Ngày soạn:.............................
Ngày giảng:............................
Giảng lớp:..............................

Bài 1 - tiết 1
Thường thức mĩ thuật
sơ lược về mĩ thuật thời trần

i. mục tiêu bài học.
- Học sinh hiểu được một số kiến thức về mĩ thuật thời Trần.
- Học sinh nắm được những nét cơ bản của mĩ thuật thời Trần..
- Nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, biết trân trọng và yêu quý vốn cổ của cha ông để lại.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Nguyễn Quốc Toản: Phương pháp giảng dạy mĩ thuật.
- Chu Quang Trứ, Phạm Thị Chỉnh, Nguyễn Thái Lai: Lược sử mĩ thuật và mĩ thuật học.
- Lê Thanh Đức: Nét đình làng, NXB Văn Hoá năm 2001.
- Mĩ thuật thời Trần, NXB Văn Hoá, năm 1977.
- Các bài nghiên cứu giới thiệu về mĩ thuật thời Trần đăng trên báo chí và tạp chí mĩ thuật hoặc các bài nghiên cứu về mĩ thuật thời Trần của viện bảo tàng mĩ thuật.
b. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Một số công trình kiến trúc, tác phẩm mĩ thuật thời Trần.
- Một số tranh ảnh sưu tầm thuộc mĩ thuật thời trần đã in trong sách, báo, tạp chí........ .
2. Học sinh.
- Sưu tầm tranh ảnh, bài viết trên báo chí có liên quan đến mĩ thuật thời Trần.
- Đọc trước bài giới thiệu trong sách giáo khoa.
c. phương pháp dạy - học.
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp tích hợp.
- Phương pháp gợi mở.
- Phương pháp đánh giá.
- Phương pháp hợp tác nhóm nhỏ (thảo luận nhóm).
iii. tiến trình dạy học - đánh giá.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập của học sinh.
c. bài mới.


Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở


I. Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét khái quát về bối cảnh xã hội thời Trần.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I - SGK).
? Xã hội thời Trần có những biến động như thế nào?
- Việt Nam vào thế kỉ XVIII có nhiều biến động, quyền trị vì đất nước từ nhà Lý chuyển sang nhà Trần.

- Đất nước xây dựng được duy trì và phát huy.

- Thời Trần với 3 lần đánh thắng quân Nguyên Mông, tinh thần thượng võ nâng cao, là yếu tố cho sức bật của văn học nghệ thuật trong đó mĩ thuật.


I. Vài nét về bối cảnh xã hội.







- Việt Nam vào thế kỉ XVIII có nhiều biến động, quyền trị vì đất nước từ nhà Lý chuyển sang nhà Trần.
- Đất nước xây dựng được duy trì và phát huy.
- Thời Trần với 3 lần đánh thắng quân Nguyên Mông.




- Nền kinh tế, văn hoá, quân sự phát triển => Nghệ thuật phát triển.


Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở


II. Hoạt động 2: Tìm hiểu vài nét khái quát về mĩ thuật thời Trần.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II - SGK).
- Giáo viên giới thiệu: Mĩ Thuật thời Trần là sự nối tiếp của mĩ thuật thời Lý.
? Mĩ thuật thời Trần phát triển như thế nào?
- Phát triển trong điều kiện thuận lợi, mối quan hệ quần chúng được cởi mở hơn và có sự giao lưu văn hoá với các nước lân cận.


? Mĩ thuật thời Trần có đặc điểm gì?
- Giàu chất hiện thực hơn mĩ thuật thời Lý, cách tạo hình khoẻ khoắn, gần gũi với nhân dân lao động.
? Em hãy kể tên những loại hình nghệ thuật thời Trần?
- Kiến trúc.
- Điêu khắc và trang trí.
- Đồ gốm.
1. Nghệ thuật kiến trúc.
- Gồm:
+ Kiến trúc cung đình.
+ Kiến trúc phật giáo.
a, Kiến trúc cung đình.
- Tiếp thu toàn bộ di sản kiến trúc cung đình của triều Lý, đó là kinh thành Thăng Long.

- Thăng Long được xây dựng lại nhưng đơn giản hơn.
- Một số kiến trúc cung đình khác:

II. Vài nét về mĩ thuật thời Trần.





- Phát triển trong điều kiện thuận lợi, mối quan hệ quần chúng được cởi mở hơn và có sự giao lưu văn hoá với các nước lân cận.

- Mĩ thuật thời Trần giàu chất hiện thực hơn mĩ thuật thời Lý.


- Có 3 loại hình nghệ thuật:
+ Kiến trúc.
+ Điêu khắc và trang trí.
+ Đồ gốm.
1. Kiến trúc.



a, Kiến trúc cung đình.
- Tiếp thu toàn bộ di sản kiến trúc cung đình của triều Lý, đó là kinh thành Thăng Long.
- Thăng Long được xây dựng lại nhưng đơn giản hơn.
- Một số kiến trúc cung đình

Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
- học sinh ghi vở



+ Cung điện Thiên Trường (Nam Định).

+ Khu lăng mộ An Sinh (Quảng Ninh).

+ Thành Tây Đô (Thanh Hoá).
b, Kiến trúc phật giáo.
- Kiến trúc phật giáo thể hiện ở những ngôi chùa tháp được xây dựng uy nghi, bề thế.

- VD: + Tháp chùa Phổ Minh (Nam Định).

 + Tháp Bình Sơn (Vĩnh Phúc).

- Kiến trúc chùa làng.
2. Nghệ thuật điêu khắc và trang trí.

- Tượng tròn: Pho tượng tạc nhiều chất liệu đá, gỗ để thờ cúng, dựng ở lăng mộ như: Tượng quan hầu, tượng thú hoặc những bệ rồng, một số di tích chùa Dâu.
- Chạm khắc: Chủ yếu dùng trang trí làm đẹp cho công trình kiến trúc và phục vụ phật giáo.


3. Nghệ thuật gốm.
- Gốm thời Trần thô, nặng, dày hơn gốm thời Lý.
- Gốm gia dụng phát triển mạnh, chế tác được gốm hoa nâu và hoa lam, hoạ tiết chủ yếu là hoa sen, hoa cúc cách điệu.


khác:
+ Cung điện Thiên Trường (Nam Định).
+ Khu lăng mộ An Sinh (Quảng Ninh).
+ Thành Tây Đô (Thanh Hoá).
b, Kiến trúc phật giáo.
- Kiến trúc phật giáo thể hiện ở những ngôi chùa tháp được xây dựng uy nghi, bề thế.
- VD: + Tháp chùa Phổ Minh (Nam Định).
 + Tháp Bình Sơn (Vĩnh Phúc).
- Kiến trúc chùa làng.
2. Nghệ thuật điêu khắc và trang trí.
- Tượng tròn: Pho tượng tạc nhiều chất liệu đá, gỗ để thờ cúng.

- Chạm khắc: Chủ yếu dùng trang trí làm đẹp cho công trình kiến trúc và phục vụ phật giáo.
3. Đồ gốm.
- Gốm thời Trần thô, nặng, dày hơn gốm thời Lý.


Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở


III. Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm mĩ thuật thời Trần.
? Mĩ thuật thời Trần có đặc điểm gì?
- Có vẻ đẹp khoẻ khoắn, phóng khoáng.
- Được thừa kế những tinh hoa của mĩ thuật thời Lý nhưng mĩ thuật thời Trần gần với hiện thực, giản dị và đôn hậu hơn.
IV. Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.
? Kiến trúc thời Trần được thể hiện ở những loại hình nào?
? Hãy kể tên một số tác phẩm điêu khắc và chạm khắc trang trí thời Trần?
? Hãy kể một vài đặc điểm của gốm thời Trần?



III. Đặc điểm mĩ thuật thời Trần.

- Giàu chất hiện thực hơn mĩ thuật thời Lý. Cách tạo hình khoẻ khoắn và gần gũi với nhân dân lao động hơn.







* Bài tập về nhà:
- Xem trước bài 2 - SGK trang 82.
- Chuẩn bị:
+ Cốc và quả.
+ Bút chì, tẩy, giấy vẽ.













Ngày soạn:.............................
Ngày giảng:............................
Giảng lớp:..............................

Bài 2 - tiết 2
vẽ theo mẫu
cái cốc và quả
(vẽ bằng bút chì đen)

i. mục tiêu bài học.
- Học sinh biết cách vẽ hình từ bao quát đến chi tiết.
- Vẽ được cái cốc và quả gần giống mẫu.
- Hiểu được vẻ đẹp của bố cục và tương quan tỷ lệ ở mẫu.
ii. Chuẩn bị.
a. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Mẫu vẽ: Khoảng 2 hoặc 3 bộ để học sinh vẽ theo nhóm.
- Một vài bài tĩnh vật đơn giản của các hoạ sĩ.
- Một vài bài vẽ của học sinh năm trước.
- Hình minh hoạ các bước tiến hành bài vẽ theo mẫu (vẽ hình).
2. Học sinh.
- Giấy vẽ A4.
- Bút chì, tẩy, màu vẽ.
c. phương pháp dạy - học.
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp luyện tập.
- Phương pháp đánh giá.
- Phương pháp vấn đáp.
iii. tiến trình dạy - học.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Kiến trúc thời Trần được thể hiện ở những loại hình nào?
- Hãy kể một vài đặc điểm của gốm thời Trần?
c. bài mới.


Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở


I. Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát nhận xét.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I - SGK).
- Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát cách đặt mẫu.
? Mẫu vẽ trước hết phải đảm bảo yêu cầu gì?
(Cốc phải lành lặn, quả phải tròn trịa...).
? Vậy đặt mẫu vẽ như thế nào để bài vẽ có bố cục đẹp và hợp lý?
+ Đặt mẫu không đẹp: Cốc và quả lệch lên phía trên, lệch xuống phía dưới tờ giấy hoặc cốc so với quả to quá, nhỏ quá hay dàn hàng ngang.
+ Đặt mẫu đẹp: Cốc và quả được sắp xếp cân đối trên tờ giấy (hình 1a - SGK).
- Giáo viên gọi 1 học sinh lên bày mẫu theo gọi ý của giáo viên.
? Bạn bày mẫu như vậy đã đẹp chưa?
? Mẫu vẽ thường đặt trên hay dưới tầm mắt?
(Đặt ngang tầm mắt).
? Quan sát hình dáng của cốc rồi so sánh tỷ lệ giữa chiều cao, ngang, miệng cốc, đáy cốc? Cốc có dạng hình gì?
(Hình chữ nhật).
? So sánh độ đậm nhạt giữa cốc và quả?
? Quả có hình dạng gì?
(Hình cầu).
? So sánh chiều cao và ngang của quả?

I. Quan sát, nhận xét.









Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học