dùng, dụng cụ cần thiết như: mô hình, tranh vẽ, phấn viết bảng, mảnh
bìa, hệ thống câu hỏi.
Chú ý:
+ Số học sinh trong nhóm chơi phải phù hợp và có cả học sinh giỏi, khá,
trung bình, yếu. Có cả học sinh có tác phong nhanh nhẹn và học sinh có tác
phong chậm, rụt rè, nhút nhát tham gia.
+ Giáo viên có thể gọi học sinh xung phong tham gia, hoặc tự giáo viên phân
nhóm hoặc chỉ tên cụ thể, tất nhiên là phải giữ bí mật, chỉ công bố khi bắt đầu trò chơi.....
Bước 4: Phổ biến luật chơi.
Đây là những quy tắc, quy định của trò chơi mà những người tham gia
chơi phải tuân theo, ai vi phạm luật chơi coi như thua cuộc.
Luật chơi phải được phổ biến trước khi vào chơi để học sinh nắm được
luật và chơi đúng luật.
6
Chú ý: Luật chơi phải đơn giản, dễ nhớ.
Bước 5: Tiến hành chơi.
Cho học sinh chơi dưới sự giám sát và điều khiển của giáo viên.
Bước 6: Nhận xét, đánh giá kết quả.
Kết thúc trò chơi thì giáo viên cho đại diện một số học sinh còn lại trong
lớp nhận xét kết quả của các đội, sau đó giáo viên nhận xét công bố kết quả hoặc
giáo viên đóng vai trò là trọng tài sẽ phân biệt đội thắng, đội thua ngay, có nhận
xét, có thưởng, có phạt (Lưu ý: thưởng, phạt chỉ là hình thức khích lệ động viên
học sinh).
*) Một số lưu ý khi áp dụng phương pháp trò chơi.
Khi áp dụng phương pháp này cần lưu ý một số điểm sau:
+ Mục đích của trò chơi phải thể hiện được mục tiêu của bài học hoặc một
phần của chương trình.
+ Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt động học tập,
giúp học sinh phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vận động tay chân.
+ Luật chơi nên đơn giản để học sinh dễ hiểu, dễ thực hiện. Nên đưa ra các
hình thức chơi để nhiều học sinh cùng tham gia, từ đó giúp học sinh tăng tương
tác và giao tiếp hơn.
+ Các dụng cụ chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm.
+ Chọn quản trò có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi.
+ Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học, để học sinh vừa hứng
thú với giờ học, vừa có thể nắm bắt được kiến thức một cách tập trung.
2.2.2. Một số ví dụ khi tổ chức trò chơi trong các hoạt động dạy học.
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động:
Thời gian cho hoạt động khởi động không nhiều nên khi thiết kế trò chơi
cho hoạt động này giáo viên nên cân nhắc kĩ cách tổ chức trò chơi, với mục đích
7
vừa kiểm tra được kiến thức bài cũ để giải quyết trò chơi, đồng thời bước đầu
nhận ra nội dung kiến thức bài học mà các em sắp được học. Bên cạnh đó còn
tạo tâm lý thoải mái, phấn khởi, học sinh hào hứng học tập hơn, giải tỏa tâm lý
mệt mỏi, căng thẳng tinh thần do giờ học trước hoặc mệt mỏi do hoàn cảnh xung
quanh gây ra.
Trong hoạt động này giáo viên có thể vận dụng số trò chơi như: Trò chơi
tiếp sức; trò chơi đuổi hình bắt chữ, trò chơi nhanh tay nhanh mắt, trò chơi giải ô
chữ...
Ví dụ 1: Khi dạy bài 38 - Hình chóp tam giác đều.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “HỘP QUÀ BÍ MẬT”, để kiểm tra kiến thức
cũ và tạo tâm thế sẵn sàng đón nhận kiến thức mới.
8
Với cách tổ chức trò chơi đơn giản như trên GV vừa kiểm tra được kiến
thức của học sinh trong tiết học trước vừa tạo cho HS hứng thú tìm hiểu bài mới,
kích thích tính tích cực của HS trong tiết học mới.
Ví dụ 2: Khi dạy bài - Luyện tập chung (sau bài 39. Hình chop tứ giác đều).
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Mảnh ghép bí ẩn”
9
- Sau khi lật 6 mảnh ghép, HS có được hình ảnh Kim tự tháp (dạng hình chóp tứ
giác đều). Kết thúc trò chơi HS biết được nội dung chính của kiến thức chúng ta
sẽ học trong bài hôm nay => GV giới thiệu vào bài.
Ví dụ 3: Khi dạy bài - Bài tập cuối chương V (Dữ liệu và biểu đồ).
- GV có thể tổ chức cho HS hóa thân thành nhân vật Thỏ Trắng và Bác nông dân cho
phần khởi động để kiểm tra kiến thức cũ và tạo tâm thế sẵn sàng đón nhận kiến thức
mới (việc hóa thân thành nhân vật Thỏ Trắng, cần trả lời đúng các câu hỏi để
được ăn Cà Rốt - các câu hỏi có liên quan của bài học trước). GV nhờ đó đánh giá
được mức độ nhận thức của HS khi kết thúc chương V.
10
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động hình thành kiến thức mới
Mục đích của trò chơi: Giúp học sinh ghi nhớ và vận dụng được các công
thức Toán học. Trò chơi được tổ chức trong các tiết dạy học quy tắc, phương
pháp, dạy học giải bài tập ở tất cả các mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận
dụng (vận dụng thấp, vận dụng cao).
Tổ chức một trò chơi trong quá trình hình thành kiến thức mới GV cần xác
định rõ kiến thức cần đạt qua trò chơi đó là gì? Sau đó GV xây dựng tổ chức trò
chơi, cách chơi cho phù hợp, cần quan tâm đến thời gian chơi sao cho không ảnh
hưởng đến lượng kiến thức cần tiếp thu còn lại của HS.
Một số trò chơi sử dụng cho hoạt động hình thành kiến thức như: Trò chơi
Mảnh ghép hoàn hảo; Ai nhanh, ai đúng; Ô cửa bí mật; truy tìm kho báu, tiếp
sức...
Ví dụ 4: Khi dạy bài 13 - Hình chữ nhật.
- GV cho học sinh tìm hiểu về hình chữ nhật thông qua trò chơi “Truy tìm kho
báu”.
11
12
- GV chia lớp thành 6 nhóm (mỗi nhóm 6HS)
- GV hướng dẫn HS chơi trò chơi truy tìm kho báu (giải các mật thư tương ứng
3 bài tập để tìm vị trí cất giữ chìa khóa mở kho báu)
+ Mật thư màu hồng bài 1;
+ Mật thư màu xanh bài 2;
+ Mật thư màu vàng bài 3.
- HS hoạt động nhóm theo hướng dẫn, giải xong 1 mật thư, HS gặp GV để nhận
mật thư tiếp theo.
- Nhóm nào tìm được 3 chìa khóa đầu tiên sẽ có 3 mảnh ghép, từ đó tìm được vị
trí cất giữ chìa khóa => mở kho báu – Kho tàng kiến thức về hình chữ nhật =>
thông qua trò chơi HS hình thành khái niệm và tính chất của hình chữ nhật.
+ Tổ chức trò chơi trong hoạt động luyện tập, vận dụng, tìm tòi mở rộng.
Với hoạt động này GV dễ dàng tổ chức nhiều trò chơi đa dạng về cả nội
dung và hình thức chơi như các trò chơi: Ô cửa bí mật; Thử tài thông minh; Giải
chữ đoán hình; Người bí ẩn; Lật mảnh ghép, vòng quay may mắn, Truy tìm kho
báu....Kết thúc các trò chơi GV cho HS chỉ ra kiến thức mà HS đã sử dụng để trả
lời câu hỏi, bài tập đã sử dụng trong trò chơi đồng thời cho HS liên hệ với thực
tiễn cuộc sống cũng như kiến thức liên môn học.
Ví dụ 5: Khi dạy bài 31 - Định lý pythagore và ứng dụng
- GV cho học sinh củng cố kiến thức thông qua trò chơi “Gấu con ham ăn”:
13
Ví dụ 6: Khi dạy bài Luyện tập chung (chương X - Một số hình khối trong
thực tiễn)
- GV cho học sinh củng cố kiến thức thông qua trò chơi “Học với Plicker”:
14
Ví dụ 7: Khi dạy bài 31- Cách tính xác suất của biến cố bằng tỉ số
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Vòng quay may mắn” để củng cố cách tính
xác suất của biến cố trong các tình huống thực tế.
+ Nội dung: Học sinh tham gia trò chơi và giải quyết các bài tập gv đưa ra dưới
dạng các câu hỏi trắc nghiệm.
+ Sản phẩm: Kết quả các câu hỏi 1 đến 8 (2 câu hỏi phụ).
15
16
- GV giao nhiệm vụ học tập: Chia lớp thành hai đội chơi, lần lượt các đội lựa
chọn câu hỏi từ số 1 đến số 8. Đội nào trả lời đúng dành phần quay điểm số may
mắn. Nếu giải thích được cách giải sẽ được tặng thêm 5 điểm.
- HS thực hiện nhiệm vụ: Các nhóm lần lượt thảo luận, trả lời các câu hỏi khi
đến lượt mình, hướng dẫn cho các bạn trong nhóm hiểu bài.
- Báo cáo, thảo luận: Các nhóm thảo luận, nhận xét, đánh giá kết quả của nhóm
bạn => Rút kinh nghiệm qua bài làm.
- Kết luận, nhận định:
Qua mỗi câu hỏi giáo viên cho hs nhắc lại kiến thức liên quan và chốt kiến thức.
Ví dụ 8: Khi dạy bài 24 - Phép nhân và phép chia phân thức đại số.
- GV củng cố kiến thức bằng trò chơi đánh bài
+ GV phổ biến luật chơi:
Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm được phát 1 bộ bài đã chia thành 2 bộ nhỏ,
mỗi bộ nhỏ có 12 quân
+ Cách chơi: nhóm nào bốc được lá bài màu đỏ thì đi trước (cách chơi như bài
tiến lên); đội nào đánh sai sẽ phải ôm hết lá bài đã đánh ở bên dưới lên. Hết thời
gian chơi đội nào còn ít bài hơn đội đó thắng, hoặc ai đánh hết trước đội đó
thắng.
Muốn chia phân thức
A
B
cho phân thức
Muốn chia phân thức
A
B
cho phân thức
C C
( 0)
D D
Muốn chia phân thức
Muốn chia phân thức
cho phân thức
A
B
C C
( 0)
D D
C C
( 0)
D D
A
B
Muốn chia phân thức
cho phân thức
cho phân thức
C C
( 0)
D D
C C
( 0)
D D
A
B
Muốn chia phân thức
cho phân thức
A
B
C C
( 0)
D D
17
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
Ta nhân
A
Ta nhân với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
A
với phân
B
C
thức nghịch đảo của
D
Phân thức nghịch đảo
Phân thức nghịch đảo
Ta nhân
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
Ta nhân
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
A
với phân thức
B
C
nghịch đảo của
D
Ta nhân
Ta nhân
A
với phân thức
B
nghịch đảo của
C
D
Phân thức nghịch đảo của
2
với x 0;
x2
x 2 là
phân thức
18
Phân thức nghịch đảo
2
với
x2
x 0; x 2 là
của phân thức
Phân thức nghịch đảo
của phân thức
2
với
x2
Phân thức nghịch đảo của
2
với x 0;
x2
x 2 là
phân thức
x 0; x 2 là
+ Tổ chức trò chơi để tổng hợp kiến thức một chương hoặc nhiều chương.
Qua mỗi một chương thì lượng kiến thức của các em rất nhiều, để có thể
nhớ được các kiến thức trọng tâm của chương thì giáo viên có thể tổ chức trò
chơi: Hái hoa dân chủ, giải cứu đại dương, giải cứu rừng xanh, giải ô chữ, ai
nhanh hơn, …các em trọn câu hỏi và trả lời, giáo viên vừa có thể kiểm tra kiến
thức lí thuyết và mức độ vận dụng trong bài tập của học sinh, vừa tạo sân chơi
cho các em, khiến các em không còn cảm thấy áp lực khi giáo viên kiểm tra kiến
thức của cả một chương.
Ví dụ 9: Khi dạy tiết ôn tập chương X (Một số hình khối trong thực tiễn).
- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” để củng cố toàn bộ kiến thức của chương
X.
+ GV phổ biến luật chơi:
Cho học sinh đặt tên đội (Đội 1: Đội Thỏ; Đội 2: Đội Cọp)
+ Cách chơi:
Có 10 câu hỏi tương ứng với hai đội chơi. Hai đội dùng cách tung đồng xu để chọn
quyền chọn câu hỏi trước, lần lượt mỗi đội được quyền chọn từng câu hỏi để trả lời,
nếu đội bạn trả lời sai, đội còn lại trả lời câu hỏi. Đội nào trả lời đúng đội đó được lên
1 bậc.
Đội nào về đích trước thì đội đó chiến thắng và nhận được phần quà.
19
- GV cho học sinh hai đội lần lượt chọn câu hỏi của đội mình và trả lời câu hỏi nhận
được.
- HS tiến hành chơi trò chơi
- GV tổng hợp kiến thức cần nhớ về hình chóp tam giác đều và hình chóp tứ giác đều
(đỉnh, mặt bên, mặt đáy…) công thức tính diện tích xung quanh, thể tích của các hình
khối.
20
3. Tính mới của sáng kiến:
Sáng kiến tập trung nghiên cứu chuyên sâu về phương pháp dạy học tích
cực (phương pháp trò chơi). Trò chơi vừa là một hoạt động giải trí vừa là một
phương pháp giáo dục: giáo dục bằng trò chơi - một phương pháp đã được nhiều
nền giáo dục tiên tiến trên thế giới vận dụng. Lồng ghép trò chơi trong dạy và
học môn Toán, kết hợp với những phương pháp dạy học khác sẽ có ý nghĩa tích
cực đối với yêu cầu đổi mới hiện nay.
21
Đối với học sinh trung học cơ sở thì hoạt động vui chơi là nhu cầu không
thể thiếu và nó giữ vai trò quan trọng đối với các em. Nếu giáo viên biết tổ chức
cho học sinh chơi một cách hợp lý, khoa học trong giờ học sẽ mang lại hiệu quả
giáo dục cao. Chính vì vậy, việc vận dụng trò chơi trong giờ học sẽ làm thay đổi
không khí căng thẳng, tăng thêm hứng thú cho người học, học sinh sẽ chú ý hơn,
chủ động hơn trong chuẩn bị, mạnh dạn hơn trong đề xuất ý kiến của mình, phát
huy tư duy sáng tạo, hứng thú và chủ động trong học tập là sự khởi đầu tốt cho
việc nắm bắt kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách ở học sinh
qua bộ môn Toán.
4. Hiệu quả và kết quả thực hiện sáng kiến:
Giải pháp thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng
chương trình GDPT 2018, đã được áp dụng trong các tiết học Toán 8 tại ơ sở 3
trường TH&THCS Đông Ngũ – Xã Đông Ngũ Tỉnh Quảng Ninh.
+) Kết quả thực tế:
Để đánh giá hiệu quả của dạy học khi áp dụng các phương pháp dạy học
tích cực, GV sử dụng:
+ Bài kiểm tra trước tác động tôi lấy bài kiểm tra khảo sát đầu năm.
+ Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra môn toán giữa học kì 1 và
kiểm tra cuối học kì 1.
+ Phiếu tự đánh giá của học sinh ở lớp thực nghiệm sau các tiết học có sử
dụng PPDHTC theo các phiếu 1 và phiếu 2, kết quả như sau:
Phiếu 1: Thang đo dạng số - Giáo viên đánh giá thái độ học tập của học sinh
Mức độ học sinh
tham gia học tập
1
2
3
4
5
Các mức độ
Không tham gia
Ít tích cực
Trung bình
Tích cực
Rất tích cực
Số lượng học sinh/ Tổng số học sinh
của lớp
8A6
0/26
1/26
7/26
12/26
6/26
22
- Qua số liệu trên cho thấy, đa số học sinh tích cực học tập, rất hứng khởi
khi tổ chức tiết học có áp dụng các PPDHTC một các phù hợp.
+ Giáo viên sử dụng Phiếu số 2 - Phiếu tự đánh giá của HS về nội dung
tích hợp kiến thức vào bài học,
Phiếu 2:
Phiếu tự đánh giá sau giờ học – Dùng cho việc đánh giá sau giờ học
TỰ ĐÁNH GIÁ BẢN THÂN
TT
Nội dung
Có Không Lý do không
1 Thực hiện nghiêm túc yêu cầu của GV
2 Chuẩn bị tài liệu học tập
3 Hoàn thành nhiệm vụ được giao ở nhà
4 Tham gia hoạt động trong giờ một cách
cố gắng nhất
5 Thấy yêu thích các nội dung được thầy
giáo đưa vào bài giảng
Ý KIẾN VỚI THẦY CÔ VỀ GIỜ HỌC
1 Điều mà em đã học được hoặc đã hoàn
thành trong giờ học hôm nay.
2 Điều mà em chưa hiểu trong bài học
hôm nay.
3 Mong muốn của em trong giờ học tiếp.
4 Điều mà thầy cô đã làm trên lớp hôm
nay mà em đánh giá cao.
Khi được hỏi đa số các em đều mong muốn được giáo viên tổ chức các
PPDHTC trong giờ học, vừa lĩnh hội được thêm kiến thức, vừa thể hiện được sự
hiểu biết của bản thân và được thay đổi trạng thái trong quá trình học tập.
Như vậy, việc tổ chức các phương pháp dạy học tích cực ở một số bài học
phù hợp thật sự có hiệu quả, giúp cho học sinh không nhàm chán mà luôn sôi
nổi và hào hứng trong tiết học, từ đó tạo được điều kiện cho học sinh tập trung
thảo luận và cùng tìm ra vấn đề cốt lõi trong nội dung của bài học, các em luôn
chủ động, tích cực và tự giác trong việc học của mình, từ đó mà hiệu quả trong
việc học không ngừng được nâng cao.
+) Kết quả sau các bài kiểm tra đánh giá:
Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng giải pháp: Thiết kế và sử dụng trò
chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng chương trình GDPT 2018, tại các lớp tôi
trực tiếp giảng dạy ở trường TH&THCS Đông Ngũ, bản thân tôi nhận thấy học
23
sinh thực sự có sự say mê, hứng thú, chủ động, tích cực học tập ngay từ đầu tiết
học và đã đạt hiệu quả rõ rệt.
Bảng 2: Kết quả bài kiểm tra cuối học kì 1, năm học 2025 - 2026
Lớp
8A6
Sĩ số
26
Giỏi
2 (8 %)
Khá
4 (15 %)
TB
19 (73%)
Yếu
1 (0%)
Biểu đồ so sánh kết quả bài khảo đầu năm sát và kết quả bài kiểm tra cuối học
kì 1, năm học 2025 – 2026
Nhìn vào biểu đồ ta dễ dàng nhận thấy số học sinh có kết quả học kì I ở
mức giỏi và mức trung bình đã tăng lên đáng kể, số học sinh có kết quả yếu đã
giảm rõ rệt. Điều đó cho thấy phần nào kết quả của việc áp dụng rất nhiều các giải
pháp trong đó có sáng kiến “Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8
đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018) vào giảng dạy môn Toán tại cơ
sở 3 năm học trường TH&THCS Đông Ngũ năm học 2025 -2026.
Bảng 3: Kết quả bài kiểm tra cuối học kì 2, năm học 2025-2026
Lớp
8A6
Sĩ số
26
Giỏi
2 (8 %)
Khá
6 (23%)
TB
18 (69%)
Yếu
0 (0%)
Biểu đồ sánh kết quả bài kiểm tra cuối học kì 1 và quả bài kiểm tra cuối năm,
năm học 2025 – 2026
24
Các kết quả trong nghiên cứu cho thấy việc sử dụng các phương pháp dạy học
tích cực trong dạy học môn Toán là một hoạt động rất cần thiết:
+ Giúp cho học sinh có nhiều hứng thú để mỗi tiết học đều cảm thấy
thoải mái, làm tăng kết quả học tập của học sinh.
+ Học sinh được tiếp cận kiến thức một cách vui vẻ, tự nhiên và thoải
mái. Thông qua các hoạt động học tập các em tiếp nhận được kiến thức mới,
được giải trí sau giờ học căng thẳng và xây dựng được tinh thần đoàn kết với
bạn bè.
+ Tạo không khí thi đua học tập sôi nổi và giúp học sinh tiếp thu kiến
thức một cách tự nhiên, không gò bó đồng thời giúp các em tự tin hơn khi giải
quyết các vấn đề.
+ Làm cho các giờ học toán đa dạng về cả nội dung và hình thức. Học sinh
nhớ kĩ, nhớ lâu và khắc sâu kiến thức hơn, nhiều học sinh khá giỏi trở nên đam mê
với việc giải các bài toán.
+ Phát huy hết được các năng lực của học sinh: Năng lực tự học; Năng lực
giải quyết vấn đề; Năng lực sáng tạo; Năng lực hợp tác; Năng lực tính
toán...Học sinh được rèn luyện về kỹ năng giao tiếp khi tham gia hoạt động
nhóm, báo cáo kết quả học tập...
III. CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ (ĐỒNG TÁC GIẢ):
25
Với sáng kiến “Thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Toán 8 đáp ứng
chương trình giáo dục phổ thông 2018” tôi xin cam đoan:
- Sáng kiến không sao chép; không trái với trật tự công cộng và đạo đức xã
hội; không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không tranh chấp giữa các tác giả.
- Tất cả thông tin trên là trung thực, chính xác và hoàn toàn chịu trách
nhiệm trước pháp luật./.
Cơ quan, đơn vị nơi tác giả công tác
Hiệu trưởng
Lê Đức Trọng
Cơ quan, đơn vị, công nhận sáng kiến
(Ký tên và
 









Các ý kiến mới nhất