Tuần: 27 Ngày soạn
Tiết: 105 Ngày dạy :
HOÁN DỤ
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh
* KT:- Phát hiện phép hoán dụ, các kiểu hoán dụ ; Bước đầu biết phân tích tác dụng của hoán dụ
*KN: Nhận biết và phân tích được ý nghĩa cũng như tác dụng của phép hoán dụ trong thực tế sử dụng tiếng Việt; bước đầu tạo ra 1 số kiểu hoán dụ trong nói và viết.
*TĐ Trau dồi vốn tiếng Việt , yêu tiếng Việt.,sử dụng khi nói viết
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- Sách GK, sách GV
- Giáo án
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 kiểm tra bài cũ : .
- Nêu các kiểu ẩn dụ. Cho ví dụ minh họa từng kiểu ẩn dụ
2/Bài mới:
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
Ở giờ học trước T đã hướng dẫn các em phép tu từ ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác dựa trên tính chất tương đồng. Giờ học này chúng ta tiếp tục tìm hiểu một biện pháp tu từ dựa trên tính chất tương cận (gần nhau), đó là biện pháp tu từ hoán dụ.

Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
 NỘI DUNG

Hoạt động 2 : Hoán dụ là gì ? (PHÂN NÀY GV HƯỚNG DẪN HS TÌM NÉT GÂN GŨI GIỮA CÁC SỰ VẬT- KHÔNG HỌC, CHỈ CẦN BIẾT ĐỂ DỄ PHÁT HIỆN HOÁN DỤ )
Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc ví dụ .

? các từ “áo nâu, áo xanh” nông thôn, thành thị chỉ ai ?
? giữa hình ảnh “áo xanh”, “áo nâu” có quan hệ như thế nào ?
? Cách gọi đó dựa vào quan hệ giữa vật chứa đựng (nông thôn, thành thị) với vật chứa đựng (nông dân – công nhân).
Như vậy, hoán dụ gọi là tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có quan hệ gần gũi. Cách gọi như vậy làm cho câu văn tăng sức gợi hình, gợi cảm cho diển đạt

+ Các kiểu hoán dụ :
Gọi học sinh đọc ví dụ
Giáo viên phân tích ví dụ tìm ra các kiểu hoán vụ.?
? Em hãy tìm ra các hoán dụ và chỉ ra mối quan hệ trong mỗi ví dụ.
Giáo viên sử dụng bảng phụ để đưa ra ví dụ.
Bàn tay ta làm nên tất cả.
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
? Ở đây từ nào chỉ bộ phận cơ thể con người ?
Lấy cái bộ phận để nói sức người là cái toàn thể .
- Ở ví dụ này vật chứa đựng là Trái Đất, vật bị chứa đựng là “người – Hồ Chí Minh”, Bác Hồ là vật bị chứa đựng trong Trái Đất.
- Đồng bào Việt Bắc (dân tộc) thường mặt áo chàm cho nên đó là dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.



Ở đây một, ba là cái cụ thể để nói đến cái trừu tượng là tinh thần đoàn kết.
Giáo viên có thể lấy thêm nhiều ví dụ khác để làm rỏ thêm 4 kiểu hoán dụ.
? Có mấy kiểu hoán dụ ?
Hoạt động 3 : Ghi nhớ

Hoạt động 4 : Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm hoán dụ và chỉ ra mối quan hệ












Bài tập 2 : so sánh giống nhau và khác nhau giữa ẩn dụ - hoán dụ.


Bài tập 3:Viết 1 đoạn văn miêu tả có sử dụng phép hoán dụ



Học sinh đọc




Cách nói như vậy, có mối quan hệ giữa đặc điểm, tính chất. Người nông dân thường mặc áo nâu, người công nhân thì thường mặc áo xanh.





- Học sinh đọc ghi nhớ












Hoạt động cá nhân .
Bàn tay là từ chỉ bộ phận con người.
















Học sinh tìm ví dụ khác .
- Học sinh lên bảng làm
GV : sửa ( ghi vào tập

























Thực hiện các yêu cầu



I Hoán dụ là gì ?
1/ Ví dụ
Áo nâu cùng với áo xanh
Nông thôn cùng với thành thị đứng lên .


- Áo nâu : Người nông dân .
- Áo xanh: Công nhân
- Nông thôn : là những người sống ở nông thôn.
- thị thành: Sống ở thành thị.


2/ Ghi nhớ ( KHÔNG CẦN HỌC, CÂN NẮM RÕ )




II. Các