Baøi 36:
LUYEÄN TAÄP
HIÑROCACBON THÔM

GV: Phaïm Minh Thieän/ Phöôùc Long
I. MUÏC TIEÂU:
1.Kieán thöùc:
- Cuûng coá tính chaát hoaù hoïc cô baûn cuûa hiñrocacbon thôm.
- So saùnh tính chaát hoaù hoïc cuûa hiñrocacbon thôm vôùi ankan, anken.
2.Kó naêng:
- Reøn luyeän kó naêng vieát phöông trình hoaù hoïc theå hieän tính chaát hoaù hoïc cuûa hiñrocacbon thôm.
- Giuùp HS coù khaû naêng laøm baøi taäp ñònh tính, ñònh löôïng veà hiñrocacbon thôm .
- Kó naêng xöû lí nhanh baøi taäp traéc nghieäm.
II. CHUAÅN BÒ:
GV: Giaùo aùn, baûng phuï, maùy chieáu, baøi taäp treân giaáy trong.
HS: Kieán thöùc cuõ, maùy tính caù nhaân.
III. PHÖÔNG PHAÙP DAÏY HOÏC CHUÛ YEÁU:
Thaûo luaän (qui naïp).
Toå chöùc nghieân cöùu phöông phaùp toái öu giaûi baøi taäp.
IV. HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC:

HOAÏT ÑOÄNG CUÛA GV- HS
NOÄI DUNG

HÑ1: CUÛNG COÁ KT CÔ BAÛN:



HS: Hai nhoùm laøm bt 1, hai nhoùm laøm bt 2; ñaïi dieän töøng nhoùm ghi keát quaû leân giaáy trong ñeå trình chieáu.
GV:
-HDaãn HS thaûo luaän theo caùc caâu hoûi:
-Neâu caùch goïi teân thay theá caùc ñoàng ñaúng benzen; caùc ñoàng phaân coù 2 nhaùnh cuûa benzen?



-Phaûn öùng naøo laø phaûn öùng:
+ Theá H (ôû voøng benzen; ôû nhaùnh) ?
+ Coäng (ôû voøng benzen; ôû nhaùnh) ?
+ Oxihoaù ôû nhaùnh cuûa voøng ben zen ?
- Phaûn öùng naøo trong caùc pö treân cho thaáy hiñrocacbon thôm coù tính chaát gioáng ankan, gioáng anken?



I. KTHÖÙC CAÀN NAÉM:
- Teân goïi moät soá hiñrocacbon thôm.
- Tính chaát hoaù hoïc daõy ñoàng ñaúng ben zen vaø stiren.
BT 1:
a/ Vieát CTCT, goïi teân thoâng thöôøng, teân thay theá caùc hiñrocacbon thôm coù CTPT laø C8H10.
b/ Vieát CTCT caùc chaát: Toluen, stiren, naphtalen, xiclohexan. Chaát naøo khoâng phaûi laø hiñrocacbon thôm?
BT 2: Vieát phöông trình hoaù hoïc xaõy ra:
a/ Benzen vôùi H2 (Ni); HNO3ñ (H2SO4 ñ ).
b/ Toluen vôùi: Br2 (boät Fe); Cl2 (as); KMnO4 (t0).
c/ Stiren vôùi: dd Br2, HBr.


HÑ 2: LAØM BT ÑÒNH TÍNH:
GV:- Goïi laàn löôït töøng HS leân baûng giaûi bt 2, bt 3/ SGK- Tr126.
- HD: BT 2: So saùnh ñaëc ñieåm caáu taïo caùc chaát roài suy ra phaûn öùng ñaëc tröng.
HS:- Neâu ñuùng thuoác thöû vaø hieän ñeå nhaän ra töøng chaát ôû BT 2.
- HS toùm taéc sô ñoà ñieøu cheá baèng CTPT roài laàn löôït vieát PTPÖ.
GV: Nhaän xeùt cho ñieåm.


HÑ 3: BT ÑÒNH LÖÔÏNG:
GV: Goïi laàn löôït 2 em leân baûng giaûi bt 4, 5/ SGK- tr. 162.
HS 1: Coù theå giaûi baøi 4 baèng nhieàu caùch (Thoâng qua soá mol, hoaëc tính khoái löôïng theo qui taéc tam xuaát treân PTPÖ.
GV: - HD HS choïn caùch giaûi toái öu.
- Phaûn öùng ôû bt 4 coù hieäu suaát baèng bao nhieâu?
- Veà nhaø haõy giaûi bt treân vôùi hieäu suaát baèng 98%.



HS 2: Coù theå giaûi bt 5 baèng nhieàu caùch.
Goïi CTPT (Laäp PT lieân heä giöõa döõ lieäu vaø aån trong coâng thöùc ( AÅn.

GV: - Choïn caùch giaûi toái öu.
- Neáu ñeà ra X khoâng phaûi laø ankyl benzen maø X laø hiñrocacbon thì giaûi nhö theá naøo? (Veà nhaø).

II. BAØI TAÄP:
BT 2/ 162: (Phaân bieät caùc chaát)
- Caáu taïo hôïp chaát khaùc nhau (Tính chaát khaùc nhau.
- Phaûn öùng daëc tröng phaûi keøm hieän töôïng cuï theå.

BT 3/ 162: (Ñieàu cheá).
- Tính chaát hoaù hoïc hiñrocacbon thôm.
- Moái lieân heä tính chaát hoaù hoïc caùc hiñrocacbon ñaõ hoïc.



BT 4/ 162:
23,0 kg C6H5CH3 + HNO3 ñ, dö, xt(C6H2(NO3)3CH3
a/ mTNT? (ÑS: 56,75 g)
b/ mHNO3 (phaûn öùng)? (ÑS: 47,25 g).



- Moái lieân heä giöõa chaát phaûn öùng vaø saûn phaåm.
- Ñaëc ñieåm phaûn öùng (hieäu suaát).





BT 5/ 162:
Ankyl benzen X ( 91,31%C)
a/ CTPT?
b/ CTCT vaø goïi teân?
ÑS: C7H8 : Toluen

- Ñaët CTPT thích hôïp.
- Laäp phöông trình theo aån.



V. CUÛNG COÁ:
- GV: Chieáu baøi taäp sau, yeâu caàu HS traû lôøi.
- BT:
1. Nhaän ñònh naøo sau ñaây khoâng ñuùng?
A. Anken vaø stiren ñeàu coù khaû naêng laøm maát maøu dd brom, dd thuoác tím ôû nhieät ñoä thöôøng.
B. Ankan vaø toluen ñeàu coù khaû naêng cho phaûn öùng theá vôùi clo ôû ñieàu kieän aùnh saùng.
C. Hiñrocacbon khoâng no vaø hiñrocacbon thôm ñeàu coù khaû naêng cho phaûn öùng coäng vôùi hiñro (Ni).
D. Benzen vaø toluen ñeàu coù khaû naêng laøm maát maøu dd thuoác tím ôû ñieàu kieän ñun noùng.

2. Cho sô ñoà phaûn öùng: CH4( (X) ( (Y) ((Z).
(Z) tröôùc ñaây ñöôïc duøng laøm thuoác tröø saâu.
X, Y, Z laàn löôït laø:
A. C2H2, C2H4, C6H6Cl6.
B. C2H2, C6H6, C6H5Cl.
C. C2H2, C6H6, C6H5NO2.
D. C2H2, C6H6, C6H6Cl6