BÀI 9: MÔ HÌNH ĐIỆN MẶT TRỜI
I. MỤC TIÊU
1.

(3 tiết)

Kiến thức, kĩ năng
– Mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt trời.
– Nhận biết và mô tả được các bộ phận của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
– Lắp ráp được mô hình điện mặt trời.
– Kiểm tra được hoạt động của mô hình với những độ sáng mặt trời khác nhau.

2.

Phẩm chất và năng lực chung
– Phẩm chất: yêu nước, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
– Năng lực chung: tự chủ, tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo.

3.

Năng lực công nghệ
– Nhận thức công nghệ.
– Sử dụng công nghệ.
– Giao tiếp công nghệ.
– Đánh giá công nghệ.

II. PHƯƠNG TIỆN – THIẾT BỊ DẠY HỌC
1.

Giáo viên
– SGK và các tranh, ảnh trong Bài 9.
– Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật.

2.

Học sinh
– SGK.
– Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Yêu cầu cần đạt

Tiết 1

– Mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt trời.
– Nhận biết và mô tả được các bộ phận của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

1. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, tò mò và động cơ
học tập tốt cho học sinh về bài học.
b. Cách tiến hành
– Giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh
khởi động của bài ở trang 58 trong SGK
và yêu cầu học sinh mô tả nội dung của
hình ảnh đó.
– Giáo viên nhận xét và dẫn dắt học sinh vào
bài học.
Gợi ý: Để tìm hiểu cách tạo ra điện từ ánh
sáng mặt trời, chúng ta cùng nhau bước
sang hoạt động 1: Tìm hiểu cách tạo ra điện
từ ánh sáng mặt trời.

– Học sinh mô tả nội dung của hình ảnh
theo hiểu biết của cá nhân.
Gợi ý trả lời: Khi thấy có những tấm trên
mái nhà, người con hỏi: Bố ơi! Những tấm
trên mái nhà kia có phải là pin mặt trời
không ạ? Người bố đáp: Đúng rồi. Con có
biết những tấm pin đó tạo ra điện từ ánh
sáng mặt trời như thế nào không?

2. Hoạt động hình thành kiến thức, kĩ
năng mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu cách tạo ra điện từ
ánh sáng mặt trời
– Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát
hình ảnh minh hoạ hệ thống điện dùng năng
lượng mặt trời và mô tả cách tạo ra điện từ
ánh sáng mặt trời.

– Giáo viên tổ chức cho học sinh ghép các
thẻ mô tả chức năng các bộ phận chính trong
mô hình điện dùng năng lượng mặt trời
phù hợp với các hình ảnh minh hoạ trong
SGK trang 59.

– Học sinh trao đổi trong nhóm nhỏ và
trình bày trước lớp.
Gợi ý trả lời: Ánh sáng mặt trời chiếu
vào tấm pin, tấm pin thu ánh sáng mặt
trời và chuyển thành điện cung cấp cho
bóng đèn tạo ra ánh sáng.
– Học sinh làm việc cá nhân, sau đó
trao đổi kết quả với bạn.
– Học sinh trình bày kết quả, cả lớp lắng
nghe, nhận xét.

– Giáo viên nhận xét.

Gợi ý trả lời:
+ Mặt trời: Phát ánh sáng tự nhiên
+ Tấm pin: Thu ánh sáng mặt trời để
chuyển thành điện.
+ Bóng đèn: Sử dụng điện do pin mặt trời
tạo ra để phát sáng.

Hoạt động 2: Tìm hiểu mô hình điện
mặt trời
a.
Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo mô hình
điện dùng năng lượng mặt trời.
b.
Cách tiến hành
– Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc
nhóm 2 để quan sát mô hình điện mặt trời,
sau đó trình bày trước lớp:
+ Tên sản phẩm mẫu.
+ Các bộ phận chính của mô hình điện dùng
năng lượng mặt trời.
+ Tên các chi tiết, bộ phận và dụng cụ để lắp
ghép mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.

Mô hình
điện mặt trời

3.
Đánh giá
– Giáo viên yêu cầu học sinh tự nhận xét,
đánh giá bản thân qua tiết học.
– Giáo viên nhận xét, đánh giá chung về
quá trình học tập của học sinh.

– Học sinh làm việc nhóm 2, quan sát sản
phẩm mẫu, nêu tên sản phẩm, các bộ phận
chính của mô hình điện dùng năng lượng
mặt trời và kể tên các chi tiết, bộ phận,
dụng cụ để lắp ghép mô hình.
– Học sinh chia sẻ trước lớp về kết quả
làm việc.
Gợi ý trả lời:
+ Tên sản phẩm mẫu: mô hình điện mặt trời.
+ Các bộ phận chính của mô hình điện
mặt trời gồm: tấm pin mặt trời, đèn LED,
giá đỡ.
+ Các chi tiết, bộ phận và dụng cụ để lắp
ghép mô hình điện mặt trời gồm: tấm lớn,
thanh chữ L dài, thanh thẳng 3 lỗ, tấm pin
mặt trời, đèn LED, vít ngắn, đai ốc, tua –
vít, cờ – lê, đầu nối dây.

– Học sinh tự nhận xét, đánh giá bản thân
qua tiết học.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ
Tiêu chí

TT

Em mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt
?
?
trời.
Em nhận biết và mô tả được các bộ phận của mô
2
?
?
hình điện dùng năng lượng mặt trời.
3
Em biết chia sẻ và hợp tác với bạn.
?
?
Tiết 2
Yêu cầu cần đạt
– Lắp ráp được mô hình điện mặt trời.
– Kiểm tra được hoạt động của mô hình với những độ sáng mặt trời khác nhau.
1

Hoạt động của giáo viên

?
?
?

Hoạt động của học sinh

1. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, tò mò và động cơ
học tập tốt cho học sinh về bài học.
b. Cách tiến hành
– Giáo viên tổ chức cho học sinh kiểm tra
chéo đồ dùng học tập.
– Giáo viên nêu yêu cầu cần đạt của bài học.

– Học sinh kiểm tra chéo đồ dùng học tập.

2. Hoạt động hình thành kiến thức, kĩ
năng mới
Hoạt động: Thực hành lắp ráp mô hình
điện mặt trời
a. Mục tiêu: Kể tên, nhận biết được các
chi tiết trong bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật
để lắp ghép mô hình điện dùng năng lượng
mặt trời; Lắp ráp được mô hình điện dùng
năng lượng mặt trời.
b. Cách tiến hành
– Giáo viên tổ chức cho học sinh tìm hiểu yêu – Học sinh trao đổi cặp đôi và nêu
trước lớp yêu cầu của sản phẩm:
cầu của sản phẩm trong SGK trang 61.
+ Mô hình được lắp ráp đầy đủ các
bộ phận.
+ Các chi tiết được lắp ráp đúng vị trí,
chắc chắn.
+ Dây điện được nối đúng vị trí, gọn gàng.
+ Đèn LED sáng khi có ánh sáng chiếu vào
tấm pin.
+ Độ sáng của đèn LED thay đổi khi
độ sáng chiếu vào tấm pin thay đổi.

Chuẩn bị các chi tiết, bộ phận và dụng cụ:
– Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc
nhóm 4, yêu cầu học sinh lựa chọn và xác
định số lượng các chi tiết, bộ phận và dụng cụ
trong bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật theo bảng
gợi ý trong SGK để lắp ráp mô hình điện mặt
trời.
Thực hành lắp ráp mô hình điện mặt
trời: Bước 1. Tìm hiểu các bước lắp ráp mô
hình điện dùng năng lượng mặt trời:
– Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc
nhóm 2 hoặc nhóm 4 để tìm hiểu các bước lắp
ghép mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
– Giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh:
+ Để lắp ráp mô hình điện dùng năng lượng
mặt trời, em phải thực hiện theo mấy bước?
+ Các bước thực hiện được mô tả như thế nào?
+ Trong quá trình thực hiện, em cần lưu ý
điều gì?
– Giáo viên hướng dẫn học sinh chia sẻ thông
tin với nhau.
– Giáo viên thực hiện thao tác mẫu các bước
lắp ghép mô hình điện dùng năng lượng mặt
trời. Bước 2. Thực hành:
– Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc
nhóm 2 hoặc nhóm 4 và thực hành lắp ghép
mô hình điện dùng năng lượng mặt trời theo
thứ tự các bước.
– Giáo viên quan sát, hướng dẫn chỉnh sửa
(nếu có sai sót), lưu ý an toàn trong quá trình
học sinh thực hành.
Bước 3. Kết thúc thực hành:
– Giáo viên yêu cầu học sinh trưng bày
kết quả thực hành; thu gom chi tiết, dụng cụ;
vệ sinh vị trí thực hành.

– Học sinh chia sẻ trước lớp về kết quả
làm việc.

– Học sinh tìm hiểu, trao đổi, trình bày các
bước lắp ghép mô hình điện dùng năng
lượng mặt trời.
Gợi ý trả lời:
+ Bước 1: Lắp ráp giá đỡ.
+ Bước 2: Lắp tấm pin mặt trời lên giá đỡ.
+ Bước 3: Nối dây điện của tấm pin
mặt trời vào đèn LED.
+ Bước 4: Kiểm tra hoạt động của mô hình.

– Học sinh quan sát, thực hiện theo thao
tác mẫu của giáo viên.
– Học sinh thực hành lắp ghép mô hình
điện dùng năng lượng mặt trời theo thứ tự
các bước và lưu ý kiểm tra hoạt động của
mô hình với những độ sáng mặt trời khác
nhau.

– Học sinh trưng bày và đánh giá sản
phẩm thực hành theo hướng dẫn của giáo
viên; thu gom chi tiết, dụng cụ; vệ sinh
vị trí thực hành.

– Giáo viên tổ chức đánh giá kết quả thực
hành, nhận xét kết quả thực hành, quá trình
tham gia thực hành, an toàn trong thực hành
của học sinh.
– Giáo viên lưu ý hướng dẫn học sinh nhận xét
sản phẩm theo tiêu chí; không áp đặt đúng sai
mà khuyến khích học sinh nêu ý kiến của
mình, đồng thời đưa ra những lời khuyến nghị
giúp học sinh hoàn thiện sản phẩm hơn.
3.

Đánh giá

– Giáo viên yêu cầu học sinh tự nhận xét,
đánh giá bản thân qua tiết học.
– Giáo viên nhận xét, đánh giá chung về
quá trình học tập của học sinh.

– Học sinh tự nhận xét, đánh giá bản thân
qua tiết học.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ
TT

Tiêu chí

1

Mô hình được lắp ráp đầy đủ các bộ phận.

?

?

?

2

Các chi tiết được lắp ráp đúng vị trí, chắc chắn.

?

?

?

3

Dây điện được nối đúng vị trí, gọn gàng.

?

?

?

4

Đèn LED sáng khi có ánh sáng chiếu vào
tấm pin.

?

?

?

5

Độ sáng của đèn LED thay đổi khi độ sáng
chiếu vào tấm pin thay đổi.

?

?

?

Yêu cầu cần đạt

Tiết 3

– Củng cố và đánh giá được một số kiến thức, kĩ năng về quy trình lắp ghép mô hình điện
mặt trời.
– Biết vận dụng làm một số mô hình điện mặt trời khác theo các bước đã học.
Hoạt động của giáo viên
1.

Hoạt động của học sinh

Hoạt động khởi động

a.
Mục tiêu: Tạo hứng thú, tò mò và
động cơ học tập tốt cho học sinh về bài
học.
– Học sinh kể tên các sản phẩm sử dụng
b.
Cách tiến hành
– Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi năng lượng từ mặt trời.
trò chơi kể tên các sản phẩm sử dụng
năng lượng từ mặt trời.

Gợi ý trả lời: tấm pin mặt trời, đèn năng lượng
mặt trời, bộ sạc năng lượng mặt trời, máy nước
nóng năng lượng mặt trời, máy bơm năng lượng
mặt trời, quạt năng lượng mặt trời, ô tô
năng lượng mặt trời, đồng hồ mặt trời.
– Giáo viên nhận xét câu trả lời của
học sinh và dẫn dắt vào tiết học mới.
2. Hoạt dộng luyện tập
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức, kĩ năng
đã hình thành và phát triển từ các hoạt
động khám phá, thực hành trong bài.
b. Cách tiến hành
– Giáo viên yêu cầu học sinh sắp xếp các
thẻ trong SGK trang 64 đúng với thứ tự
tạo ra điện của mô hình điện mặt trời.
– Giáo viên nhận xét và kết luận.

– Học sinh thực hiện cá nhân và trả lời theo yêu
cầu của giáo viên.
Gợi ý trả lời: Ánh sáng mặt trời chiếu vào tấm
pin
→ Tấm pin thu ánh sáng mặt trời chuyển thành
– Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận điện → Tấm pin cung cấp điện cho bóng đèn.
theo nhóm 2, nêu tên và chức năng các – Học sinh trao đổi theo nhóm 2, nêu tên và
bộ phận chính của mô hình điện mặt chức năng các bộ phận chính của mô hình điện
trời có trong các hình ở trang 64 SGK. mặt trời có trong các hình.
Gợi ý trả lời:
– Giáo viên nhận xét, kết luận.
+ Tấm pin mặt trời: thu ánh sáng mặt trời và
chuyển thành điện.
+ Giá đỡ: giữ cố định tấm pin mặt trời theo
hướng ánh sáng tốt nhất.
+ Đèn LED: sử dụng điện do pin mặt trời tạo ra
để phát sáng.
3.
Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức,
kĩ năng đã học trong bài vào thực tiễn
cuộc sống để phát triển năng lực của
học sinh.
b.
Cách tiến hành
– Giáo viên hướng dẫn học sinh thực
hiện nội dung vận dụng và trình bày kết
quả vận dụng.
– Giáo viên yêu cầu học sinh hãy chọn – Học sinh làm theo hướng dẫn và báo cáo
một mô hình điện mặt trời để tìm hiểu kết quả sau khi thực hành.
và lắp ráp theo các bước lắp ráp
mô hình điện mặt trời đã học.

Đánh giá

– Học sinh tự nhận xét, đánh giá bản thân qua tiết
Giáo viên yêu cầu học sinh tự nhận xét,
học.
đánh giá bản thân qua tiết học.
Giáo viên nhận xét, đánh giá chung về
quá trình học tập của học sinh trong lớp.
PHIẾU ĐÁNH GIÁ
TT

Tiêu chí

1

Em mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt
trời.

?

?

?

2

Em nhận biết và mô tả được các bộ phận của mô
hình điện dùng năng lượng mặt trời.

?

?

?

3

Em lắp ráp được mô hình điện mặt trời.

?

?

?

4

Em kiểm tra được hoạt động của mô hình với
những độ sáng mặt trời khác nhau.

?

?

?

5

Em sắp xếp các chi tiết và dụng cụ gọn gàng sau
khi sử dụng.

?

?

?

6

Em biết phối hợp và chia sẻ với bạn trong
học tập.

?

?

?