TUẦN 8
Ngày soạn: 20/10/2023
Ngày giảng: Thứ tư ngày 25 tháng 10 năm 2023 - Dạy tiết 1
Thứ năm ngày 26 tháng 10 năm 2023 – Dạy tiết 2

Lịch sử và địa lí
CHỦ ĐỀ 2: TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ
Bài 7: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG (2 Tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Xác định được vị trí của khu di tích Đền Hùng; đọc được sơ đồ và giới thiệu
được một số công trình kiến trúc chính trong quần thể khu di tích Đền Hùng;
biết được thời gian, địa điểm tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương hiện nay. Trình bày
được những nét sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Thể hiện được niềm tự hào
về truyền thống dân tộc qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Năng lực tư duy, giải quyết vấn đề, giao tiếp hợp tác, tìm tòi, khám phá
- Phẩm chất: nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. GV: máy tính, máy chiếu, lược đồ, hình ảnh, video.
2. HS: sgk, vở ghi.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Tiết 1
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
1. Mở đầu:
- GV đưa câu ca dao:
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng Mười tháng Ba”
- Câu ca dao trên gợi cho em nhớ đến lễ
- HS trả lời
hội nào ở nước ta? Hãy chia sẻ điều em
biết về lễ hội này.
- GV nhận xét, chốt: liên hệ câu nói của
Bác Hồ:
“ Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”
- GV giới thiệu- ghi bài
- Lắng nghe
2. Hình thành kiến thức:
HĐ 1: Khu di tích Đền Hùng
- GV treo lược đồ hình 1 SHS
- YC HS quan sát, thảo luận nhóm đôi xác - HS xác định trong SHS
định vị trí của khu di tích Đền Hùng hình

1 SHS và cho biết khu di tích này thuộc
thành phố, tỉnh nào?
- GV mời đại diện nhóm lên bảng xác định
khu di tích trên lược đồ phóng to và trả lời
câu hỏi.
- GV nhận xét, xác định lại chính xác vị trí
khu di tích: Hình 1: Đây là lược đồ thể
hiện tên và vị trí của các đơn vị hành
chính của tỉnh Phú Thọ. Trên lược đồ
cũng thể hiện tên và vị trí của khu di tích
Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy
Cương, thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú
Thọ.
- GV nhấn mạnh: Nơi đây là trung tâm của
vùng đất mà các Vua Hùng lập nên nhà
nước đầu tiên của người Việt.
- GV chiếu sơ đồ hình 2 SHS, cho HS tiếp
tục thảo luận cặp: Kể tên và xác định vị trí
một số công trình kiến trúc chính trong
khu di tích Đền Hùng trên sơ đồ hình 2.
- GV mời đại diện nhóm trình bày

- Đại diện nhóm lên bảng và trả
lời câu hỏi
- HS khác nhận xét, bổ sung.

- HS lắng nghe

- HS kể tên và xác định vị trí
trong nhóm

- Đại diện nhóm lần lượt nêu ý
kiến, lên bảng xác định trên sơ đồ
hình 2
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, chốt:
Hình 2: Một số công trình kiến trúc chính
của Đền Hùng: Đền Hạ, Đền Trung, Đền
Thượng, lăng Vua Hùng, đền Quốc Tổ Lạc
Long Quân, đền Tổ Mẫu Âu Cơ,...
- GV chiếu hình ảnh giới thiệu về một số
công trình kiến trúc chính của khu di tích
Đền Hùng; kết hợp giới thiệu thêm về
Cổng đền; Đền Hạ; Đền Thượng (SGV)
- Em cảm thấy các công trình nơi đây như - HS nêu cảm nghĩ
thế nào?
- Khi đến tham quan khu di tích Đền Hùng - HS liên hệ
em cần có thái độ như thế nào?
HĐ 2: Lễ giỗ Tổ Hùng Vương
- YC HS đọc thông tin trong SHS và cho - HS trả lời
biết: Lễ giỗ Tổ Hùng Vương được tổ

chức vào thời gian nào? Ở đâu?
Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào
ngày mồng 10 tháng Ba âm lịch hằng
năm; tại khu di tích Đền Hùng (thuộc xã
Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú
Thọ).
- GV chiếu tư liệu giới thiệu về lý do chọn
ngày 10/3 âm lịch là ngày giỗ Tổ Hùng
Vương: https://youtu.be/suclf3HdtKM
- GV YC HS dựa vào thông tin trong SHS,
hình ảnh và thảo luận nhóm: Giới thiệu sơ
lược về lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.
- GV mời đại diện nhóm trình bày.
- GV nhận xét, chốt:
Giới thiệu sơ lược kết hợp chiếu hình 3,4
SHS: Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được Nhà
nước tổ chức theo nghi lễ truyền thống.
Nghi thức quan trọng nhất là lễ rước kiệu
vua và lễ dâng hương. Đoàn rước kiệu lần
lượt đi qua các đền để đến Đền Thượng.
Phần hội có các trò chơi như: thi gói bánh
chưng, giã bánh giầy, hát Xoan, đấu vật,...
- Theo em, lễ giỗ Tổ Hùng Vương có ý
nghĩa gì?
Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức
nhằm tôn vinh công lao dựng nước của
các Vua Hùng.
- GV chiếu video một số hoạt động trong
lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
+ Phần lễ: https://youtu.be/rp8SKFO_rGo
+ Phần hội thi gói bánh chưng:
https://youtu.be/Wcb9XmGWfmc
- GV kết luận: Đền Hùng – nơi cội nguồn
của dân tộc, của đất nước, luôn là biểu
tượng tôn kính, linh thiêng; quy tụ và gắn
bó các dân tộc Việt Nam.
3. Vận dụng

- HS xem tư liệu

- HS thảo luận nhóm giới thiệu
cho các bạn trong nhóm cùng
nghe.
- Đại diện nhóm trình bày
- HS nhận xét, bổ sung

- HS nêu

- HS theo dõi

- Lắng nghe

- GV cho HS xem clip Tìm hiểu nhân
ngày Giỗ Tổ Hùng Vương:
https://youtu.be/YUmj1ZIKALg
- Các Vua Hùng đã có công lao rất lớn
trong công cuộc dựng nước và giữ nước.
Các em cần làm gì để bày tỏ lòng biết ơn
đối với các Vua Hùng.
- GV nhận xét, chốt kiến thức
- Nhận xét tiết học.
Tiết 2
Hoạt động của GV
1. Mở đầu:
- GV chiếu hình ảnh: Hình ảnh dưới đây
liên quan tới lễ hội nào? Tổ chức vào thời
gian nào? Ở đâu? Nêu ý nghĩa của lễ hội
đó.

- GV nhận xét
- GV giới thiệu- ghi bài
2. Hình thành kiến thức:
HĐ 3: Truyền thuyết thời Hùng Vương
- GV cho HS thảo luận nhóm: Nhớ lại và
kể tên một số truyền thuyết có liên quan
đến thời Hùng Vương.
- GV cho đại diện các nhóm thi kể
- GV nhận xét, khen nhóm kể được nhiều
tên nhất.
- GV chốt:
+ Truyền thuyết Con rồng cháu Tiên;
+ Sự tích Bánh chưng, bánh giầy;
+ Truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh;
+ Sự tích Quả dưa hấu;
+ Truyền thuyết Thánh Gióng;

- HS xem

- HS liên hệ

Hoạt động của HS
- HS quan sát hình ảnh và trả lời
câu hỏi

- Lắng nghe

- HS thảo luận trong nhóm 4

- Các nhóm thi kể
- HS nhận xét
- HS lắng nghe

+ Truyền thuyết Chủ Đồng Tử - Tiên
Dung,…
- GV gọi HS đọc truyền thuyết Con rồng
cháu tiên; Bánh chưng, bánh giầy trong
SHS.
- YC HS kể lại một trong hai truyền
thuyết mà em yêu thích trong nhóm; nói
cảm nhận của mình về câu chuyện đó.
- GV quan sát các nhóm, giúp đỡ HS.
- GV mời đại diện kể lại và nêu cảm
nhận.
- GV nhận xét, khen HS kể tốt
* Gợi ý: - Hùng Vương đời thứ sáu có hai
mươi người con trai ai cũng giỏi giang,
tài giỏi. Khi vua về già không biết chọn ai
nối ngôi bằng nghĩ ra cách dâng lễ vật
trong lễ Tiên vương, lễ vật nào ý nghĩa và
hợp ý vừa nhất sẽ được truyền ngôi.
- Lang Liêu là người con thứ mười tám
của vua, trong khi các anh em lên rừng
xuống biển tìm lễ vật thì Lang Liêu vẫn
đang lo lắng chưa tìm ra lễ vật. Trong cơn
mơ chàng được vị thần mách cho cách
làm một loại bánh sử dụng nguyên liệu
sẵn có. Hai chiếc bánh với hình vuông
tượng trưng cho đất va hình tròn tượng
trưng cho trời.
- Đến lễ Tiên vương, chàng dâng lên cho
vua, vừa khen ngợi và rất hài lòng, vua
Hùng quyết định truyền ngôi cho Lang
Liêu.
- GV kết luận: Thời Hùng Vương có rất
nhiều truyền thuyết được lưu truyền đến
thời nay. Các truyền thuyết đều nhằm tôn
vinh công lao dựng nước của các Vua
Hùng. Với mỗi chúng ta, tùy vào khả
năng và điều kiện của mình, hãy chung
tay góp sức gìn giữ và quảng bá cho khu
di tích lịch sử Đền Hùng và lễ giỗ Tổ

- 1 HS đọc, lớp đọc thầm

- HS hoạt động nhóm kết hợp
tranh ảnh đã chuẩn bị.

- HS kể lại và nêu cảm nhận của
mình.
- HS nhận xét, bổ sung.

Hùng Vương.
3. Luyện tập
- GV nêu yêu cầu: Kể lại một truyền - HS thảo luận nhóm đưa ra hình
thuyết có liên quan đến thời Hùng Vương thức kể chuyện
mà em thích theo một trong các hình thức
sau: đóng vai, kể chuyện bằng tranh…
- HS thi
- GV tổ chức cho HS thi kể chuyện
- GV cho HS bình chọn nhóm kể hay nhất - HS bình chọn
- GV nhận xét, khen ngợi nhóm kể hay.
4. Vận dụng
- Ngày mồng 10 tháng Ba âm lịch hằng - HS trả lời
năm được chọn là ngày Quốc lễ Giỗ Tổ
Hùng Vương. Điều đó thể hiện truyền
thống tốt đẹp nào của dân tộc?
- GV nhận xét, chốt: Ngày mồng 10 tháng - Lắng nghe
Ba âm lịch hằng năm được chọn là ngày
Quốc lễ Giỗ Tổ Hùng Vương. Điều đó thể
hiện truyền thống: Uống nước nhớ nguồn
của dân tộc Việt Nam.
- Để thể hiện truyền thống đó, ngay từ bây - HS liên hệ
giờ em cần làm gì?
- Nhận xét tiết học.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY (nếu có):
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
_____________________________________________________