TUẦN 8,9,10
Ngày: 10-2007

Chủ đề: NHỮNG LỖI VỀ DIỄN ĐẠT TRONG VIỆC VIẾT BÀI VĂN,
THỰC HÀNH SỬA LỖI.

I Mục tiêu bài học: Giúp HS
Nhận thức được yêu cầu về diễn đạt trong một bài văn và những lỗi thường mắc phải khi viết
văn.
- Có kĩ năng phân tích và chữa lỗi về diễn đạt trong bài văn, để hoàn thiện và nâng cao kĩ năng diễn đạt khi viết văn.
- Nâng cao thái độ thận trọng khi viết văn, có ý thức diễn đạt đúng và thích hợp khi viết văn.
II. Phương pháp: thảo luận, nêu vấn đề, trả lời câu hỏi.
III. Phương tiện: Sách chủ đề bám sát, một số tài liệu có liên quan.
IV. Tiến trình dạy học:
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ:
Bài mới:
Hoạt động thầy và trò
 Nội dung cần đạt


- Thế nào là kĩ năng diễn đạt trong văn bản?


















- Khi diễn đạt trong bài viết có những yêu cầu gì ?








GV đưa ví dụ, HS phân tích.
I. Khái quát về kĩ năng diễn đạt trong văn bản
1. Khái niệm
Kĩ năng diễn đạt là kĩ năng biểu hiện được nhận thức, tư tưởng, tình cảm của mình bằng phương tiện ngôn ngữ, khiến cho người đọc lĩnh hội được đầy đủ, chính xác nội dung đó. Kĩ năng diễn đạt có thể bao gồm nhiều phương diện:
- Kĩ năng viết chữ và sử dụng các kí hiệu thuộc về chữ viết: cần viết đúng các quy định về chữ viết, chính tả, viết hoa, viết từ nước ngoài; về việc dùng dấu câu hay các kí hiệu chữ viết khác và cả việc trình bày văn bản.
- Kĩ năng dùng từ sao cho đúng và hay: đúng về hình thức cấu tạo, đúng về nghĩa, đúng về đặc điểm ngữ pháp, đúng cả về sắc thái biểu cảm và phong cách ngôn ngữ chung của bài viết, đồng thời sử dụng một cách sáng tạo, có tính nghệ thuật và đạt hiệu quả giao tiếp cao.
- Kĩ năng đặt câu sao cho mỗi câu đều đúng theo quy tắc cấu tạo câu của tiếng Việt.
- Kĩ năng liên kết các câu với nhau để tổ chức nên các đơn vị lớn hơn của bài văn.
- Kĩ năng tách đoạn văn và liên kết các đoạn, mục, phần trong bài văn, kĩ năng đặt đề mục và tên đề cho văn bản.
2. Một số yêu cầu cơ bản về diễn đạt trong bài viết.
a. Cần diễn đạt cho trong sáng, gãy gọn.
b. Cần diễn đạt cho chặt chẽ, nhất quán, không mâu thuẫn.
c. cần diễn đạt ngắn gọn, giản dị, tránh cầu kì, sáo rỗng.
d. Cần diễn đạt phù hợp với phong cách ngôn ngữ của bài văn.
3. Phân tích và chữa một số lỗi về diễn đạt.
a. Diễn đạt tối nghĩa, quan hệ ý nghĩa không rõ ràng, mạch lạc.
Ví dụ: Trong khi gia đình bị tan nát, bọn sai nha hoành hành, hách dịch đem xử Vương Ông, vơ vét của cải cho đầy túi tham, Nguyễn Du đã vạch bộ mặt thật của chúng là trên địa vị của đồng tiền có thể đổi trắng thay đen, đồng tiền tác oai, tác phúc hãm hại người dân lương thiện để làm giàu cho lũ quan nha, thật hết sức vô liêm sỉ.
b. Diễn đạt dài dòng, lủng củng, “ dây cà ra dây muống”.
Ví dụ: Qua cuộc đời và sự nghiệp văn thơ của Nguyễn Trãi cho chúng ta thấy ông có lòng yêu nước căm thù giặc sâu sắc, với tất cả vì đất nước, vì nhân dân ông nghĩ như vậy mà nguyện hết lòng hết sức ra sức cứu giúp dân với cuộc đời thơ văn của ông là vũ khí sắc bén quân thù dã phải khiếp sợ và mãi mãi lưu truyền trong lịch sử đất nước ta.
c. Diễn đạt có mâu thuẫn, không nhất quán.
Ví dụ: Đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong cảnh màn trời buông xuống. Sóng biển cài then, đêm sập cửa, vũ trụ đi vào yên tĩnh, vắng lặng. Bốn bề không một tiếng động. Lá cỏ đỏ trên đỉnh cột buồm bay phần phật trước gió. Những đường chỉ viền óng ánh như sáng rực trong đêm. Tiếng sóng vỗ vào thân thuyền rì rầm nghe như bản nhạc vô tận của biển ngân nga muôn lời tâm sự. Những khuôn mặt rám nắng, những cánh tay gân guốc, bắp thịt nỗi cuồn cuộn khẩn trương chuẩn bị khẩn trương lên đường.
d. Diễn