Ngày soạn: 30/10/2019 Tuần 13
Tiết 26


Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC


MÔNG - NGUYÊN (THẾ KỈ XIII) (tt)

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
- Kiến thức:
+ Những nét chính về diễn biến lần kháng chiến thứ ba chống quân xâm lược Mông - Nguyên của quân dân nhà Trần qua những trận đánh quyết định.
+ Tinh thần đoàn kết, quyết tâm kháng chiến của quân dân thời Trần qua các sự kiện, nhân vật lịch sử cụ thể, tiêu biểu.
- Kĩ năng:
+ Sử dụng bản đồ, trình bày vấn đề lịch sử, tự học.
+ Phân tích, so sánh, đối chiếu diễn biến giữa ba lần kháng chiến.
- Thái độ:
+ Giáo dục ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí, dũng cảm của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến.
+ Giáo dục lòng căm thù quân xâm lược, niềm tự hào về truyền thống đánh giặc, biết ơn các anh hùng dân tộc.
2. Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
- Năng lực hợp tác.
II. Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
- Giáo viên: SGK, SGV, Chuẩn KTKN, giáo án.Lược đồ cuộc kháng chiến chống lần thứ ba quân Nguyên.
- Học sinh: SGK, soạn bài, vở ghi.
III. Tổ chức hoạt động học của học sinh: (45’)
1. Hoạt động dẫn dắt vào bài (khởi động): (7’)
* Mục tiêu của hoạt động: Kiểm tra bài cũ và hướng học sinh vào nội dung bài mới.
- GV: Trình bày diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên lần thứ hai.
- HS: Trình bày.
- GV: Sau hai lần đem quân xâm lược Đại Việt đều thất bại, vua Nguyên vô cùng tức giận hạ quyết tâm xâm lược nước ta một lần nữa. Lần này, vua Nguyên chuẩn bị rất kĩ càng có cả chiến thuyền, đoàn thuyền chở lương thực, vũ khí... để tránh rơi vào tình cảnh như lần trước. Vậy với sự chuẩn bị rất chu đáo như thế, quân Nguyên có đạt được ý đồ hay không ? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp nội dung bài 14.
- HS: Theo dõi.
2. Hoạt động hình thành kiến thức: (35’)
III.CUỘC K/C LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN ( 1287 – 1288 )

Hoạt động dạy
Hoạt động học
Kết luân - Ghi bảng


HĐ 1:
* Mục tiêu của hoạt động: Học sinh hiểu biết những nét chính về diễn biến giai đoạn đầu của lần thứ ba nhà Trần chống quân xâm lược Nguyên.

? Sau 2 lần xâm lược Đại Việt thất bại, vua Nguyên đã làm gì?
- Giảng: vua Nguyên khi nghe tin con trai là Thoát Hoan chui vào ống đồng về nước, đã quyết tâm xâm lược nước ta lần 3. Lần này nhà Nguyên rất thận trọng và chuẩn bị chu đáo.

? Nêu dẫn chứng về việc chuẩn chuẩn bị của nhà Nguyên?



? Em có nhận xét về sự chuẩn bị của nhà Nguyên trong lần xâm lược này ?

? Hai lần xâm lược trước, giặc bị thất bại nguyên nhân lớn là do đâu ?


? Trước nguy cơ đó nhà Trần đã làm gì?

- Yêu cầu Hs trình bày diễn biến của cuộc tấn vào Đại Việt của quân Nguyên.

* Kết luận (chốt kiến thức): Trước thế giặc mạnh, Trần Quốc Tuấn đưa quân về Vạn Kiếp để chặn đường giặc vào Thăng Long. Đây là một chủ trương rất đúng đắn.

Hoạt động 2

? Ô Mã Nhi được giao nhiệm vụ bảo vệ đoàn thuyền lương nhưng tại sao tiến về Vạn Kiếp với Thoát Hoan?

- Giảng: Trần Khánh Dư là 1 viên tướng có tài, sau thất bại ở trận Vân Đồn ông đã chịu tội với vua Trần, ông xin nhà vua lập công chuộc tội. Vì vậy khi đoàn thuyền của Ô Mã Nhi kéo đến Vạn Kiếp, ông không nản chí chờ bằng được thuyền của Trương Văn Hổ và cho quân đánh dữ dội từ nhiều phía, số lương thực phần bị đắm, phần bị ta chiếm.


? Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa gì?

? Sau trận Vân Đồn, tình thế của quân Nguyên như thế nào?
* Kết luận (chốt kiến thức): Thiếu lương thực, vũ khí, thuốc men,… kế hoạch hội quân của Thoát Hoan bị phá sản. Quân Nguyên từ thế chủ động chuyển