Tuần 1- Tiết 1: Con rồng cháu tiên

I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
Hiểu sơ bộ ĐN về truyền thuyết.
Hiểu được nội dung , ý nghĩa của 2 truyện. Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết kỳ ảo.
Kể lại được truyện.
II.Chuẩn bị đồ dùng.
- Bẩng phụ,Sách ĐHVB.
II. Các bước lên lớp:
1.ổn định
2.Kiểm tra: Sự chuẩn bị của HS.
3. Bài mới :
Hđ của GV
Hđ của Hs
Ghi bảng

HĐ1 GV hướng dẫn hs đọc .


Chú ý cách đọc: rõ ràng rành mạch. Nhấn giọng ở những chi tiết kỳ ảo, hoang đường.

GV đọc mẫu một vài đoạn.
H? Truyện gồm những sự việc chính nào?




H? Từ việc nắm được các sự kiện cơ bản của truyện, em hãy kể lại câu truyện ?
KL: Đó là câu chuyện truyền thuyết về đời Vua Hùng.

H? Em hiểu thế nào là truyền thuyết?


GV: Đây là TT về thời Vua Hùng, thời đại mở đầu lịch sử VN gắn với nguồn gốc dân tộc và công cuộc dựng nước, giữ nước dưới thời Vua Hùng. Đây là những thần thoại đã được lịch sử hoá.

HĐ2 –GV HDHS tìm hiểu nội dung ý nghĩa văn bản.

H? Hình ảnh LLQ và Âu Cơ được giới thiệu ntn?







H? Em có nhận xét gì về những chi tiết trên?
GV: Cả 2 vị thần đều là những vị anh hùng kiến tạo nền văn minh Âu Lạc. Truyện hấp dẫn người đọc với những chi tiết Rồng ở dưới nước và Tiên trên non gặp nhau, yêu thương nhau và kết duyên vợ chồng, phản ánh thời kỳ gia đình của người Việt cổ.


H? Việc kết duyên của LLQ và Âu Cơ , chuyện Âu Cơ sinh nở có gì kỳ lạ?
GV: LLQ tượng trưng cho nước, Âu Cơ tượng trưng cho đất. Cả 2 thần tượng trưng cho đất nước, núi sông giữa cha kỳ diệu, mẹ thiêng liêng tạo nên Tổ Quốc VN.
H? ý nghĩa của chi tiết kỳ lạ trên?
GV liên hệ với từ “ Đồng bào” trong câu nói của Bác Hồ.

H? Khi tả 100 con trai của Âu Cơ người xưa nhấn mạnh vào chi tiết nào?
Quan sát bức tranh. Tranh minh hoạ cảnh gì?
Đọc lời của LLQ.

H? LLQ và Âu Cơ chia con ntn và để làm gì?


H? Theo em, chi tiết trên nhằm giải thích điều gì về ls?
H? Bằng sự hiểu biết cua rem về ls chống ngoại xâm và công cuộc dựng xây đất nước của dân tộc, em thấy lời căn dặn của LLq sau này có được con cháu thần thực hiên không?
H? Đọc phần cuối truyện?
H? Truyện kết thúc bằng sự việc nào?

H?Chi tiết người con trưởng ở lại làm Vua nhằm giải thích điều gì?

H? Theo em, cốt lõi ls trong truyện là gì?

GV: Sự kết hợp giữa bộ lạc Lạc Việt và Âu Việt và nguồn gốc chung của các cư dân Bách việt là có thật. Chiến tranh về tự vệ ngày càng trở nên ác liệt đòi hỏi phải huy động sức mạnh của cả cộng đồng ở thời đại Hùng vuơng và công cuộc chống lũ lụt để xây dựng đời sống nông nghiệp định cư , bảo vệ địa bàn cư trú thời ấy cũng là có thật.
H? Em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo? Vai trò?
GV mở rộng:Chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo trong truyện cổ dân gian gắn liền với quan niệm, tín ngưỡng của người xưa về tg.

VD: Quan niệm về các thế giới như trần gian âm phủ, thuỷ phủ. Về sự đan xen giữa tg thần và tg người. Quan niệm vạn vật đều có linh hồn.

H? ý nghĩa của truyện?





HĐ3-GV :HDHS Luyện tập
H? Em biết những truyện nào của các dân tộc khác ở VN cũng giải thích nguồn gốc dân tộc như truyện: con Rồng....?

H? Sự giống nhau ấy khẳng định điều gì?







IV.HDVN: - Kể được truyện
- Học ghi nhớ
- Soạn bài : Bánh chưng, bánh giầy.



HS đọc.
HS khác nhận xét cách đọc của bạn.
1/ Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ. Sự gặp gỡ kỳ lạ của họ.
2/ LLQ và Âu Cơ nên vợ, nên chồng.
3/ Sự sinh nở kỳ lạ của Âu Cơ: bọc trăm trứng.
4/ Cuộc chia tay giữa LLQ và Âu Cơ.
5/ Sự ra đời của nhà nước Văn Lang và triều đại Vua Hùng.
Hs kể.
Hs khác nhận xét.


Truyền thuyết là loại truyện dân gian truyền miệng kể về các nv và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ , thường có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo. TT thể hiện cách đánh giá của nd đối với các sự kiện và nv lịch sử được kể.


Lạc Long Quân: con trai thần Long Nữ, mình rồng, sức khoẻ vô địch.
Thần có tài năng phi thường : diệt trừ Ngư Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh, khai phá vùng biển, vùng rừng núi, vùng đồng bằng.
Âu Cơ: Thuộc dòng thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần. Dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi, cách ăn ở.
Kỳ lạ, đẹp đẽ, lớn lao.









Sinh ra bọc trăm trứng, nở ra 100 con trai.




Bọc trăm trứng biểu tượng cho sức mạnh cộng đồng của người Việt.

Con nào con ấy hồng hào, đệp lạ thường.

50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên núi để cai quản các phương: kẻ trên cạn, người dưới nước.


Lý giải sự phân bố dân cư ở nước ta.
HS thảo luận và tìm dẫn chứng để chứng minh.



HS đọc


Việc thành lập nhà nước đầu tiên trong lịch sử.

Phản ánh mối quan hệ và thống nhất của các cư dân người Việt thời xưa.






Chi tiết không có thật được tgdg sáng tạo


Vai trò : Tô đậm tính chất kỳ lạ, lớn lao , đệp đẽ cua các nv, sự kiện
Thần kỳ hoá, tin yêu , tôn kính tổ tiên dân tộc mình.
Tăng sức hấp dẫn cho truyện

GiảI thích, suy tôn nguồn gốc cao quý của dân tộc VNvà biểu hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của nd ta ở mọi miền đất nước..

Mường: quả trứng to nở ra người.
Khơ Me: quả bầu mẹ

Sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưư văn hoá giữa các dân tộc trên nước ta.
I/ Đọc, tìm hiểu từ ngữ khó:

1/ Đọc:




2/ Kể






3/ Tìm hiểu chú thích:
Truyền thuyết








II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Nhân vật Lạc Long Quân và Âu Cơ:

















2/ Âu Cơ sinh nở và ý nghĩa của việc chia con:























3/ Sự hình thành triều đại Hùng Vương:














*Ghi nhớ : SGK










III/ Luyện tập:



Tuần1 - Tiết 2: bánh chưng, bánh giầy.
Ngày soạn:……………….
Ngày dạy :……………….
I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
Hiểu thêm định nghĩa về truyền thuyết.
Hiểu thêm thành quả lao động trong việc xây dựng nền văn hoá dân tộc.
Biết xd cho mình lòng yêu quý những con người lao động chân chính, tự hào về văn hoá dân tộc.
II. Các bước tiến hành:
Hđ của GV
Hđ của Hs
Ghi bảng

HĐ 1KTBC: Thế nào là truyền thuyết? Tại sao nói truyện “ Con Rồng...” là truyền thuyết?
Nêu ý nghĩa của .truyện? PBCN về một chi tiết mà em thích nhất?
HĐ 2: Bài mới:
GV hướng dẫn cách đọc: chậm rãi, tình cảm.
H? Truyện gồm những sự việc chính nào?










Gv yêu cầu hs kể truyện.



Hướng dẫn tìm hiểu 1 số từ ngữ khó.


Gọi hs đọc từ đầu....có Tiên Vương chững giám.
H? Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh ntn?


H? ý định chọn người nối ngôi của Vua Hùng ntn?


H? Qua cách chọn người nối ngôi đã giúp em hiểu điều gì về vị vua này?



GV:Vua Hùng đưa ra hình thức để chọn người nối ngôi....Thời gian trôi đi, ngày lễ Tiên Vương sắp đến. Ai sẽ là người làm vừa ý vua? chúng ta theo dõi phần tiếp theo của truyện.
Đọc đoạn : các lang....lễ Tiên Vương
H? Đoạn truyênh kể về sự việc gì?
H? Trong đoạn truyện trên chi tiết nào em thường gặp trong các truyện cổ dân gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho truyênh dân gian. Trong các truyện dg khác ta cũng thấy sự có mặt của các chi tiết trên.
H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong các truyện dg khác ?

H? Theo em, chi tiết trên có giá trị ntn với truyện dg?


Lễ Tiên Vương đã trở thành cuộc đua tài giữa 20 người con trai của Vua.
Trong cuộc đua tài đó LL là người chịu nhiều thiệt thòi nhất.
H? Trong lúc ấy, điều kỳ lại nào đã đến vơí LL?
H? Vì sao chỉ có LL được thần giúp đỡ?





H? Trong giấc mộng, thần đã cho LL biết điều gì?
H? Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể cho LL cách làm bánh?

H? LL có hiểu ý thần không?



LL đã hiểu gt lao động của nghề nông : nhờ gạo mà dân ấm no, nước hùng mạnh, đủ sức chống giặc, giữ yên bờ cõi.
H? Qua việc LL làm ra 2 thứ bánh, em có cảm nhận gì về nv này?


H? Theo em , vì sao vua lại chọn bánh của LL?




GV: Đó cũng chính là chặng đường thử thách, cụ thể là thử thách về mặt trí tuệ mà nv trong truyện dg trải qua. Qua đó thể hiện tài năng của nv.

H? Nhân dân ta sáng tác truyện này nhằm giải thích điều gì?


H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai? Đề cao điều gì?







H? Nêu ý nghĩa cua rphong tục làm bánh chưng, bánh giầy trong ngày Tết của nd ta?

H? Trong truyện, em thích nhất chi nào? Vì sao?
Hướng dẫn hs phần đọc thêm.

HDVN: Kể truyện.
Nắm nd, ý nghĩa của truyện.
Soạn bài tr 13.







Gọi 2 đến 3 hs đọc.
HS khác nhận xét.
1/ Nhân lúc về già, Vua Hùng thứ 7 trong ngày lễ Tiên Vương có ý định chọn người nối ngôi.
2/ Các lang cố ý làm vừa lòng Vua bằng những mâm cỗ thật hậu.
3/ Riêng Lang Liêu được thần mách bảo dùng 2 loại bánh dâng lễ Tiên Vương.
4/ Vua Hùng chọn bánh để lễ Tiên Vương và tế trời đất nhường ngôi báu cho chàng.
5/ Từ đời Vua Hùng thứ 7, nước ta có tập tục làm bánh chưng, bánh giầy để đón tết.




Giặc ngoài đã dẹp yên, đất nước có thể tập trung vào công cuộc chăm lo cho dân được no ấm, vua đã già muốn truyền ngôi.
Chọn người làm vừa ý vua trong lễ Tiên Vương; người nối ngôi phải nối chí Vua .
Là ông tài trí, sáng suốt, công minh. Luôn đề cao cảnh giác thù trong giặc ngoài . Đồng thời ngầm nhắc nhở 20 ông Lang về truyền