Lớp 9. BÀI 14 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Lộc
Ngày gửi: 12h:55' 18-05-2026
Dung lượng: 233.7 KB
Số lượt tải: 3
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Lộc
Ngày gửi: 12h:55' 18-05-2026
Dung lượng: 233.7 KB
Số lượt tải: 3
Số lượt thích:
0 người
1
Trường THCS Ngô Quyền
Tổ : Tự nhiên
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Văn Lộc
BÀI 14: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Môn Tin học: Lớp 9A, 9B, 9C
Thời gian thực hiện : 1 tiết
I.
MỤC TIÊU
1. Về năng lực:
- Trình bày được quá trình giải quyết vấn đề và mô tả được giải pháp dưới dạng thuật
toán (bằng phương pháp liệt kê các bước hoặc bằng sơ đồ khối).
- Các năng lực số:
5.1.TC2a Ứng dụng công nghệ số để giải quyết vấn đề trong học tập hoặc đời
sống. Phân biệt được các vấn đề kỹ thuật khi vận hành thiết bị và sử dụng môi trường
số.
5.2.TC2a Sử dụng các công cụ kỹ thuật số và tư duy sáng tạo để phân tích,
tìm giải pháp và ứng phó với các tình huống khác nhau.
2. Phẩm chất:
- Rèn luyện tinh thần trách nhiệm thông qua việc giải quyết những vấn đề cụ thể.
II.
THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Một số hình ảnh trong Bài 14 (Hình 14.2, 14.3 SGK), video và phần mềm mô phỏng
thuật toán bám tường theo đường liên kết: https://scratch.mit.edu/projects/872880962/
hoặc
https://scratch.mit.edu/projects/839510745/
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Khởi động:
a) Mục tiêu: đặt học sinh vào tình huống có vấn đề. Học sinh nhận ra vấn đề cần giải
quyết là tìm đường thoát khỏi mê cung trong điều kiện không có bản đồ.
b) Nội dung: GV có thể nêu câu hỏi: “khó khăn của việc tìm đường thoát khỏi mê cung là
gì?”. Qua đó, HS nhận ra một khó khăn chưa tìm được cách giải quyết là một “vấn đề”.
c) Sản phẩm: Khó khăn ở điều kiện không có bản đồ. Vì vậy, robot phải quyết định
cách di chuyển chỉ bằng cách quan sát địa hình xung quanh nó.
d) Tổ chức thực hiện
- HS tìm câu trả lời dựa trên trực giác và thảo luận đưa ra câu trả lời chung. GV gọi đại
diện các nhóm trình bày ý kiến của nhóm mình.
- Mọi câu trả lời của HS đều được ghi nhận, GV tổng hợp các ý kiến của HS và dẫn dắt vào
hoạt động 1 của nội dung hình thành kiến thức.
2. Hoạt động 1: Giải quyết vấn đề
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành
Hoạt động 1:
Tìm đường thoát khỏi mê cung
1. Giải quyết vấn đề
2
Mê cung được dùng để chỉ những công trình gồm
nhiều hành lang, lối đi, được tạo thành từ những
bức tường. Một robot xuất phát từ Lối vào, tìm
đường tới Lối ra như Hình 14.1. Em hãy quan sát
cách di chuyển của robot và trả lời các câu hỏi
sau:
1. Robot di chuyển trong mê cung theo cách nào?
2. Tại sao cách di chuyển đó dẫn robot tới lối ra
.
- GV cho HS quan sát hoạt động của thuật toán bằng
phần mềm mô phỏng thuật toán bám tường theo liên
kết: link thuật toán. Kết luận về bài toán tìm lối ra.
- GV yêu cầu HS tìm hiểu, hướng dẫn HS:
Trình bày các bước giải quyết vấn đề.
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, thảo luận trả lời
câu hỏi củng cố kiến thức:
Em hãy mô tả các bước giải quyết vấn đề chọn
trường để tiếp tục học tập sau khi tốt nghiệp
THCS.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc nội dung mục 1, thực hiện nhiệm vụ được
giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát
biểu trả lời các câu hỏi.
- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
- Tìm Lối ra trong mê cung là một
vấn đề.
- Các bước giải quyết vấn đề:
1) Tìm hiểu vấn đề: xác định
những yếu tố đã cho và kết quả
cần đạt.
2) Phân tích vấn đề: xem xét từng
khía cạnh của vấn đề, đưa ra nhận
định để tìm cách giải quyết.
3) Lựa chọn giải pháp: dựa trên
nhận định ở bước phân tích vấn đề,
tìm kiếm và lựa chọn cách giải
quyết vấn đề.
4) Thực hiện giải pháp: triển khai
giải pháp đã chọn để đạt được mục
tiêu đặt ra.
5) Đánh giá kết quả: xác định hiệu
3
*)Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ1 SGK tr.76
1. Robot di chuyển trong mê cung sao cho bức tường
luôn ở bên phải nó.
2. Bằng cách di chuyển như vậy, robot sẽ được bức
tường dẫn qua mọi vị trí mê cung cho đến khi tìm
thấy Lối ra.
Hướng dẫn trl câu hỏi củng cố kiến thức SGK
tr.77:
- Tìm hiểu vấn đề: Chọn một trường THPT để đăng kí
theo học sau khi tốt nghiệp THCS.
- Phân tích vấn đề: Mục tiêu ưu tiên là trường có tỉ lệ
tốt nghiệp đại học cao trên địa bàn hoặc lân cận, có
điểm tuyển sinh ở mức trung bình.
(HS có thể tham khảo một số tiêu chí trong phần a
của Nhiệm vụ 1, Bài 3).
- Lựa chọn giải pháp: HS phát triển và lựa chọn quy
trình (như một thuật toán) để chọn trường bao gồm
các bước tìm kiếm thông tin trên mạng, hỏi ý kiến GV
chủ nhiệm hoặc GV có kinh nghiệm được HS tin cậy.
Chẳng hạn, HS có thể chọn trường theo thứ tự ưu tiên
của các tiêu chí: 1) tỉ lệ tốt nghiệp đại học cao, 2)
điểm tuyển sinh ở mức trung bình, 3) gần nhà.
- Thực hiện giải pháp: Tìm kiếm thông tin, đánh giá
thông tin và thực hiện quy trình đã lựa chọn ở Bước 3
để đưa ra kết quả là một trường THPT phù hợp với
điều kiện và tiêu chí của mỗi HS.
- Thực hiện giải pháp và đánh giá kết quả: Xem xét
kết quả (trường được chọn) dưới những góc nhìn
khác như đánh giá của cha mẹ, thầy cô, bạn học,... để
khẳng định tính khả thi và hứng thú của bản thân đối
với phương án đã chọn.
. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá thái
độ làm việc của HS trong nhóm.
Hộp kiến thức:
Giải quyết vấn đề là quá trình, thường được thực
quả, phát hiện nhược điểm của giải
pháp để cải tiến.
4
hiện qua các bước: 1) Tìm hiểu vấn đề, 2) Phân tích
vấn đề; 3) Lựa chọn giải pháp; 4) Thực hiện giải
pháp; 5) Đánh giá kết quả
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.
a) Sản phẩm: mô tả hoạt động của robot: đúng quy tắc bám tường, càng gần với thuật
toán càng tốt.
b) Tổ chức thực hiện:
3. Hoạt động 2: Mô tả giải pháp dưới dạng thuật toán
a) Mục tiêu: Sau phần này học sinh biết được:
- Thông qua một cách tìm đường thoát khỏi mê cung, HS nhận ra phương pháp giải quyết
vấn đề có thể được trình bày dưới dạng một thuật toán.
b) Nội dung:
- HS nghiên cứu cách di chuyển của robot được minh họa trực quan ở trang 77 để trình bày
được quy tắc di chuyển của robot bằng cách liệt kê các bước hoặc sơ đồ khối. Cho phép
HS tham khảo đoạn văn bản sgk tr 77, tr 78 trả lời câu hỏi phần hoạt động 2: Thuật toán
bám tường.
c) Sản phẩm: Mô tả thuật toán bám tường bằng cách liệt kê các bước hoặc sơ đồ khối.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành Hoạt
động 2:
Thuật toán bám tường
Thuật toán bám tường là một trong những giải pháp
thoát khỏi mê cung. Trong thuật toán, robot di
chuyển sao cho bức tường luôn ở một phía của nó
(chẳng hạn phía bên phải). Em hãy mô tả thuật toán
xác định hướng di chuyển của robot. Biết rằng robot
chỉ thực hiện được những động tác sau:
1. Phát hiện xung quanh (trái, phải, phía trước) có
tường hay không.
2. Quay trái hoặc quay phải một góc 90 độ.
3. Tiến (đi thẳng) một bước về phía trước.
- GV hướng dẫn HS liệt kê các bước của thuật toán bám
tường.
………………
* Tích hợp năng lực số:
2. Mô tả giải pháp dưới dạng
thuật toá
5
- Học sinh mô tả được các bước có lặp trong quy trình thuật toán (ví dụ: sơ đồ khối thuật
toán bám tường của robot,…
Học sinh hiểu cách diễn tả quy trình bằng ngôn ngữ rõ ràng, logic, gắn với mô hình thuật
toán trong máy tính.
4. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức về giải quyết vấn đề.
b) Nội dung: HS làm bài tập củng cố sgk tr 78.
c) Sản phẩm: Đánh giá theo câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- HS ngồi theo nhóm đôi để thảo luận, trao đổi.
- GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS khi cần thiết.
- HS báo cáo kết quả luyện tập, GV tổ chức đánh giá.
5. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để tìm hiểu về giải quyết vấn đề.
b) Nội dung: Bài tập vận dụng trong sgk tr 78.
c) Sản phẩm: Đánh giá theo câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- GV giao bài tập cho HS và hướng dẫn thực hiện ngoài giờ học trên lớp. HS gửi sản phẩm
qua hòm thư hoặc không gian lưu trữ trên mạng được GV qui định.
- GV tổ chức chia sẻ và đánh giá kết quả làm bài của HS vào thời điểm phù hợp của
những tiết học tiếp theo.
- * Tích hợp năng lực số: Học sinh chỉ ra được những nhu cầu cụ thể trong đời sống cần
được mô tả hoặc tự động hóa bằng mô tả thuật toán.
- → Qua đó, học sinh phát triển khả năng nhận biết vấn đề, xác định nhu cầu rõ ràng và
đề xuất cách giải quyết bằng cách mô tả thuật toán
Duyệt của tổ chuyên môn
Nguyễn Thị Thùy Trang
Giáo viên
Nguyễn Văn Lộc
Trường THCS Ngô Quyền
Tổ : Tự nhiên
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Văn Lộc
BÀI 14: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Môn Tin học: Lớp 9A, 9B, 9C
Thời gian thực hiện : 1 tiết
I.
MỤC TIÊU
1. Về năng lực:
- Trình bày được quá trình giải quyết vấn đề và mô tả được giải pháp dưới dạng thuật
toán (bằng phương pháp liệt kê các bước hoặc bằng sơ đồ khối).
- Các năng lực số:
5.1.TC2a Ứng dụng công nghệ số để giải quyết vấn đề trong học tập hoặc đời
sống. Phân biệt được các vấn đề kỹ thuật khi vận hành thiết bị và sử dụng môi trường
số.
5.2.TC2a Sử dụng các công cụ kỹ thuật số và tư duy sáng tạo để phân tích,
tìm giải pháp và ứng phó với các tình huống khác nhau.
2. Phẩm chất:
- Rèn luyện tinh thần trách nhiệm thông qua việc giải quyết những vấn đề cụ thể.
II.
THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Một số hình ảnh trong Bài 14 (Hình 14.2, 14.3 SGK), video và phần mềm mô phỏng
thuật toán bám tường theo đường liên kết: https://scratch.mit.edu/projects/872880962/
hoặc
https://scratch.mit.edu/projects/839510745/
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Khởi động:
a) Mục tiêu: đặt học sinh vào tình huống có vấn đề. Học sinh nhận ra vấn đề cần giải
quyết là tìm đường thoát khỏi mê cung trong điều kiện không có bản đồ.
b) Nội dung: GV có thể nêu câu hỏi: “khó khăn của việc tìm đường thoát khỏi mê cung là
gì?”. Qua đó, HS nhận ra một khó khăn chưa tìm được cách giải quyết là một “vấn đề”.
c) Sản phẩm: Khó khăn ở điều kiện không có bản đồ. Vì vậy, robot phải quyết định
cách di chuyển chỉ bằng cách quan sát địa hình xung quanh nó.
d) Tổ chức thực hiện
- HS tìm câu trả lời dựa trên trực giác và thảo luận đưa ra câu trả lời chung. GV gọi đại
diện các nhóm trình bày ý kiến của nhóm mình.
- Mọi câu trả lời của HS đều được ghi nhận, GV tổng hợp các ý kiến của HS và dẫn dắt vào
hoạt động 1 của nội dung hình thành kiến thức.
2. Hoạt động 1: Giải quyết vấn đề
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành
Hoạt động 1:
Tìm đường thoát khỏi mê cung
1. Giải quyết vấn đề
2
Mê cung được dùng để chỉ những công trình gồm
nhiều hành lang, lối đi, được tạo thành từ những
bức tường. Một robot xuất phát từ Lối vào, tìm
đường tới Lối ra như Hình 14.1. Em hãy quan sát
cách di chuyển của robot và trả lời các câu hỏi
sau:
1. Robot di chuyển trong mê cung theo cách nào?
2. Tại sao cách di chuyển đó dẫn robot tới lối ra
.
- GV cho HS quan sát hoạt động của thuật toán bằng
phần mềm mô phỏng thuật toán bám tường theo liên
kết: link thuật toán. Kết luận về bài toán tìm lối ra.
- GV yêu cầu HS tìm hiểu, hướng dẫn HS:
Trình bày các bước giải quyết vấn đề.
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, thảo luận trả lời
câu hỏi củng cố kiến thức:
Em hãy mô tả các bước giải quyết vấn đề chọn
trường để tiếp tục học tập sau khi tốt nghiệp
THCS.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc nội dung mục 1, thực hiện nhiệm vụ được
giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát
biểu trả lời các câu hỏi.
- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
- Tìm Lối ra trong mê cung là một
vấn đề.
- Các bước giải quyết vấn đề:
1) Tìm hiểu vấn đề: xác định
những yếu tố đã cho và kết quả
cần đạt.
2) Phân tích vấn đề: xem xét từng
khía cạnh của vấn đề, đưa ra nhận
định để tìm cách giải quyết.
3) Lựa chọn giải pháp: dựa trên
nhận định ở bước phân tích vấn đề,
tìm kiếm và lựa chọn cách giải
quyết vấn đề.
4) Thực hiện giải pháp: triển khai
giải pháp đã chọn để đạt được mục
tiêu đặt ra.
5) Đánh giá kết quả: xác định hiệu
3
*)Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ1 SGK tr.76
1. Robot di chuyển trong mê cung sao cho bức tường
luôn ở bên phải nó.
2. Bằng cách di chuyển như vậy, robot sẽ được bức
tường dẫn qua mọi vị trí mê cung cho đến khi tìm
thấy Lối ra.
Hướng dẫn trl câu hỏi củng cố kiến thức SGK
tr.77:
- Tìm hiểu vấn đề: Chọn một trường THPT để đăng kí
theo học sau khi tốt nghiệp THCS.
- Phân tích vấn đề: Mục tiêu ưu tiên là trường có tỉ lệ
tốt nghiệp đại học cao trên địa bàn hoặc lân cận, có
điểm tuyển sinh ở mức trung bình.
(HS có thể tham khảo một số tiêu chí trong phần a
của Nhiệm vụ 1, Bài 3).
- Lựa chọn giải pháp: HS phát triển và lựa chọn quy
trình (như một thuật toán) để chọn trường bao gồm
các bước tìm kiếm thông tin trên mạng, hỏi ý kiến GV
chủ nhiệm hoặc GV có kinh nghiệm được HS tin cậy.
Chẳng hạn, HS có thể chọn trường theo thứ tự ưu tiên
của các tiêu chí: 1) tỉ lệ tốt nghiệp đại học cao, 2)
điểm tuyển sinh ở mức trung bình, 3) gần nhà.
- Thực hiện giải pháp: Tìm kiếm thông tin, đánh giá
thông tin và thực hiện quy trình đã lựa chọn ở Bước 3
để đưa ra kết quả là một trường THPT phù hợp với
điều kiện và tiêu chí của mỗi HS.
- Thực hiện giải pháp và đánh giá kết quả: Xem xét
kết quả (trường được chọn) dưới những góc nhìn
khác như đánh giá của cha mẹ, thầy cô, bạn học,... để
khẳng định tính khả thi và hứng thú của bản thân đối
với phương án đã chọn.
. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá thái
độ làm việc của HS trong nhóm.
Hộp kiến thức:
Giải quyết vấn đề là quá trình, thường được thực
quả, phát hiện nhược điểm của giải
pháp để cải tiến.
4
hiện qua các bước: 1) Tìm hiểu vấn đề, 2) Phân tích
vấn đề; 3) Lựa chọn giải pháp; 4) Thực hiện giải
pháp; 5) Đánh giá kết quả
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.
a) Sản phẩm: mô tả hoạt động của robot: đúng quy tắc bám tường, càng gần với thuật
toán càng tốt.
b) Tổ chức thực hiện:
3. Hoạt động 2: Mô tả giải pháp dưới dạng thuật toán
a) Mục tiêu: Sau phần này học sinh biết được:
- Thông qua một cách tìm đường thoát khỏi mê cung, HS nhận ra phương pháp giải quyết
vấn đề có thể được trình bày dưới dạng một thuật toán.
b) Nội dung:
- HS nghiên cứu cách di chuyển của robot được minh họa trực quan ở trang 77 để trình bày
được quy tắc di chuyển của robot bằng cách liệt kê các bước hoặc sơ đồ khối. Cho phép
HS tham khảo đoạn văn bản sgk tr 77, tr 78 trả lời câu hỏi phần hoạt động 2: Thuật toán
bám tường.
c) Sản phẩm: Mô tả thuật toán bám tường bằng cách liệt kê các bước hoặc sơ đồ khối.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành Hoạt
động 2:
Thuật toán bám tường
Thuật toán bám tường là một trong những giải pháp
thoát khỏi mê cung. Trong thuật toán, robot di
chuyển sao cho bức tường luôn ở một phía của nó
(chẳng hạn phía bên phải). Em hãy mô tả thuật toán
xác định hướng di chuyển của robot. Biết rằng robot
chỉ thực hiện được những động tác sau:
1. Phát hiện xung quanh (trái, phải, phía trước) có
tường hay không.
2. Quay trái hoặc quay phải một góc 90 độ.
3. Tiến (đi thẳng) một bước về phía trước.
- GV hướng dẫn HS liệt kê các bước của thuật toán bám
tường.
………………
* Tích hợp năng lực số:
2. Mô tả giải pháp dưới dạng
thuật toá
5
- Học sinh mô tả được các bước có lặp trong quy trình thuật toán (ví dụ: sơ đồ khối thuật
toán bám tường của robot,…
Học sinh hiểu cách diễn tả quy trình bằng ngôn ngữ rõ ràng, logic, gắn với mô hình thuật
toán trong máy tính.
4. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức về giải quyết vấn đề.
b) Nội dung: HS làm bài tập củng cố sgk tr 78.
c) Sản phẩm: Đánh giá theo câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- HS ngồi theo nhóm đôi để thảo luận, trao đổi.
- GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS khi cần thiết.
- HS báo cáo kết quả luyện tập, GV tổ chức đánh giá.
5. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để tìm hiểu về giải quyết vấn đề.
b) Nội dung: Bài tập vận dụng trong sgk tr 78.
c) Sản phẩm: Đánh giá theo câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- GV giao bài tập cho HS và hướng dẫn thực hiện ngoài giờ học trên lớp. HS gửi sản phẩm
qua hòm thư hoặc không gian lưu trữ trên mạng được GV qui định.
- GV tổ chức chia sẻ và đánh giá kết quả làm bài của HS vào thời điểm phù hợp của
những tiết học tiếp theo.
- * Tích hợp năng lực số: Học sinh chỉ ra được những nhu cầu cụ thể trong đời sống cần
được mô tả hoặc tự động hóa bằng mô tả thuật toán.
- → Qua đó, học sinh phát triển khả năng nhận biết vấn đề, xác định nhu cầu rõ ràng và
đề xuất cách giải quyết bằng cách mô tả thuật toán
Duyệt của tổ chuyên môn
Nguyễn Thị Thùy Trang
Giáo viên
Nguyễn Văn Lộc
 









Các ý kiến mới nhất