TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 15: BÀI TOÁN TIN HỌC
Môn học: Tin học; lớp: 9
Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
– Giải thích được trong quy trình giải quyết vấn đề có những bước (những vấn đề
nhỏ hơn) có thể chuyển giao cho máy tính thực hiện, nêu được ví dụ minh hoạ.
– Giải thích được khái niệm bài toán trong tin học là một nhiệm vụ có thể giao cho
máy tính thực hiện, nêu được ví dụ minh hoạ
– Nêu được quy trình con người giao bài toán cho máy tính giải quyết.
2. Năng lực
Năng lực chung: 
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. 
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập;
biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. 
Năng lực riêng: 
- Giải thích được trong quy trình giải quyết vấn đề có những bước (những vấn đề
nhỏ hơn) có thể chuyển giao cho máy tính thực hiện, nêu được ví dụ minh hoạ.
- Giải thích được khái niệm bài toán trong tin học là một nhiệm vụ có thể giao cho
máy tính thực hiện, nêu được ví dụ minh hoạ.
Nêu được quy trình con người giao bài toán cho máy tính giải quyết.
* Các năng lực số:
3.4 TC2a. Liệt kê được các hướng dẫn cho một hệ thống máy tính để giải quyết
một vấn đề nhất định hoặc thực hiện một nhiệm vụ cụ thể.
5.1TC2a. Phân biệt được các vấn đề kỹ thuật khi vận hành thiết bị và sử dụng môi
trường số.
5.1TC2b. Chọn được giải pháp cho chúng.
3. Phẩm chất
Phát triển được năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, rèn luyện được phẩm chất chăm
chỉ, trách nhiệm, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Chuẩn bị đối với giáo viên
GV: Một số bài toán tin học với dữ liệu đa dạng (các số, văn bản, hình ảnh, âm thanh)
cùng với bối cảnh giải quyết vấn đề, xuất hiện các bài toán đó. toán đó.
2. Chuẩn bị đối với học sinh
SGK, SBT, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Hoạt động 1. Mở đầu 
a) Mục tiêu: Gợi mở, tạo tâm thế vào bài học.
b) Nội dung: GV đặt câu hỏi gợi mở, HS suy nghĩ trả lời.
c) Sản phẩm: Câu trả lời dựa trên trải nghiệm cá nhân của HS. 
d) Tổ chức thực hiện: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Giao nhiệm vụ: 
- GV yêu cầu HS suy nghĩ trả lời câu hỏi:
Tính lương là một phần của những vấn đề mà
doanh nghiệp cần phải giải quyết. Việc trả lương
thoả đáng và kịp thời thể hiện tình chuyên nghiệp
và có trách nhiệm của doanh nghiệp, đem lại sự hài
lòng cho nhân viên, động viên họ làm việc chăm
chỉ, đạt hiệu quả cao. Qua ví dụ về bài toán tính
lương, em sẽ biết cách chuyển nhiều nhiệm vụ
trong thực tế thành một bài toán trong tin học và
giao cho máy tính thực hiện.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: 
- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- GV mời đại diện 1 HS trình bày câu trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét và dẫn dắt HS vào bài học mới: Với
vấn đề tính lương, ta có thể chuyển giao một số
bước cho máy tính thực hiện. Chúng ta tìm hiểu nội
dung bài học hôm nay - Bài 15: Bài toán tin học.
2. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Bài toán tin học
a. Mục tiêu: 
- HS giải thích được khái niệm bài toán tin học.
b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo
luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành
Hoạt động 1:
Nhiệm vụ của máy tính
Với những doanh nghiệp lớn có nhiều loại hình
lao động, việc thanh toán tiền lương cần phải
tuân theo một quy trình chặt chẽ giữa các bộ
phận. Hình 15.1 mô tả một quy trình thanh
toán tiền lương. Theo em, bước nào trong quy
trình đó có thể giao cho máy tính thực hiện? 

1. Bài toán tin học
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
- 
 
 
 
 
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành  
Hoạt động 2:
 
Bài toán tính lương
 
Hàng tuần, một công ti phải tính lương cho các
 
nhân viên của mình. Tiền lương của một nhân
 
viên theo tuần phụ thuộc vào mức lương theo
 
giờ và số giờ làm việc mỗi tuần. Số giờ lao
 
động của một nhân viên tối thiểu là một giờ và
 
tối đa là 80 giờ mỗi tuần. Định mức làm việc
 
của nhân viên là 40 giờ/tuần. Mỗi giờ vượt
 
định mức nhân viên được trả gấp 1.5 lần mức
- Bài toán tin học là một nhiệm vụ
lương của họ. Hãy trình bày các bước giải
có thể giao cho máy tính thực hiện,
quyết vấn đề tính lương của công ti.
được xác định bởi
 
+ Dữ liệu đầu vào: là những giá trị
- GV cho HS khái quát:
cho trước.
+ Thế nào là bài toán tin học?
+ Dữ liệu đầu ra: giá trị phải tìm
+ Bài toán tin học được xác định bởi điều gì? Cho hoặc kết quả của hành động.
ví dụ.
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, thảo luận trả lời
câu hỏi củng cố kiến thức:
Hãy mô tả đầu vào và đầu ra của bài toán xác
định một số nguyên dương có phải số nguyên tố
hay không.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc nội dung mục 1,  thực hiện nhiệm vụ được
- Ví dụ một số bài toán tin học.
giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.  1) Giải phương
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
trình 
- GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát 2) Tính ước số chung lớn nhất của
biểu trả lời các câu hỏi.
hai số nguyên.
- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
3) Dịch từ tiếng Việt sang tiếng
*)Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ1 SGK tr.79
Anh.

Bước tính toán tiền lương.
Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ2 SGK tr.79
1. Nhập mức lương theo giờ của nhân viên
2. Nhập số giờ làm việc trong tuần của nhân viên
3. Kiểm tra số giờ làm việc và tính lương
4. Xuất tổng lương cho nhân viên
Hướng dẫn trl câu hỏi củng cố kiến thức SGK
tr.80:
Bài toán xác định một số nguyên dương có phải là
số nguyên tố hay không:
Đầu vào: một số nguyên dương.
Đầu ra: “Yes” hoặc “No” tương ứng với trường
hợp số đã cho là số nguyên tố hoặc không.
. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá
thái độ làm việc của HS trong nhóm.
Hộp kiến thức: 
Bài toán tin học là một nhiệm vụ có thể giao cho máy tính
thực hiện. Bài toán đó được xác định bởi dữ liệu đã biết
(đầu vào), dữ liệu cần tìm (đầu ra).
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.
* Tích hợp năng lực số:
- Học sinh liệt kê được các hướng dẫn cho máy tính để giải quyết một bài toán
hoặc thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Ví dụ: Xác định đầu vào, đầu ra của bài toán tính
lương cho nhân viên.
🡪 Giúp học sinh giải thích được trong quy trình giải quyết vấn đề có những bước
(những vấn đề nhỏ hơn) có thể chuyển giao cho máy tính thực hiện.
Hoạt động 2.2: Giải bài toán tin học
a. Mục tiêu: HS nêu được quy trình con người giao bài toán cho máy tính giải quyết.
b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo
luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.
c. Sản phẩm học tập: Đáp án cho các câu hỏi trong nhiệm vụ.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn
thành Hoạt động 3:
Tính lương bằng máy tính
Em hãy nêu các bước để chuyển
bài toán tính lương trong Hoạt
động 2 cho máy tính thực hiện
bằng cách lập chương trình.
- GV cho HS khái quát các bước giải bài toán
tin học, kèm theo ví dụ.

2. Giải bài toán tin học
 
 
 
 
 
Các bước để giải một bài toán tin
học:
1) Xác định bài toán: Xác định đầu
vào, đầu ra. 

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, thảo luận
trả lời câu hỏi củng cố kiến thức:
Bài toán tin học được xem như
một vấn đề cần giải quyết. Khi
đó, bước nào trong quy trình
giải bài toán tin học tương ứng
với bước thực hiện giải pháp
trong giải quyết vấn đề?
A. Xác định bài toán.
C. Cài đặt thuật toán.
B. Xây dựng thuật toán.
D. Gỡ lỗi và hiệu chỉnh chương
trình.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc nội dung mục 1,  thực hiện nhiệm vụ
được giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV mời đại diện một số nhóm xung phong
phát biểu trả lời các câu hỏi.
- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
*)Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ3 SGK tr.80
Các bước:
1. Xác định bài toán
2. Xây dựng bài toán
3. Cài đặt thuật toán
4. Gỡ lỗi và hiệu chỉnh chương trình.
Hướng dẫn trl câu hỏi củng cố kiến thức
SGK tr.82
Đáp án: C.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh
giá thái độ làm việc của HS trong nhóm.
Hộp kiến thức: 

Ví dụ: 
+ Đầu vào là hai giá trị
mức lương (muc_luong) và số giờ
làm việc trong tuần (tgian_laodong)
của nhân viên. 
+ Đầu ra là tiền lương (tien_luong)
của nhân viên.
2) Xây dựng thuật toán: Chia bài
toán thành những bài toán nhỏ bằng
cách trả lời hai câu hỏi: 
(1) Để giải bài toán, cần phải
quanhững bước nào? 
(2) Các bước đó cần được thực hiện
theo thứ tự nào? 
- Ví dụ:
+ Bước 1. Nhập dữ liệu đã cho (đầu
vào): muc_luong và tgian_laodong.
+ Bước 2. Xử lí dữ liệu đã cho để
tính giá trị cần biết (đầu ra)
tien_luong.
+ Bước 3. Xuất giá trị đầu ra tìm
được: tien_luong.
Việc chia nhỏ cần được tiếp tục cho
đến khi mỗi bước có thể chuyển
thành một câu lệnh máy tính thực
hiện được.
………………

* Tích hợp năng lực số.
- Phân biệt được quy trình giải bài toán cụ thể trong lập trình.
- Chọn được giải pháp để giải bài toán cụ thể.
🡪 Giúp học sinh hiểu được quy trình con người giao bài toán cho máy tính giải
quyết.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Vẽ được sơ đồ thuật toán
b) Nội dung: HS tự thực hành lại các bước trong phần thực hành để tạo ra sản phẩm.

c) Sản phẩm: vẽ được sơ đồ của thuật toán xác định một số có phải số nguyên tố hay
không..
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập: 
- GV yêu cầu hs thực hiện phần luyện
tập
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học
Sử dụng những cấu trúc điều khiển cơ bản…
tập: 
- HS ngồi theo nhóm đôi để thực hành
trên máy tính bài tập trên (lưu ý hoán
đổi vai trò để mỗi HS thực hành một
bài tập trên máy tính).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS báo cáo kết quả luyện tập, GV tổ
chức đánh giá.
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS
khi cần thiết.
- GV đưa ra câu hỏi gợi mở về một số
nội dung có thể trình bày trong Triển
lãm tin học để dẫn dắt sang hoạt động
vận dụng.
* Tích hợp năng lực số.
- Học sinh chọn được giải pháp để giải bài toán cụ thể.
🡪 Giúp học sinh phát triển khả năng lựa chọn giải pháp phù hợp để giải bài toán.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để thực hành mô tả thuật toán đầu vào và đầu ra...
b) Nội dung: 1. Hãy mô tả đầu vào, đầu ra của bài toán sắp xếp một dãy số theo thứ tự
tăng dần. 2. Vẽ sơ đồ khối của giải thuật sắp xếp nổi bọt để sắp xếp một dãy số theo thứ
tự tăng dần.
c) Sản phẩm:
Làm bài tập 1,2 phần vận dụng..
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập: 
- GV giao bài tập cho HS thực hiện
ngoài giờ học trên lớp..
Sử dụng những cấu trúc điều khiển cơ bản…
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học
tập: 
HS thực hiện hiện theo yêu cầu..
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS báo cáo kết quả luyện tập, GV tổ
chức đánh giá.

Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV tổ chức chia sẻ và đánh giá kết
quả làm bài của HS ở thời điểm phù
hợp của những tiết học tiếp theo.
*Cũng cố, hướng dẫn về nhà:
-Nêu các bước giải một bài toán tin học?
-Về nhà xem trước bài 16 để tiết tới thực hành.
* Tích hợp năng lực số.
- Học sinh chỉ ra được những giải pháp để giải các bài toán trong thực tế. Ví dụ:
Xác định đầu vào, đầu ra để sắp xếp một dãy số theo thứ tự tăng dần.
🡪 Giúp học sinh phát triển khả năng nhận biết vấn đề, xác định nhu cầu rõ ràng và
lựa chọn giải pháp phù hợp để giải bài toán trong thực tế.
IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ

Phương pháp

Hình thức đánh giá

đánh giá

Công cụ đánh giá

- Thu hút được sự

- Hấp dẫn, sinh động

- Báo cáo thực hiện

tham gia tích cực của

- Thu hút được sự tham gia tích

công việc.

người học

cực của người học

- Phiếu học tập

- Tạo cơ hội thực

- Phù hợp với mục tiêu, nội

- Hệ thống câu hỏi

hành cho người học

dung

và bài tập

V. HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm....)

Ghi Chú