Ngày soạn: 16/10/2016 Tuần: 10
Ngày dạy: 17/10/2016 Tiết: 37

CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỀU CẢM (T2)

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Giúp HS nắm được các ý và cách lập ý trong bài văn biểu cảm.
- HS hiểu những cách lập ý đa dạng của bài văn biểu cảm để mở rộng phạm vi, kĩ năng làm bài văn biểu cảm.
2. Kỹ năng
HS vận dụng các kiến thức đã học vào kỹ năng lập dàn ý khi viết bài văn biểu cảm.
3. Thái độ
Giáo dục HS có ý thức lập dàn ý khi viết một bài văn biểu cảm.
II. CHUẨN BỊ
- GV: SGK –SGV – giáo án
- HS: SGK – bài soạn
III. PHƯƠNG PHÁP
Phương pháp gợi mở, phương pháp nêu vấn đề.
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp
- Kiểm tra sĩ số
- Ổn định trật tự
2. Bài cũ
HS nhắc lại các bước để làm một bài văn biểu cảm?
Tìm hiểu đề,tìm ý – lập dàn ý – viết bài – sửa bài.
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
 NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1




- GV: Yêu cầu HS đọc hai đoạn văn và trả lời các câu hỏi.
? Trí tưởng tượng đã giúp người viết bày tỏ lòng yêu mến cô giáo như thế nào?






? Việc liên tưởng từ Lũng Cú, cực Bắc của tổ quốc tới Cà Mau cực Nam của tổ quốc đã giúp tác gải bày tỏ tình cảm gì?


? Đoạn văn được lập ý theo cách nào?


- GV: Yêu cầu HS đọc văn bản và trả lời câu hỏi.
- GV: Đoạn văn tả gì?
Đoạn văn tả về u tôi, tác giả gợi tả bóng dáng u và gợi tả khuôn mặt u đã già với tất cả lòng thương cảm và hối hận vì mình đã thờ ơ, vô tình.
- GV: Tác giả lập ý cho đoạn văn theo cách nào?
Tác giả đã từ sự quan sát mà suy ngẫm về người mẹ của mình.




Hoạt động 2
HS đọc đề c(SGK 121), nêu yêu cầu của đề
I. NHỮNG CÁCH LẬP Ý THƯỜNG GẶP CỦA BÀI VIẾT BIỂU CẢM.
1. Liên hệ hiện tại với tương lai.
2.Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ về hiện tại.
3. Tưởng tượng tình huống, hứa hẹn, mong ước.
Vd:


* Đoạn 1:
- Lòng yêu mến cô giáo
+ Chẳng bao giờ em lại quên được cố.
+ Khi lớn lên em luôn nhớ cô, nhớ lại những kỉ niệm khi còn học cô -> tưởng tượng tình huống: không thể quên cô giáo
* Đoạn 2:
+Việc liên tưởng đến cực Bắc và cực Nam. Trên núi ông nghĩ đến vùng biển, nơi đầy chim nhớ về xứ Tôm.
-> Tình yêu đất nước và khát vọng thống nhất đất nước.
KL: Lập ý bằng cách tưởng tượng tình huống, hứa hẹn, mong ước.
4. Quan sát, suy ngẫm


+ Đoạn văn dùng biện pháp quan sát chi tiết -> nảy sinh cảm xúc.
+ Nhà văn gợi tả bóng dáng, khuôn mặt người mẹ già -> thương cảm và hối hận vì mình đã thờ ơ, vô tình.

( Để tạo ý cho bài biểu cảm, khơi nguồn cho mạch cảm xúc nảy sinh, người viết có thể hồi tưởng kỉ niệm quá khứ, suy nghĩ về hiện tại, mơ ước tới tương lai, tưởng tượng những tình huống gợi cảm, hoặc vừa quan sát vừa suy ngẫm, vừa thể hiện cảm xúc.
II LUYỆN TẬP
* Đề 1: Cảm xúc về vườn nhà
Mở bài: Cảm nghĩ chung về vườn nhà.
Thân bài:
- Vẻ đep của vườn nhà theo thời gian, không gian (Trong ngày, các mùa trong năm).
- Vai trò, vị trí khu vườn đối với các thành viên trong gia đình.
- Cảm xúc của em.
Kết bài: Tình cảm cả em giành cho khu vườn.
Đề 2: Cảm xúc về người thân
* Gợi ý:
+ Xác định người thân định viết là ai? Mối quan hệ thân tình của mình với người đó
- Hồi tưởng những kỉ niệm, ấn tượng mình đã có với người đó trong quá khứ
- Nêu lên sự gắn bó của mình với người đó trong niềm vui, nỗi buồn trong sinh hoạt vui chơi

4. Củng cố
Có mấy cách lập ý bài văn biểu cảm?
5. Hướng dẫn về nhà
- Học nghi nhớ
- Soạn bài Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh.