PHẦN MỘT: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI VĂN NLXH

I. Nghị luận về tư tưởng đạo lí.
1. Mở bài: giới thiệu tư tưởng, đạo lí cần bàn luận
2. Thân bài:
- Giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận.
- Phân tích những biểu hiện của tư tưởng, đạo lí ( luôn có liên hệ, so sánh, đối chiếu với thực tế cuộc sống để nêu những dẫn chứng cụ thể).
- Phê phán, lên án lối sống, suy nghĩ, quan điểm lệch lạc, sai trái.
- Liên hệ bản thân, rút ra bài học nhận thức và hành động.
3. Kết bài: Đánh giá, khẳng định giá trị của vấn đề cần bàn luận.

II. Nghị luận về một hiện tượng đời sống
1. Mở bài: giới thiệu hiện tượng đời sống cần bàn luận
2. Thân bài:
- Nêu rõ những biểu hiện của hiện tượng ( thực trạng, quy mô).
- Phân tích các mặt đúng, sai, lợi, hại của hiện tượng.
- Tìn hiểu nguyên nhân ( chủ quan, khách quan, xa, gần) và bày tỏ thái độ, ý kiến của mình về hiện tượng.
- Đưa ra giải pháp cụ thể để khắc phục cái hại, cái sai và phát huy cái tốt, cái đúng của hiện tượng.
- Đưa ra phương hướng hành động của bản thân.
3. Kết bài: Đánh giá chung về hiện tượng cần bàn luận.

MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO:

Đề 1: Anh (chị) hãy trả lời câu hỏi sau của nhà thơ Tố Hữu: “Ôi! sống đẹp là thế nào hỡi bạn?”.
A-Tìm hiểu đề - Thể loại: NLXH, sử dụng các thao tác giải thích, chứng minh, bình luận)
- Nội dung: Vấn đề lẽ sống “Sống đẹp”
- Dẫn chứng: Thực tế
B- Dàn ý
1- Mở bài:
- Có người cho rằng cuộc đời của con người rất ngắn ngủi, sống hôm nay không cần biết đến ngày mai.Sống là để hưởng thụ.Sống như thế có phải là sống đúng đắn, sống cao đẹp hay không?
- Tố Hữu đã nêu vấn đề sống đẹp trong bái thơ “một khúc ca”
Chuyển ý
2- Thân bài:
a, Giải thích khái niệm “sống đẹp”
- Tác giả nêu vấn đề có sức gợi suy nghĩ đối với mỗi người về quan niệm sống, lí tưởng sống, và hạnh phúc cuộc đời
- “Sống đẹp” là sống có lí tưởng, có tâm hồn, tình cảm lành mạnh, nhân ái, có trí tuệ, kiến thức ngày càng được nâng cao, có hành động tích cực lương thiện .Sống có ích cho đất nước, gia dđình, bản thân.
b, Biểu hiện của “sống đẹp”
-Sống có lí tưởng đúng đắn cao đẹp:
+ Lí` tưởng của cá nhân luôn gắn với lí tưởng của dân tộc, cộng đồng.Trong di chúc của mình bác Hồ đã viết “tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho đất nước ta được độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”
+ Hài hoà giữa cái chung với cái riêng, giữa cá nhân với cộng đồng “Mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người”. Khi cần đặt lợi ích chung lên trên hết (dẫn chứng những anh hùng liệt sĩ)
+ Mỗi người phải xác định: sống là cho là phấn đấu không ngừng. Tố Hữu từng viết “sống là cho đâu chỉ bởi riêng mình”
- Tâm hồn tình cảm lành mạnh, cao đẹp nhân hậu
+ Sống hoà hợp, yêu thương trong gia đình và ngoài xã hội “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ” hoặc “bầu ơi thương lấy bí cùng; Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”
+Có ước mơ trong sáng, nỗ lực cá nhân để hoàn thiện
+ Có quan niệm đúng đắn về tình yêu cá nhân và hôn nhân gia đình.
- Không ngừng nâng cao kiến thức, trí tuệ:
+ Kiến thức của nhân loại luôn đổi mới và tiến bộ không ngừng, không học hỏi thường xuyên sẽ trở nên lạc hậu, thiếu hiểu biết không đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của XH. Có hiểu biết sẽ giúp con người nhận ra phải trái, đúng sai…có nghĩa là có lí tưởng đúng.
+ Trí tuệ nâng cao sẽ giúp con người làm việc có hiệu qủa trong nghề nghiệp, dễ dàng thực hiện ước mơ.Các Nhà bác học dành cả cuộc đời cho nghiên cứu khoa học.Lê Nin từng nói “học học nữa, học mãi”.
Hành động lương thiện, tích cực.
+Lí tưởng, ước mơ, tình cảm …thuộc lĩnh