Nội dung 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
Hoạt động 1: Phân biệt một số khái niệm về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Kết quả học tập thể hiện chất lượng của quá trình dạy học, nó chỉ xuất hiện khi có những biến đổi tích cực trong nhận thức, hành vi của người học. Kết quả học tập được hiểu theo hai nghĩa trong khoa học cũng như trong thực tế: thứ nhất là mức độ mà người học đạt được so với các mục tiêu đã quy định; thứ hai là mức độ mà người học đạt được so sánh với những người cừng học khác như thế nào.
Giáo viên phải thu thập được các thông tin về kết quả học tập của học sinh bằng cách quan sát, đặt câu hỏi để học sinh trả lời, cho học sinh làm bài kiểm tra viết. Tuy nhiên, những thông tin thu được đó chưa thể đi đến kết luận khi chưa đối chiếu chúng với một tiêu chuẩn hay tiêu chí nào đó. Quá trình thu thập thông tin đó chính là quá trình kiểm tra. Như vậy, kiểm tra là quá trình thu thập thông tin làm cơ sở cho đánh giá.
Các thông tin thu được cần đối chiếu với các tiêu chuẩn, như đối chiếu câu trả lời với đáp án đúng, đối chiếu bài kiểm tra viết dạng tự luận với đáp án và thang điểm, đối chiếu các phương án trong bài làm của học sinh với đáp án đúng trong bài trắc nghiệm khách quan, đối chiếu biểu hiện của học sinh với thái độ tích cực của người học. Quá trình đối chiếu này chính là quá trình đo lường. Khái niệm đo lường nói chung là sự so sánh, đối chiếu. Đo lường kết quả là sự đối chiếu các thông tin thu được với tiêu chuẩn hoặc tiêu chí. Đo lường kết quả học tập có một số đặc trưng như: thể hiện cả ở định tính và định luợng, trực tiếp và gián tiếp. Việc đo lường này có tính phức tạp.
Trên cơ sở đối chiếu các thông tin thu được với tiêu chí, giáo viên có sự phân tích để đi đến kết luận, đó là đánh giá.
Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập, xử lí thông tin về trình độ, khả năng mà nguời học thực hiện các mục tiêu học tập đã xác định, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên, cho nhà trường và cho bản thân học sinh để giúp họ học tập tiến bộ hơn. Như vậy, đánh kết quả học tập của học sinh là đánh giá mức độ hoàn thành các mục tiêu đề ra cho học sinh sau một giai đoạn học lập. Các mục tiêu này thể hiện ở từng môn học cụ thể. Thông qua đánh giá kết quả học tập của học sinh sẽ thể hiện được kết quả của quá trình giáo dục và đào tạo.
Trong mối quan hệ giữa kiểm tra, đánh giá và đo lường, nếu đánh giá là một quá trình thì kiểm tra, đo lường là một bộ phận của quá trình đó. Để đánh giá được, cần thu thập thông tin, đối chiếu, so sánh và đi đến kết luận phù hợp.
Hoạt động 2: Xác định mục đích, chức năng của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập.
Kiểm tra, đánh giá hướng vào nhiều mục đích khác nhau
Cho học sinh làm bài kiểm tra đầu năm để xác định trình độ của từng học sinh trước khi bước vào năm học, mục đích chính là chẩn đoán về học lực của học sinh để có cách tác động phù hợp.
Kiểm tra vấn đáp đầu giở học, kiểm tra 15 phút trong quá trình dạy học giúp cho giáo viên thường xuyên có được thông tin về học tập của học sinh, tìm ra những khó khăn, những thiếu sót trong học tập của học sinh để giúp họ học tốt hơn, hỗ trợ cho quá trình dạy học.
Kiểm tra 1 tiết giúp cho giáo viên định kì có được những thông tin để biết được tiến bộ của học sinh. Thông tin đó cũng giúp cho giáo viên điều chỉnh cách dạy của mình. Mục đích chính là hỗ trợ cho dạy và học có hiệu quả hơn.
Kiểm tra, đánh giá để chọn học sinh giỏi ở từng môn học có mục đích chính là lựa chọn và xếp loại về thành tích học tập của học sinh, dự đoán tiềm năng của học sinh để có những tác động hợp lí nhằm nuôi dưỡng, phát triển tiềm năng đó.
Kiểm tra cuối học kì, cuối năm học để xác định mức độ học sinh đạt được các mục tiêu học tập đã xác định trong chương trình học.
Kiểm tra, đảnh giá kết quả học tập của học sinh có các chức năng:
Chức năng xác nhận:
- Đánh giá thực hiện chức năng xác nhận là nhằm xác định mức độ mà người học đạt được các mục tiêu học tập, đồng