Ngày soạn: 4 /1/2018

Tuần 20
HỌC KÌ 2

Ngày dạy:12 /1/2018

Tiết 38: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG.
I . MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Xác định được sự biến đổi (tăng hay giảm) của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây dẫn kín khi làm TN với nam châm vĩnh cửu
- Dựa trên TN, xác lập được mối quan hệ giữa sự xuất hiện dòng điện cảm ứng và sự
biến đổi của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín.
- Phát biểu được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.
- Vận dụng được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích và dự đoán những
trường hợp cụ thể, trong đó xuất hiện hay không xuất hiện dòng điện cảm ứng.
2. Kỹ năng: - Quan sát TN, mô tả TN chính xác tỉ mỉ.
- Phân tích,tổng hợp kiến thức cũ.
3. Thái độ: - Ham học hỏi, yêu thích môn học.
4. Năng lực, phẩm chất:
*Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học.
* Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ, tự giác
II. CHUẨN BỊ
*GV: Hình cuộn dây dẫn và đường sức từ của một nam châm.
- Kẻ sẵn bảng 1 ( SGK)
- 1 cuộn dây dẫn có gắn bóng đèn LED, một thanh nam châm.
* HS: Theo hướng dẫn tiết trước
III. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
1. Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,
2. Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Hoạt động khởi động
a. Tổ chức : Sĩ số:
b. Kiểm tra
? HS1: Nêu cách dùng n/c để tạo ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín. Thế nào là hiện
tượng cảm ứng điện từ.
? HS2: Làm bài 31.3/SBT-40. ĐS: Dịch con chạy của biến trở
- GV ĐVĐ: như SGK
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV - HS
Nội dung cần đạt
HĐ1:Sự biến đổi số đường sức từ I . Sự biến đổi số đường sức từ xuyên
xuyên qua tiết diện của cuộn dây
qua tiết diện của cuộn dây
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật
chia nhóm, động não, hỏi đáp.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề,
1

hợp tác, giao tiếp, tự học.
- GV thông báo: xung quanh nam châm
có từ trường, các nhà bác học cho rằng
chính từ trường gây ra dòng điện cảm
ứng . Từ trường được biểu diễn bằng
đường sức từ. Vậy hãy xét xem trong các
thí nghiệm trên số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộng dây có biến đổi => Mục đích nghiên cứu.
không.
HS: Nghe => Mục đích nghiên cứu.
- GVtreo tranh vẽ H 32.1 hướng dẫn học
sinh đếm số đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây đẫn kín khi nam
châm ở xa và lại gần cuộn dây

+ Số đường sức từ tăng.
- Yêu cầu HS quan sát hình 32.1 và thực + Số đường sức từ không đổi.
hiện C1.
+ Số đường sức từ giảm.
HS: Thảo luận nhóm trả lời C1
+ Số đường sức từ tăng.
- GV gọi đại diện dọc kết quả
- Nêu nhận xét SGK
HĐ 2. Điều kiện xuất hiện dòng điện II . Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm
cảm ứng
ứng (12 ph)
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật
chia nhóm, động não, hỏi đáp.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề,
hợp tác, giao tiếp, tự học.
? Khi nào thì số đường sức từ xuyên qua
tiết diện S của cuộn dây biến thiên.
GV: Khẳng định lại và nêu nhận xét:
*Chuyển ý
- Yêu cầu HS thực hiện C2.
- GV gọi 1 HS đại diện trả lời
GV: Hướng dẫn học sinh dựa vào bảng 1
, đối chiếu tìm ra điều kiện xuất hiện
dòng điện cảm ứng
- Yêu cầu HS thực hiện C3.
- HS: Thảo luận nhóm trả lời C3:
? Điều kiện nào xuất hiện dòng điện cảm
ứng.

1)
2)
3)

Có
Không
Có

có
không
có

C3. Khi số đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây biến thiên.
- HS: Làm việc cá nhân trả lời C4vào vở .
C4. :+Khi ngắt mạch điện, cường độ dòng
2

- Yêu cầu HS thực hiện C4.
điện trong nam châm điện giảm về 0, từ
- GV gợi ý: Dựa vào điều kiện xuất hiện trường của nam châm yếu đi, số đường
dòng điện cảm ứng.
sức từ biểu diễn từ trường giảm, số đường
-GV hướng dẫn HS thảo luận C4 →nhận sức từ qua tiết diện S của cuộn dây giảm,
xét 2: Dòng điện cảm ứng xuất hiện
do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng.
trong cuộn dây dẫn kín đặt trong từ
+Khi đóng mạch điện, cường độ dòng
trường của một nam châm khi số đường điện trong nam châm điện tăng, từ trường
sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn
của nam châm mạnh lên, số đường sức từ
dây biến thiên
qua tiết diện S của cuộn dây tăng, do đó
? ĐK xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì? xuất hiện dòng điện cảm ứng.
- HS: Trả lời như kết luận SGK-88
GV: khẳng định lại và giới thiệu kết luận
SGK-88
GV gọi HS đọc kết luận SGK
* Kết luận ( SGK/88)
GV: Khắc sâu kết luận: Trong mọi
trường hợp, khi số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến
thiên thì trong cuộn dây xuất hiện dòng
điện cảm ứng.
*Tích hợp môi trường
- Thay thế các phương tiện giao thông sử
dụng động cơ nhiệt bằng các phương tiện
giao thông sử dụng động cơ điện.
- Tăng cường sx điện năng bằng các
nguồn năng lượng sạch: NL nước, gió,
mặt trời.
3. Hoạt dộng luyện tập
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học.
- Yêu cầu HS sử dụng kĩ thuật hỏi đáp
? Điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?
? Có mấy trường hợp xuất hiện dòng điện cảm ứng?Là những trường hợp nào?
? Đọc phần ghi nhớ SGK-89?
GV: Chốt lại phần trọng tâm bài như phần ghi nhớ SGK-89
4.Hoạt động vận dụng
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật
chia nhóm, động não, hỏi đáp.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp
tác, giao tiếp, tự học.
- Yêu cầu HS thực hiện C5, C6
C5: Khi quay núm của đinamô xe đạp,
-Yêu cầu giải thích tại sao khi cho nam
nam châm quay theo. Khi 1 cực của nam
châm quay quanh trục trùng vói trục của
châm lại gần cuộn dây, số đường sức từ
3

nam châm và cuộn dây trong TN phần mở
bài thì trong cuộn dây không xuất hiện
dòng điện cảm ứng.

xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng,
lúc đó xuất hiện dòng điện cảm ứng. Khi
cực đó của nam châm ra xa cuộn dây thì
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của
cuộn dây giảm, lúc đó cũng xuất hiện
dòng điện cảm ứng.
C6: Tương tự C5.
-Khi cho nam châm quay theo trục quay
trùng với trục của nam châm và cuộn dây
thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện
của cuộn dây không biến thiên, do đó
trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện
cảm ứng.

- GV gọi 2 HS đại diện trả lời

Gv nhận xét sửa chữa ( nếu cần )
-GV:Chốt lại.

5. Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Học kỹ ghi nhớ.
- BTVN: làm bài 32.1 32.4 ( SBTVL9).
HD: Bài 32.3. Vì khi n/c quay thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
thay đổi.
Nghiên cứu trước DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Tuần 21
Tiết 41

Ngày soạn:16/01/2018
Ngày dạy: 24/01/2018
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.
ĐO CƯỜNG ĐỘ VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ XOAY CHIỀU
I . MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Nhận biết được các tác dụng nhiệt, quang, từ của dòng xoay chiều.
- Bố trí được TN chứng tỏ lực từ biến đổi chiều khi dòng điện đổi chiều.
- Nhận biết được kí hiệu của ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng chúng để đo cường
độ và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều.
2. Kĩ năng:
- Sử dụng các dụng cụa đo điện, mắc mạch điện theo sơ đồ.
3. Thái độ:
- Trung thực, cẩn thận, ghi nhớ sử dụng điện an toàn.
- Hợp tác trong hoạt động nhóm.
4. Năng lực, phẩm chất:
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành.
* Phẩm chất: tự lập tự tin, tự chủ.
II. CHUẨN BỊ
1. GV:
- Phương tiện: Hình 34.1, 34.2 phóng to. Mô hình máy phát điện xoay chiều.
- PP: Tự nghiên cứu, thảo luận nhóm, vấn đáp
2. HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của tiết trước
III. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
3. Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,
4. Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.
4

IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Hoạt động khởi động
a. Tổ chức Sĩ số:
b. Kiểm tra
- Dòng điện xoay chiều có đặc điểm gì khác so với dòng điện 1 chiều?
ĐS: -Dòng điện một chiều là dòng điện có chiều không đổi theo thời gian ; Dòng điện
xoay chiều có chiều và cường độ luân phiên biến đổi
- Dòng điện 1 chiều có những tác dụng gì?
ĐS: Dòng điện một chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng từ, tác dụng phát sáng, và tác dụng
sinh lí
- GV cùng HS nhận xét cho điểm bạn.
*. Dòng điện xoay chiều được dùng phổ biến trong đời sống và sản xuất. Vậy dòng điện
xoay chiều có gì giống và khác dòng một chiều? Đo cường độ dòng điện và hiệu điện
thế của dòng xoay chiều như thế nào?
2.Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV- HS
Nội dung
- HĐ 1: I . Tác dụng của dòng điện I . Tác dụng của dòng điện xoay chiều
xoay chiều
* Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình,
thực hành.
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ
thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề,
hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành.
GV: Nêu vấn đề vào bài như SGK-95
GV: làm 3 TN biểu diễn như hình 35.1 + TN1: Cho dòng điện xoay chiều đi qua
và yêu cầu học sinh quan sát, trả lời bóng đèn dây tóc làm bóng đèn nóng
C1 Trong mỗi TN dòng điện xoay lên→dòng điện có tác dụng nhiệt.
chiều có tác dụng gì?
Dòng điện có tác dụng nhiệt.
+ TN2: Dòng điện xoay chiều làm bóng
đèn của bút thử điện sáng lên →dòng
điện xoay chiều có tác dụng quang.
Dòng điện có tác dụng quang.
+ TN3: Dòng điện xoay chiều qua nam
châm điện, nam châm điện hút đinh sắt
→Dòng điện xoay chiều có tác dụng từ.
? Ngoài 3 tác dụng trên dòng điện Dòng điện có tác dụng từ.
xoay chiều còn có tác dụng gì?
HS: Tác dụng sinh lí.
=> GV thông báo: Dòng điện xoay
chiều trong lưới điện sinh hoạt có
U=220V nên tác dụng sinh lí rất mạnh
gây nguy hiểm chết người, vì vậy khi
sử dụng phải chú ý đến vấn đề an toàn
điện.
- GV kết hợp giáo dục bảo vệ môi
trường.
Ưu điểm của việc sử dụng điện so với - Sử dụng dòng điện xoay chiều trong rất
các nguồn năng lượng khác: Có ưu nhiều công việc: Sử dụng điện để lấy
5

điểm không tạo ra các chất gây hiệu
ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi
trường. Tác dụng từ của dđxc là cơ sở
chế tạo động cơ điện xoay chiều. So
với với các động cơ điện một chiềucó
ưu điểm không có bộ góp điện nên
không xuất hiện tia lửa điện
? Sử dụng dòng điện xoay chiều trong
những công việc gì? Ưu điểm của việc
sử dụng điện so với các nguồn năng
lượng khác?
?Tác dụng từ của dòng điện xoay
chiều có ứng dụng gì?
? Động cơ điện một chiều và động cơ
điện xoay chiều , động cơ nào có ưu
điểm hơn?
=> GV nhấn mạnh kết luận chung
*Chuyển ý : Khi cho dòng điện xoay
chiều vào nam châm điện thì nam
châm điện cũng hút đinh sắt giống như
khi cho dòng diện một chiều vào nam
châm. Vậy có phải tác dụng từ của
dòng điện xoay chiều giống hệt của
dòng điện một chều không ? Việc đổi
chiều dòng điện liệu có ảnh hưởng đến
lực từ không ? Em hãy thử cho dự
đoán.
II . Tác dụng từ của dòng điện xoay
chiều
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ
thuật chia nhóm, động não
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề,
hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành.
-GV yêu cầu HS bố trí TN như hình
35.2 và 35.3 (SGK) - Hướng dẫn kĩ
HS cách bố trí TN sao cho quan sát
nhận biết rõ, trao đổi nhóm trả lời câu
hỏi C2.
`
6V ~

K

K

nhiệt, lấy ánh sáng...
Ưu điểm của việc sử dụng điện so với
các nguồn năng lượng khác: Có ưu điểm
không tạo ra các chất gây hiệu ứng nhà
kính, góp phần bảo vệ môi trường
- Nêu ứng dụng: Chế tạo các động cơ
điện, nam châm điện...

- Động cơ điện xoay chiều không có bộ
góp điện nên không xuất hiện các tia lửa
điện và các chất khí gây hại cho môi
trường

- Khi dòng điện đổi chiều thì cực từ của
nam châm điện thay đổi, do đó chiều lực
từ thay đổi.
II . Tác dụng từ của dòng điện xoay
chiều
1.Thí nghiệm
- Bố trí TN Theo hướng dẫn của GV

C2:
+ Khi sử dụng dòng điện không đổi: Nếu
cực N của thanh nam châm bị hút thì khi
đổi chiều dòng điện nó sẽ bị đẩy và
ngược lại.
+ Khi dòng điện xoay chiều chạy qua
ống dây thì cực N của nam châm lần lượt
6

N
S
N
S
+ GV phát dụng cụ thí nghiệm và yêu
cầu HS làm theo nhóm
- Tiến hành TN theo nhóm => Trả lời

bị hút đẩy. Nguyên nhân là do dòng điện
luân phiên đổi chiều.

2. Kết luận: SGK/95
HS: Trả lời như KL SGK/95
Khi dòng điện chạy qua ống dây đổi
chiều thì lực từ của ống dây có dòng điện
? Tác dụng từ của dòng điện xoay tác dụng lên nam châm cũng đổi chiều.
chiều có đặc điểm gì khác so với dòng
điện không đổi một chiều.
GV: Khẳng định lại và giới thiệu - Kết luận SGK
KL :SGK-95
? Đọc lại kết luận?
- GV nhấn mạnh nội dung kết luận
HĐ 3. Đo cường độ dòng điện và III . Đo cường độ dòng điện và hiệu
hiệu điện thế của mạch điện xoay điện thế của mạch điện xoay chiều
1. Quan sát và làm thí nghiệm
chiều
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thực hành,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, động
não,
-ĐVĐ : Ta đã biết cách dùng ampe kế
và vôn kế một chiều (kí hiệu DC) để
đo cường độ dòng điện và hiệu điện
K
thế của mạch điện một chiều. Có thể - Dự đoán:+ khi dòng điện đổi chiều thì
V cụ đo cũng đổi chiều.
dùng dụng cụ này để đo cường độ kim của dụng
dòng điện và hiệu điện thế của mạch - HS: Nêu -các phương án trả lời.
điện xoay chiều được không ? Nếu -HS quan sát- thấy kim
+ của nam châm
A
dùng thì sẽ có hiện tượng gì xảy ra với đứng yên.
kim của các dụng cụ đó ?
- GV mắc vôn kế hoặc ampe kế vào
mạch điện xoay chiều, yêu cầu HS
quan sát, so sánh và nêu dự đoán.
K
? Tại sao có thời điểm dòng đổi chiều
kim lại đứng yên.
~ V
-GV thông báo : Kim của dụng cụ đo
đứng yên vì lực từ tác dụng vào kim
luân phiên đổi chiều theo sự đổi chiều
A
của dòng điện. Nhưng vì kim có quán
tính, cho nên không kịp đổi chiều quay - Ghi nhớ cách nhận biết vôn kế, ampe
và đứng yên.Vậy không thể dùng vôn kế xoay chiều, cách mắc vào mạch điện.
kế nà am pe kế một chiều để đo hiệu
- Vì dòng điện xoay chiều luôn đổi chiều
điện thế và cường độ dòng điện xoay
và cường độ dòng điện
chiều
- Đo I dùng ampe kế xoay chiều, đo U
7

-GV giới thiệu : để đo cường độ và
hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều
người ta dùng vôn kế, ampe kế xoay
chiều có kí hiệu AC ( hay ~).
? Tại sao trên 2 chốt nối không cần kí
hiệu (+), (-).
- GV làm TN sử dụng vôn kế và ampe
kế để đo I, Ucủa dòng điện xoay chiều.
-Gọi 1 vài HS đọc các giá trị đo được,
sau đó đổi chỗ chốt lấy điện và gọi HS
đọc lại số chỉ.
? Nêu cách nhận biết và cách mắc vào
mạch điện của vôn kế và ampe kế
xoay chiều.
*ĐVĐ : Cường độ dòng điện và hiệu
điện thế của dòng điện xoay chiều luôn
biến đổi. Vậy các dụng cụ đó cho ta
biết giá trị nào ?
-GV thông báo về ý nghĩa của cường
độ dòng điện và hiệu điện thế hiệu
dụng như SGK. Giải thích thêm giá trị
hiệu dụng không phải là giá trị trung
bình mà là do hiệu quả tương đương
với dòng điện một chiều có cùng giá
trị.
5. Hoạt động luyện tập

dùng vôn kế xoay chiều.
- HS: Quan sát TN để nhận biết cách mắc
vôn kế, ampe kế vào mạch điện xoay
chiều để đo I và đo U.

2.Kết luận: SGK-96
+Đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện
xoay chiều bằng vôn kế và ampe kế có kí
hiệu là AC (hay ~).
+Kết quả đo không thay đổi khi ta đổi
chỗ hai chốt của phích cắm vào ổ lấy
điện.

- Yêu cầu lớp trưởng hỏi đáp nội dung của bài
? Dßng ®iÖn xoay chiÒu cã nh÷ng t¸c dông g×. Nh÷ng t¸c dông nµo phô thuéc vµo chiÒu
dßng ®iÖn.
? V«n kÕ vµ ampe kÕ xoay chiÒu cã kÝ hiÖu ntn. M¾c vµo m¹ch ®iÖn xoay chiÒu ra sao.
? §äc phÇn ghi nhí SGK vµ ®äc môc cã thÓ em cha biÕt.
- GV nhÊn m¹nh vµ kh¾c s©u c¸c kiÕn thøc träng t©m cña bµi, c¸c kiÕn thøc cÇn ghi nhí
trong bµi.
4. Hoạt động vận dụng
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não,
Yêu cầu HS thực hiện C3, C4(SGK/96, 97)
-Yêu cầu cá nhân HS tự trả lời câu
C3→hướng dẫn chung cả lớp thảo luận. Nhấn mạnh hiệu điện thế hiệu dụng tương
đương với hiệu điện thế của dòng điện một chiều có cùng trị số.
C3: S¸ng nh nhau. V× U hiÖu dông cña dßng ®iÖn xoay chiÒu t¬ng ®¬ng víi U cña dßng
®iÖn mét chiÒu cã cïng gi¸ trÞ.
-Cho HS thảo luận C4.
B
A

K

~
8

C4: Cã v× dßng ®iÖn xoay chiÒu ch¹y vµo cuén d©y cña nam ch©m ®iÖn vµ t¹o ra mét tõ
trêng biÕn ®æi. C¸c ®êng søc tõ xuyªn qua tiÕt diÖn S cña cuén d©y B biÕn ®æi. Do ®ã
trong cuén d©y B xuÊt hiÖn dßng ®iÖn c¶m øng.
5. Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Học kĩ phần ghi nhớ cuối bài, đọc mục có thể em chưa biết.
- Làm bài tập: 35.1 đến 35.5(SBT).
HD: Bài 35.4: Dòng điện xoay chiều có tác dụng từ phụ thuộc vào chiều dòng điện
- Đọc trước bài : “ Truyền tải điện năng đi xa. ”


Tuần 22
Tiết 42

Ngày soạn:16/01/2018
Ngày dạy: 24/01/2018

TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA.

I . MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Lập được công thức tính năng lượng hao phí do toả nhiệt trên đường dây tải điện.
- Nêu được 2 cách làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện và lí do vì sao
chọn cách tăng U ở hai đầu đường dây.
2. Kĩ năng:
- Tổng hợp các kiến thức đã học để đi đến kiến thức mới.
3. Thái độ:
- Ham học hỏi, hợp tác trong hoạt động nhóm.
- Biêt bảo vệ môi trường.
4. Năng lực, phẩm chất:
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, tự học, thực hành.
* Phẩm chất: tự lập tự tin, tự chủ.
II. CHUẨN BỊ
1. GV: Hình 34.1, 34.2 phóng to. Mô hình máy phát điện xoay chiều.
2. HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của tiết trước
III. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp, thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật chia nhóm, động não, hỏi đáp.
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Hoạt động khởi động
a. Tổ chức Sĩ số:
b. Tổ chức trò chơi mở hộp quà. Cả lớp cùng hát một bài hát rồi truyền tay nhau
bạn cuối cùng mở hộp có chứa câu hỏi
Nêu các tác dụng của dòng điện xoay chiều? Mô tả các tả nghiệm về các tác dụng ấy?
9

Viết công thức tính công suât của dòng điện.? Ở khu đông dân cư thường có trạm biến
thế. Trạm biến thế dùng để làm gì.? Vì sao ở trạm biến thế thường ghi kí hiệu báo nguy
hiểm.? Tại sao đường dây tải điện có U rất lớn. Làm thế có lợi gì?
ĐS: Tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ, tác dụng sinh lí
ĐS: P = U.I ; P = I2.R ; P =
 ; P =
+Trạm biến thế ( là trạm hạ thế) dùng để giảm hiệu điện thế từ đường dây truyền tải
(đường dây cao thế) xuống hiệu điẹn thế 220V.
+Dòng điện đưa vào trạm hạ thế có hiệu điện thế lớn nguy hiểm chết người do đó có ghi
kí hiệu nguy hiểm chết người.
+HS dự đoán : Chắc chắn có lợi.
- GV cùng HS nhận xét cho điểm bạn.
2.Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV- HS
GV: Từ phần kiểm tra bài cũ nêu vấn đề
vào như SGK-98
HĐ 1: Sự hao phí điện năng trên đường
dây tải điện
* Phương pháp: Thảo luận, vấn đáp,
thuyết trình, thực hành, thảo luận nhóm,
* Kĩ thuật : Kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật
chia nhóm, động não.
* Năng lực : nêu và giải quyết vấn đề, hợp
tác, giao tiếp, tự học, thực hành.
-GV thông báo : Truyền tải điện năng từ
nơi sản xuất tới nơi tiêu thụ bằng đường
dây truyền tải. Đường dây dẫn có nhiều
thuận lợi hơn so với việc vận chuyển các
dạng năng lượng khác như than đỏ, dầu
lửa …
-Liệu tải điện bằng đường dây dẫn như thế
có hao hụt, mất mát gì dọc đường không ?
-Nếu HS khụng nêu được nguyên nhân
hao phí trên đường dây truyền tải →GV
thông báo như SGK
GV yêu cầu HS tự đọc mục 1
+ HS tự nghiên cứu phần 1
HS: Trao đổi nhóm tìm công thức
? Nêu công thức liên hệ giữa công suất
hao phí và P; U; R theo nhóm?
-Gọi đại diện nhóm trình bày công thức
Php.
GV hướng dẫn chung cả lớp đi đến công
thức tính
GV: Chốt lại vấn đề.
10

Nội dung cần đạt
HS: Nghe giảng
I . Sự hao phí điện năng trên
đường dây tải điện

- Có. Nguyên nhân do hao phí trên
đường dây truyền tải.
1. Tính điện năng hao phí trên
đường dây tải điện
Công suất của dòng điện: P = UI
 I = P/ U (1)
Công suất toả nhiệt (hao phí):
Php = I2R (2)
Từ (1) và (2) ta có: Php =
2. Cách làm giảm hao phí

-Yêu cầu các nhóm trao đổi sau đó cử đại +C1: Có hai cách làm giảm hao phí
diện lên trả lời C1,C2,C3
trên đường dây truyền tải tăng U
hoặc giảm R
+C2: Biết R =

, chất làm dây

-Với câu C2 GV có thể gợi ý dùng công đó chọn trước và chiều dài đường
dây không đổi, vậy phải tăng S tức là
thức tính
dùng dây có tiết diện lớn, có khối
R=
.
lượng lớn, đắt tiền, nặng, dễ gãy,
phải có hệ thống cột điện lớn.
+C3: Tăng U công suất hao phí sẽ
giảm rất nhiều ( tỉ lệ nghịch với U2).
Phải chế tạo máy tăng hiệu điện thế.
GV: Chốt lại vấn đề.
-Tại sao người ta không làm dây dẫn điện
bằng vàng, bạc?
-Trong hai cách làm giảm hao phí trên
đường dây, cách nào có lợi hơn
GV: Chốt lại và giới thiệu kết luận SGK99
?Đọc lại kết luận
- GV thông báo thêm: Máy tăng hiệu điện
Thế chính là máy biến thế
GV: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi
trường: Việc truyền tải điện năng đi xa
bằng dây tải là biện pháp tối ưu để làm
giảm hao phí và đáp ứng yêu cầu truyền
đi lượng điện năng lớn
HS: Nghe giảng
- Các đường dây tải điện quá nhiều làm
phá vỡ cảnh quan môi trường, làm cản trở
giao thông , gây nguy hiểm cho người khi
chạm vào đường dây điện
?Vậy để bảo vệ môi trường ta phải làm
như thế nào?
HS: Đưa đường dây cao áp xuống lòng đất
hoặc đáy biển để giảm thiểu tác hại của
chúng
GV: chốt lại vấn đề

Muốn giảm hao phí trên đường dây
truyền tải cách đơn giản nhất là tăng
hiệu điện thế.
- SGK
- Kết luận

- Các đường dây tải điện quá nhiều
làm phá vỡ cảnh quan môi trường,
làm cản trở giao thông , gây nguy
hiểm cho người khi chạm vào đường
dây điện.

6. Hoạt động luyện tập
?Hao phí trên đương dây tải điện do nguyên nhân gì?
? Có mấy cách làm giam hao phí điện năng trên đường dây tải điện.
? Cách nào tốt hơn.
- Yêu cầu HS đọc mục ghi nhớ và mục có thể em chưa biết
GV: Khắc sâu trọng tâm bài như phần ghi nhớ
4. Hoạt động vận dụng
11

- Yêu cầu HS thực hiện C4 và C5.
+C4: vì công suất hao phí tỉ lệ nghịch với bình phương hiệu điện
thế nên hiệu điện thế tăng 5 lần thì công suất giảm đi 25 lần
+ C5: Bắt buộc phải dùng máy thế để giảm công suất hao phí, tiết kiệm
5 . Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Học kĩ phần ghi nhớ cuối bài, đọc mục có thể em chưa biết.
- Làm bài tập: 36.1 đến 36.4(SBT).
HD: Bài 36.4: Xét xem máy biến thế ở đầu nhà máy làm nhiệm vụ gì? Đến nơi tiêu thụ
làm thế nào để điện áp phù hợp với các dụng cụ tiêu thụ điện
- Đọc trước bài : “ Máy biến thế. ”

Quí thày cô liên hệ số 0989.832560 (có zalo)
để có trọn bộ cả năm bộ giáo án trên nhé

TRUNG TÂM HỖ TRỢ GIÁO DỤC SAO KHUÊ
Cung cấp dịch vụ:
- Nhận cung cấp các bộ giáo án tất cả các bộ môn soạn theo hình thức soạn mới 5 hoạt
động.
- Nhận gia công giáo án, bài soạn power point thao giảng, thi GVG các cấp, bài giảng
Elearning... theo yêu cầu.
- Cung cấp chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm theo yêu cầu.
- Cung cấp và hoàn thiện các loại hồ sơ, kế hoạch chuyên môn tổ, nhà trường...
- Cung cấp tư liệu giáo dục, học cụ, ý tưởng giải pháp giáo dục...
* Các sản phẩm đều do các thày cô giáo viên giỏi các cấp, nhiều kinh nghiệm trực
tiếp chắp bút hoàn thiện
* Cam kết đảm bảo uy tín, chất lượng sản phẩm, bảo mật thông tin khách hàng
Thày cô có nhu cầu xin liên hệ: 0989.832560 - 0936.569266
Trân trọng cảm ơn quí thày cô đã quan tâm!

12