BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA NGỮ VĂN









TÊN BÀI GIẢNG:




NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

(SGK NGỮ VĂN 12 – TẬP 1)










GIÁO SINH SOẠN GIẢNG: BẠCH TRỌNG NHÂNNGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
(Trích)
Nguyễn Tuân
MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp học sinh:
- Thấy được dưới ngòi bút Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên như một nhân vật sống động, có cá tính, có tính cách: vừa hung bạo vừa trữ tình, vừa dữ dội vừa đầy chất thơ;
- Thấy được vẻ đẹp của con người Tây Bắc tài trí và dũng cảm qua hình tượng ông lái đò vượt qua thác Sông Đà;
- Thấy được sự độc đáo, tài hoa uyên bác, sự giàu có của chữ nghĩa Nguyễn Tuân và phần nào phong cách nghệ thuật của nhà văn qua đoạn trích.
PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN VÀ CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Phương tiện thực hiện
- Sách giáo khoá và sách giáo viên
- Thiết kế bài dạy - học
Cách thức tiến hành
Tổ chức giờ dạy theo cách nêu vấn đề kế hợp với hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi.
TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Ổn định lớp
Kiểm tra bài cũ
Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
Thao tác 1: Yêu cầu học sinh nêu những nét lớn về tiểu sử của nhà văn và những tác phẩm chính.
GV: Nêu vài nét về gia đình và quê hương của Nguyễn Tuân?

GV: Hoạt động sống của Nguyễn Tuân từ thời thanh thiếu niên đến khi cầm bút sáng tạo văn chương?




Thao tác 2: Yêu cầu HS đọc SGK và trình bày ngắn gọn về tác phẩm.









I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

- Sinh ngày: 10-07-1910
- Quê quán: Hà Nội
- Là con của một gia đình công chức
- Thời niên thiếu ông được đi nhiều nơi, tham gia chống người Pháp, từng làm thư kí nhà máy đèn.
- Năm 1930, ông bắt đầu viết văn làm báo. Năm 1937, ông chuyên tâm viết văn
- Những tác phẩm tiêu biểu: Vang bóng một thời, Những chuyến đi,…
2. Tác phẩm
- Tuỳ bút thường là tác phẩm văn xuôi tự sự cỡ nhỏ, có cấu trúc phúng túng, nhà văn thể hiện những ấn tượng suy nghĩ cá nhân về những sự việc, những vấn đề cụ thể.
- Trong tuỳ bút, cái tôi tác giả đa dạng, nên khuôn mặt thể loại ở mỗi tác phẩm cũng có những nét độc đáo riêng
- Ngôn ngữ của tuỳ bút giàu hình ảnh và giàu chất thơ.
- Người lái đò Sông Đà được trích trong tuỳ bút Sông Đà.
- Được sáng tác trong chuyến đi thực tế Tây Bắc
- Cảm hứng sáng tác:
“Đẹp vậy thay, tiếng hát trên dòng sông”
“ Chúng thuỷ giai Đông tẩu
Đà giang độc bắc lưu”
Viết Sông Đà nhà thơ muốn đề thơ, phổ nhạc vào sông nước quê hương. Cảm hứng sông Đà đã thành nghệ thuật, “thành một gợi cảm mênh mang” về sông quê, về con người Việt Nam. Và ông cũng là một “Đà giang độc bắc lưu” trên bình diện nghệ thuật.

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung tác phẩm
Thao tác 1: Cho học sinh xác định vị trí đoạn trích.



Thao tác 2: Cho HS đọc đoạn trích.
GV: Đoạn trích gồm mấy phần nội dung chính của từng phần là gì?





Thao tác 3: Cho học sinh tiến hành phân tích và chứng minh tính cách hung bạo của con sông Đà.
GV giảng: “Nhân vật sông Đà in đậm bản ngã văn chương của nhà văn Nguyễn Tuân. Ngòi bút của ông đã hoà trộn hai vẻ đẹp chủ quan của tâm hồn và khách quan của dòng sông để tái hiện một Đà giang như một sinh thể có Hoạt động, có tri giác, cảm giác và có cá tính tâm hồn”.
GV: Cho HS đọc đoạn văn: “… Đám tảng đám hòn chia làm ba hàng… có lúc chúng đội cả thuyền lên”.
GV: Nguyễn Tuân đã quan sát và ghi lại được những biểu hiện hùng vĩ và hung bạo nào của Đà giang?






GV: Em có nhận xét gì về đoạn văn miêu tả cái xoáy nước?


GV: Em có cảm nhận như thế nào về hình ảnh con sông Đà trong cuộc chiến với với người lái đò?