Tiết CT: 114
Tuần CM: 29 Ngày dạy: 22/03/2016



I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Thế nào là phép liệt kê và các kiểu liệt kê.
- Tác dụng của phép liệt kê trong văn bản.
2. Kỹ năng:
- Phân biệt được các kiểu liệt kê: liệt kê theo cặp/ không theo cặp, liệt kê tăng tiến/ không tăng tiến.
- Phân tích giá trị của phép liệt kê.
- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực tiễn nói và viết.
3. Thái độ: Giáo dục ý thức dùng phép liệt kê đúng ngữ pháp, biết vận dụng vào đời sống.
II. CHUẨN BỊ:
Đối với giáo viên: SGK, giáo án, máy chiếu.
Đối với học sinh: Học bài và soạn bài theo hướng dẫn của GV ở tiết trước.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1. Ổn định tổ chức và kiểm diện:
7A: 7C:
2. Kiểm tra miệng:
* Câu hỏi kiểm tra bài cũ: (8đ)
Câu 1: Thế nào là dụng cụm C-V để mở rộng câu? Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu? (6đ)
Đáp án: - Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu. (3đ)
- Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng một cụm C-V. (3đ)
Câu 2: Câu sau đây dùng cụm C-V mở rộng thành phần nào trong câu:
“Bố về là một tin vui.” (2đ)
Đáp án: Cụm C-V mở rộng thành phần chủ ngữ trong câu.
“Bố /về // là một tin vui.”
C V

CN VN

* Câu hỏi kiểm tra các nội dung tự học: Em hiểu thế nào là liệt kê? (2đ)
Đáp án: Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng tình cảm.
3. Tiến trình bài học:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: Vào bài (1 phút)
GV: Trong chương trình Ngữ văn lớp 6 và kỳ I lớp 7 các em đã được học các biện pháp tu từ nào?
HS: Các biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ, chơi chữ,...
GV: Trong tiết học này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một biện pháp tu từ nữa đó là phép liệt kê. Liệt kê là gì? Liệt kê có các kiểu dạng nào và có tác dụng gì? Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta giải đáp các câu hỏi trên.
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu thế nào là phép liệt kê? (9 phút)
Bước 1: Tìm hiểu, phân tích ví dụ.
Gọi HS đọc ví dụ. (SGK/104).
GV: Cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận trong câu (in đậm) có gì giống nhau?
HS: - Về cấu tạo: Các bộ phận in đậm đều có kết cấu tương tự nhau.
+ Cụm danh từ: bát yến hấp đường phèn, tráp đồi mồi chữ nhật, ống thuốc bạc, đồng hồ vàng, dao chuôi ngà, ống vôi chạm.
+ Danh từ: trầu vàng, cau đậu, rễ tía, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông.
- Về ý nghĩa: Đều chỉ các đồ vật xa xỉ đắt tiền.
GV: Em có nhận xét gì về cách sắp xếp các từ, cụm từ giới thiệu các đồ vật? HS: Các từ hay cụm từ cùng loại được sắp xếp nối tiếp hàng loạt.
GV: Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc tương tự bằng những kết cấu tương tự như trên có tác dụng gì?
HS: Tác dụng: làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh của dân phu đang vất vả chống chọi với mưa lũ để hộ đê.
GV: Cách nêu ra hàng loạt những sự việc tương tự bằng những kết cấu tương tự như trên gọi là phép liệt kê. Vậy thế nào là phép liệt kê?
HS: Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những