Trường: TH&THS Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tổ: LS&ĐL – GDCD

Họ và tên giáo viên: Đặng Thị Nhạn

BÀI 3: LƯỢC ĐỒ TRÍ NHỚ

Môn học: Lịch sử và Địa lý, phân môn: Địa lý ; lớp:6
Thời gian thực hiện: ( 1 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Thông qua bài học, HS nắm đuợc:
-Vẽ lược đồ trí nhớ thể hiện các đối tượng địa lí thân quen đối với cá nhân.
2. Năng lực
*Năng lực chung: Tự chủ và tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, giao tiếp và hợp tác.
*Năng lực riêng:
- Nhận thức thế giới theo quan điểm không gian: sử dụng lược đồ để mô tả mối quan hệ không
gian giữa các hiện tượng, sự vật địa lí; mô tả được một địa phương với các dấu hiệu đặc trưng về
tự nhiên, dân cư và kinh tế.
+Lồng ghép QPAN
-Giới thiệu bản đồ hành chính Việt Nam và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Biển
Đông và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
+Lồng ghép Quyền con người
-Quyền được phát triển;
-Quyền được giáo dục và phát triển năng khiếu;
3. Phẩm chất
- Hình thành ý niệm về bản sắc của một địa phương, phân biệt được địa phương này với địa
phương khác.
- Hình thành và phát triển phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án, SGV, SGK Lịch sử và Địa lí 6 (Phần Địa lí).
- Tranh ảnh, sơ đồ, lược đồ, mô hình địa phương.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Chuẩn bị của học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 6 (Phần Địa lí).
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của
GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Mở đầu.
- Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
- Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
- Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
-Tổ chức thực hiện:

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Trong cuộc sống hàng ngày, nhiều lúc các em sẽ gặp tình
huống hỏi đường đi từ khách du lịch hoặc những người ở nơi khác đến. Vậy làm thế nào để các
em có thể giúp họ đến đúng nơi mà họ muốn tới mà không phải trực tiếp dẫn họ đi ?
HS tiếp nhận nhiệm vụ và trả lời câu hỏi: Để giúp họ, em sẽ tượng tưởng lại những địa
điểm đi qua nơi họ muốn đến, địa điểm đặc trưng sau đó chỉ dẫn cho họ theo trí nhớ.
GV dẫn dắt vấn đề: Khi các em có người từ nơi khác đến hỏi đường đi một nơi họ không
quen thuộc các em sẽ nghĩ một lúc, sau đó hướng dẫn họ tìm ra nơi cần đến. Một số em sẽ sử
dụng các điểm mốc như trường học, cột đền giao thông, một số em sẽ sử dụng bảng tên đường,
các ngã rẽ,.. để hướng dẫn. Hoặc ngay từ ngày còn bé, được bố mẹ đưa đi học, em nhớ rõ con
đường từ nhà đến trường. Rồi bố mẹ đưa đến các nơi em thích: cửa hàng kem, hiệu sách thiếu nhi,
đến nhà các bạn cùng lớp,... Nếu có đi một mình, em cũng không bị lạc. Tại sao em lại không bị
lạc? Vì trong đầu, trong trí nhớ của em đã hình thành một hình ảnh về không gian đó, được gọi là
lược đồ trí nhớ. Sau bài học này, các em sẽ hiểu lược đồ trí nhớ là gì và em vẽ được lược đồ trí
nhớ đề thể hiện các khu vực, đối tượng địa lí thân quen. Chúng ta cùng vào Bài 3: Lược đồ trí
nhớ.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.

Hoạt động của GV và HS
HĐ 2.1: Tìm hiểu tại sao gọi là lược đồ trí nhớ?

Sản phẩm dự kiến

-Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết đƣợc thế nào là lƣợc đồ trí nhớ.
-Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
- Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo cặp và trả lời câu hỏi.
-Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
1. Tại sao gọi là lược đồ trí nhớ:
- GV giới thiệu kiến thức: Chúng ta có thể
-Một phương tiện đặc biệt để mô tả hiểu
diễn tả cảm nhận của mình về địa phương, về
biết của cá nhân về một địa phương là
cộng động xung quanh bằng cách miêu tả
lược đổ trí nhớ.
bằng lời, vẽ một bức phác họa khung cảnh, vẽ
-Lược đồ tri nhớ về không gian xung
một sơ đồ về các địa điểm mình yêu thích, về
quanh ta
các nơi ở của họ hàng, bạn bè tại địa
-Lược đồ trí nhớ về không gian rộng lớn
phương,....Một phương tiện đặc biệt để mô tả
hơn hoặc về nơi ta chưa đến
hiểu biết của cá nhân về một địa phương là
lược đồ trí nhớ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập GV:
Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
HS: Lắng nghe, ghi bài
HĐ 2.2:Tìm hiểu về cách xây dựng lược đồ trí nhớ

- Mục đích: HS biết Vẽ lược đồ trí nhớ đường đi và lược đồ một khu vực
-Nội dung: Tìm hiểu Cách xây dựng lược đồ trí nhớ
-Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh

-Tổ chức hoạt động.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập GV: HS
quan sát hình 3.4 và đọc thông tin mục 2 làm việc
theo nhóm.

1.Để vẽ lược đồ trí nhớ đường đi chúng ta
cần làm gì.
2. Quan sát lược đồ trí nhớ trên bảng và
mô tả lại.
HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập GV:
Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung

2. Cách xây dựng lược đồ trí nhớ

-Hình dung: Nhớ lại và suy nghĩ về
nơi mà em sẽ vẽ lược đồ.
-Sắp xếp không gian: suy nghĩ về tất
cả những hình ảnh mà em có về nơi
đó và sắp xếp nó lại với nhau trong tư
duy của mình.
-Vị trí bắt đầu: là địa điểm hoặc khu
vực chọn để phắc thảo lược đồ của
mình.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
HS: Lắng nghe, ghi bài
HĐ 2.3: Tìm hiểu về Sử dụng lược đồ trí nhớ trong cuộc sống và học tập

-Mục đích: HS biết sử dụng lược đồ trí nhớ phục vụ cho hoạt động học tập và trong cuộc sống
-Nội dung: Tìm hiểu Sử dụng lược đồ trí nhớ trong cuộc sống và học tập
- Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh
-Cách thực hiện.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập GV:
3.Sử dụng lược đồ trí nhớ trong cuộc
HS làm việc theo nhóm.
sống và học tập
Quan sát Hình 3.5 hãy lựa chọn các địa điểm danh
thắng mà em muốn đến và tạo ra một lược đồ trí nhớ Trong học tập, lược đồ trí nhó
để đi từ trụ sở Vườn quốc gia Ba Vì đến những địa giúp ta học Địa lí thú vị hon nhiều, kiến
điểm danh thắng đã chọn
thức địa lí vững chắc hơn và khả năng
vận dụng vào cuộc sống cũng đa dạng
hơn.
Trong cuộc sống: Khi có lược đồ trí nhớ
về một không gian sống phong phú hơn,
em sẽ thấy không gian đó ý nghĩa hơn,
có nhiều lựa chọn trong việc di chuyển

HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
3. Hoạt động 3: Luyện tập
-Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học
-Nội dung: Hoàn thành các bài tập.
-Sản phẩm: câu trả lời của học sinh
-Cách thực hiện.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV: HS suy nghĩ, thảo luận hoàn thành các câu hỏi sau.
Hãy kể một số đối tượng địa lí mà em thường xuyên nhìn thấy trên đưòng đi học (hoặc dã
ngoại,...).
-HS: lắng nghe

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
Các nhóm suy nghĩ để vẽ và trình bày
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV chuẩn kiến thức, nhấn mạnh kiến thức trọng tâm của bài học bằng sơ đồ tư duy
4. Hoạt động 4: Vận dụng và tìm tòi mở rộng
-Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào thực tế
-Nội dung:Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành bài tập/báo cáo ngắn
-Sản phẩm:HS về nhà thực hiện nhiệm vụ GV đưa ra.
-Tổ chức hoạt động:
HS thực hiện ở nhà

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập GV:
Sử dụng lược đồ trí nhớ, hãy vẽ không gian của địa bàn (làng, xã, khu phố, thôn, xóm,...) nơi em
đang ở:
- Bắt đầu từ "Nhà em".
- Các đối tương tự nhiên, địa hình địa vật em nhớ rõ (sồng, suối, cây ven đường,...).
- Các đối tượng kinh tế, văn hoá - xã hội mà em thấy thân quen (đường giao thông, cửa hàng, thư
viện, rạp chiêu phim, chợ, sân đá bóng, công viên, nhà cao tâng,...).
- Ghi chú những địa điểm, con đuờng em cho là cần nhớ.
Em có thể dùng các kí hiệu tuợng hình để lược đồ trở nên sinh động và hấp dẫn hơn
HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn những vấn đề cần tham khảo. Bước
3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau trình bày.