BÀI 6: VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
( tiết 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng đặc thù:
Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí: Trình bày được thành lập của nước Phù Nam.
Mô tả một số hiện vật khảo cổ của Phù Nam.
Tìm hiểu lịch sử và địa lí: Tìm, tra cứu hoặc sưu tầm thông tin cơ bản về vương quốc
Phù Nam qua truyền thuyết và bằng chứng khảo cổ học.
Vận dụng kiến thức, kĩ năng học: Sử dụng kiến thức lịch sử và một số truyền thuyết
lịch sử mô tả một số hiện vật khảo cổ của Phù Nam qua sơ đồ tư duy.
2. Năng lực chung:
Giao tiếp và hợp tác: Tham gia hoạt động nhóm, trình bày kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thực hiện nhiệm vụ học tập và trình bày kết quả thể
hiện sự sáng tạo.
Tự chủ và tự học: Chủ động lựa chọn và mô tả hình ảnh một hiện vật khảo cổ của Phù
Nam.
3. Phẩm chất
- Yêu nước: Tự hào về những giá trị văn hóa của cư dân Phù Nam.
- Trách nhiệm: Trân trọng, giữ gìn những giá trị văn hóa cư dân Phù Nam.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
-

Kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu powerpoint.
Tranh ảnh vương quốc Phù Nam.
SGK Lịch sử và Địa lí 5 – bộ sách Cánh diều.
Bảng con, giấy A4, bút viết, Phiếu bài tập 1,2

2. Đối với học sinh
- SHS Lịch sử và Địa lí 5 bộ sách Cánh diều.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và
Địa lí.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Thông qua Hoạt động, HS:
- Kết nối được kiến thức HS đã biết với nội dung kiến thức mới trong bài.
- Tạo hứng thú cho HS tiếp nhận bài học mới.
b. Cách tiến hành
- GV trình chiếu hình ảnh và dẫn dắt câu hỏi: - HS lắng nghe dẫn dắt và quan sát hình
Bình gốm Nhơn Thành được phát hiện năm ảnh.

1994 tại khu vực Đá Nổi, xã Nhơn Nghĩa,
huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ. Đây
không chỉ là một hiện vật tiêu biểu của nền
văn hóa Ốc Eo mà còn là sản phẩm vật chất
quan trọng minh chứng cho giai đoạn lịch
sử phát triển rực rỡ Vương quốc Phù Nam.

Bình gốm Nhơn Thành
- HS lắng nghe câu hỏi.
+ Hãy chia sẻ những điều em biết về vương - HS trả lời câu hỏi.
quốc này.
- GV mời 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các
HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ - HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.
sung (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá và giới thiệu cho
HS.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Vương quốc
Phù Nam là một vương quốc cổ nổi tiếng với
sự phát triển ổn định và vững mạnh. Để tìm
hiểu sâu hơn, chúng ta sẽ cùng nhau đến với
bài: Bài 6: Vương quốc Phù Nam
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự thành lập Vương quốc Phù Nam
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được sự thành lập Vương quốc Phù Nam
qua truyền thuyết lập nước và một số bằng chứng khảo cổ.
b. Cách tiến hành
- GV chia HS cả lớp thành các nhóm nhỏ: - HS chia thành các nhóm và lắng nghe
Quan sát hình 2, 3, 4 và đọc thông tin mục 1 nhiệm vụ.
SHS tr.31 – tr.32 để hoàn thành Phiếu học
tập số 1.
- HS quan sát Phiếu học tập số 1.
- HS quan sát hình ảnh và lắng nghe, tiếp
thu.
- GV mở rộng kiến thức, khai thác kênh hình
cho HS:
+ Hình 2: Dấu tích cọc gỗ làm móng nhà

sàn của cư dân phù Nam tại di tích Nền
Chùa (Kiên Giang): Các cọc nhà sàn được
tìm thấy tại khu vực ấp Trầm Dưỡng, xã Mỹ
Lâm, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang.
Những gọc gỗ này góp phần khẳng định đời
sống vật chất của cư dân Phù Nam cũng như
sự tồn tại của Vương quốc Phù Nam.
+ Hình 3: Dấu tích Đền thần Mặt trời Gò
Cây Thị (An Giang): Di tích Gò Cây Thị
nằm trên một gò cao thuộc ấp Trung Sơn, thị
trấn Ốc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An
Giang. Những dấu tích kiến trúc ở đây đã
góp phần làm rõ hơn lịch sử ra đời cùng với
sự phát triển rực rỡ của nền văn hóa.
- GV mời đại diện 2 nhóm HS trình bày kết
quả thảo luận.
- HS trình bày Phiếu học tập số 1.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
SỰ THÀNH LẬP VƯƠNG QUỐC
PHÙ NAM
Nhóm:…
Sự thành lập Vương quốc Phù Nam

- GV nhận xét, đánh giá.

Thời gian ra đời Từ thế kỉ I đến thế kỉ VII
và tồn tại
Địa bàn
Phần lớn ở Nam Bộ của
Việt Nam ngày nay.
Theo
truyền Hỗn Điền từ Ấn Độ tới
thuyết
đất Phù nam, kết hôn với
Liễu Diệp và cùng nhau
cai trị Vương quốc Phù
Nam.
Theo một số Bia đá khắc chữ San –
bằng
chứng krit, tượng thần Vit –
khảo cổ
xnu, dấu tích công trình
bằng gỗ, gạch… (cọc gỗ
làm móng, nhà sàn tại di
tích Nền Chùa ở Kiên
Giang, dấu tích Đền thần
Mặt trời Gò cây Thị ở An
Giang)…

- GV cho HS xem video: Vương quốc Phù
- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý
Nam:
- Em có nhận xét gì về vương quốc Phù kiến bổ sung (nếu có).

Nam?

-HS xem video
-HS suy nghĩ trả lời câu hỏi
Vương quốc Phù Nam: Nước Phù Nam ở
phía nam quận Nhật Nam, trong vịnh lớn ở
phía tây của biển, cách Nhật nam đến 7 000
lí… Nước rộng lớn 3 000 lí, đất trũng ẩm
thấp nhưng bằng phẳng, rộng rãi. Khí hậu,
phong tục đại đế cũng giống như Lâm Ấp.
- GV nhận xét
Sản xuất vàng, bạc, đồng, thiếc, trầm
hương, mộc hương, ngà voi….
- HS lắng nghe, tiếp thu.
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số hiện vật khảo cổ của Phù Nam
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS mô tả được sự một số hiện vật khảo cổ của Phù
Nam.
b. Cách tiến hành
- GV chia HS trong lớp thành 4 nhóm và
giao nhiệm vụ: Quan sát Hình 5,6,7,8 và
thông tin mục 2 SHS tr.31- tr.32 và hoàn
thành Phiếu học tập số 2:
+ Nhóm 1: Mô tả hiện vật trong hình 5.
+Nhóm 2: Mô tả hiện vật trong hình 6 và so
sánh hình 6 và hình 5.
+ Nhóm 3: Mô tả hiện vật trong hình 7.
+ Nhóm 4: Mô tả hiện vật trong hình 8.
- GV cho HS xem một số hình ảnh hiện vật
khảo cổ Phù Nam:
- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày trước
lớp. HS khác lắng nghe nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có)

-Nhận nhiệm vụ, thỏa luận nhóm theo yêu
cầu

-HS quan sát tranh
-Chia sẻ trước lớp
+ Nhóm 1: Mô tả hiện vật hình 5
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
MÔ TẢ HIỆN VẬT HÌNH 5
Nhóm:…
Mô tả hiện vật
Tên gọi hiện Bếp cà ràng của cư dân
vật
Phù Nam
Chất liệu
Đất nung
Nơi phát hiện Địa bàn thuộc Cần Thơ
ngày nay
Hình dạng Có kích thước nhỏ,
thành cao hình số 8 để
chắn gió, chứa củi, tro

và giữ nhiệt.
Công dụng Dùng để đun nấu, có thể
để trên sàn nhà bằng tre
nứa, ván gỗ, trên
thuyền.
+ Nhóm 2: Mô tả hiện vật hình 6
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
MÔ TẢ HIỆN VẬT HÌNH 6
Nhóm:…
Mô tả hiện vật
Tên gọi
Bếp cà ràng của cư dân
hiện vật
Nam Bộ ngày nay
Chất liệu Đất nung
Nơi phát
Phổ biến ở Nam Bộ ngày
hiện
nay
Hình dạng Có kích thước nhỏ, thành
cao để chắn gió, chứa củi,
tro và giữ nhiệt.
Công dụng Dùng để đun nấu, có thể
để trên sàn nhà bằng tre
nứa, ván gỗ, trên thuyền.
Ngày nay bếp cà ràng
được người dân Nam Bộ
sử dụng phổ biến trên tàu,
thuyền ở vùng sông nước.
+ Nhóm 3:Mô tả hiện vật hình 7
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
MÔ TẢ HIỆN VẬT HÌNH 7
Nhóm:…
Mô tả hiện vật
Tên gọi hiện Khuyên tai của cư dân
vật
Phù Nam
Chất liệu
Vàng
Nơi phát hiện Địa bàn thuộc An Giang
ngày nay
Hình dạng Hình tròn, trang trí hoa
văn.
Công dụng Dùng làm trang trí.
+ Nhóm 4: Mô tả hiện vật hình 8.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
MÔ TẢ HIỆN VẬT HÌNH 8
Nhóm:…
Mô tả hiện vật
Tên gọi hiện Tượng thần Vít - xnu
vật
Chất liệu
Đồng
Nơi phát hiện Địa bàn thuộc Rạch Gía
(Kiên Giang) ngày nay
Hình dạng Một người đàn ông
trong tư thế đứng, đầu
đội mũ hình trụ, có 4
tay, hai cánh tay sau:
một tay cầm vỏ ốc, hai
cánh tay trước: một tay
cầm quá cầu, tay còn lại
đặt lên cây chủy dài.
Công dụng Dùng làm tượng thờ
thần Vít – xnu.
- GV nhận xét, chốt kiến thức:
-Nhận xét nhóm bạn
- GV hướng dẫn học sinh đọc mục Em có -Đọc bài trong GSK
biết SHS tr.31 về bếp cà ràng
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học về sự hình thành vương quốc Phù Nam. Vẽ
được sơ đồ tư duy
b. Cách tiến hành

Vẽ sơ đồ “Sự thành lập của vườn quốc
Phù Nam”
- Mời cả lớp làm việc cá nhân và thực - Cả lớp làm việc cá nhân theo yêu cầu của
hiện nhiệm vụ sau:
bài tập.
+ Vẽ vào vở sơ đồ “Sự thành lập của - Vẽ sơ đồ tư duy.
vương quốc Phù Nam” gợi ý dưới đây:

- Khuyến khích HS trình bày sáng tạo, sử - Một số HS trình bày bài.
dụng tranh ảnh trong sơ đồ tư duy.

- Cho HS lên bảng lớp trình bày kết quả bài làm.
- Quan sát, nhận xét
- Cho cả lớp cùng quan sát và đánh giá kết quả.
- Lắng nghe, rút kinh nghiệm
- Nhận xét tuyên dương.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn.
b. Cách tiến hành
- Cho HS quan sát hình ảnh một khu di tích -Quan sát
của Việt Nam.
+ Đây là địa danh nào?
+ Em hãy chia sẻ những hiểu biết của mình -Trả lời câu hỏi
về khu di tích lịch sử trên?.
- Mời HS nhận xét.
- Nhận xét, tuyên dương
* DẶN DÒ
-Nhận xét
- GV nhắc nhở HS:
+ Đọc lại bài học Vương quốc Phù Nam
+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những
phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.
+ Đọc trước Bài 6 Vương quốc Phù Nam
( T2)

BÀI 6: VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
( tiết 2 )
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù:
Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí: Trình bày được thành lập của nước Phù Nam.
Mô tả một số hiện vật khảo cổ của Phù Nam.
Tìm hiểu lịch sử và địa lí: Tìm, tra cứu hoặc sưu tầm thông tin cơ bản về vương quốc
Phù Nam qua truyền thuyết và bằng chứng khảo cổ học.
Vận dụng kiến thức, kĩ năng học: Sử dụng kiến thức lịch sử và một số truyền thuyết
lịch sử mô tả một số hiện vật khảo cổ của Phù Nam.
2. Năng lực chung:
Giao tiếp và hợp tác: Tham gia hoạt động nhóm, trình bày kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập.

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thực hiện nhiệm vụ học tập và trình bày kết quả thể
hiện sự sáng tạo.
Tự chủ và tự học: Chủ động lựa chọn và mô tả hình ảnh một hiện vật khảo cổ của Phù
Nam.
3. Phẩm chất
- Yêu nước: Tự hào về những giá trị văn hóa của cư dân Phù Nam.
- Trách nhiệm: Trân trọng, giữ gìn những giá trị văn hóa cư dân Phù Nam.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu powerpoint.
- Tranh ảnh vương quốc Phù Nam.
- SGK Lịch sử và Địa lí 5 – bộ sách Cánh diều.
- Bảng con, giấy A4, bút viết,...
2. Đối với học sinh
-

SHS Lịch sử và Địa lí 5 bộ sách Cánh diều.
Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và
Địa lí. Bảng con
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Thông qua Hoạt động, HS:
- Kết nối được kiến thức HS đã biết với nội dung kiến thức mới trong bài.
- Tạo hứng thú cho HS tiếp nhận bài học mới.
b. Cách tiến hành
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ô chữ bí -Tham gia trò chơi. Quan sát tranh, suy
mật”.
nghĩ và trả lời câu hỏi:

Luật chơi: Quan sát các ô chữ trên màn

- Lắng nghe.

hình , mỗi ô chữ sẽ có câu hỏi khác nhau liên
quan đến nội dung đã học ở học trước. Ô chữ
được mở ra hết sẽ xuất hiện hình ảnh “Bếp
cà ràng”.
+ Câu 1: Em hãy nêu thời gian ra đời và tồn tại + Từ TK I đến TK VII
của Vương quốc Phù Nam?
+ Câu 2: Địa bàn của Vương quốc Phù Nam
thuộc khu vực nào của Việt Nam ngày nay?

+ Phần lớn ở Nam bộ của Việt Nam
ngày nay

+ Câu 3: Em hãy kể về truyền thuyết ra đời

+ Hỗn Điền từ Ấn độ đến đất Phù Nam,

Vương quốc Phù Nam?

kết hôn với Liễu Diệp và cùng nhau cai
trị đất nước Phù Nam

+ Câu 4: Nêu một số bằng chứng khảo cổ mà
em biết?

+ Bia đá khắc chữ San-krits, tượng thần
Vít-xnu, dấu tích công trình bằng gỗ,
gạch, …

- Trả lời: Đây là bếp cà ràng, một hiện
- Mời HS Quan sát hình ảnh “Bếp cà ràng”
vật khảo cổ của cư dân Phù Nam.
và cho biết: Đây là gì?
- Nhận xét, bổ sung cho nhau.
- Kết luận: Nền văn minh của vương quốc
Phù Nam rất đặc sắc thể hiện qua nhiều hiện - Lắng nghe, ghi bài
vật khảo cổ đã được tìm thấy. Điển hình như
bếp cà rang một loại bếp của cư dân Phù
Nam mà cho đến nay vẫn còn được người
dân Nam Bộ sử dụng. Chúng ta hãy cùng tìm
hiểu rõ hơn về những hiện vật này.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học về phương tiện học tập môn Lịch sử và
Địa lí.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện -Nhận nhiệm vụ, thực hiện theo yêu cầu
phần Luyện Tập SHS tr.32: Viết tên những
hiện vật khảo cổ phản ánh lĩnh vực tương ứng
của Phù Nam theo bảng dưới đây vào vở ghi:
Đời sống vật chất

Đời sống tinh thần

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày trước
lớp. HS khác lắng nghe nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có)

-Chia sẻ trước lớp
Đời sống vật
chất
- Bếp cà rang

Đời sống tinh
thần
- Khuyên tai bằng
vàng
- Cọc gỗ làm - Tượng thần Vit –
móng nhà sàn xnu
(thể hiện qua dấu
tích được tìm
thấy)
- Đền thần mặt
trời Gò Cây Thị ở
An Giang

- GV nhận xét, chốt kiến thức:
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn.
b. Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm nhỏ (3
– 6HS/ nhóm) và thực hiện nhiệm vụ: Mô tả
hình ảnh một hiện vật khảo cổ của Phù Nam
mà em yêu thích.
- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm HS trình bày
kết quả nhiệm vụ. Các nhóm HS khác nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đố vui”.
- GV đọc từng câu hỏi và HS ghi bảng con.
GV công bố đáp án sau khi HS trả lời.
Câu 1: Vật dụng nào phổ biến ở các di ti tích?
A. Khuyên tai bằng vàng.
B. Bếp cà ràng.
C. Tượng thần Vít – xnu.
D. Đồng tiền bằng kim loại.
Câu 2: Vương quốc Phù Nam tồn tại trong
khoảng:
A. thời gian từ thế kỉ I đến thế kỉ XVII.
B. thời gian từ thế kỉ I đến thế kỉ V.
C. thời gian từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XVIII.
D. thời gian từ thế kỉ II đến thế kỉ XVII.
Câu 3: Sự ra đồ của Vương quốc Phù Nam
được thể hiện:
A. truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên.
B. truyền thuyết Po Klaong Girai.
C. truyền thuyết Hỗn Điền và Liễu Diệp.
D. truyền thuyết Po Na – ga.
Câu 4: Bếp cà ràng được làm bằng:
A. đất sét.
B. đất tử sa.
C. đất cao lanh.
D. đất nung.
Câu 5: Địa bàn ngày nay của vương quốc Phù
Nam phần lớn là:
A. Nam Bộ.

- HS lắng nghe nhiệm vụ.
- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.
-HS chọn câu trả lời đúng và ghi đáp án
vào bảng con
-HS đáp án B

-HS đáp án A

-HS đáp án C

-Hs đáp án D

B. Tây Bắc Bộ.
C. Đông Bắc Bộ.
D. Trung Bộ.
- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp
án:
* CỦNG CỐ
- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung
chính của bài học.
- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS
trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực;
nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích
cực, nhút nhát.
* DẶN DÒ
- GV nhắc nhở HS:
+ Đọc lại bài học Vương quốc Phù Nam
+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những
phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.
+ Đọc trước Bài 7 – Vương quốc Chăm - pa
(SHS tr.33).

-HS đáp án A

-Nhận xét sau trò chơi

-HS lắng nghe

- HS lắng nghe, tiếp thu.
- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS lắng nghe, thực hiện.