************
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- 4 đặc điểm cơ bản của sông ngòi nước ta. Mối quan hệ của sông ngòi nước ta với các nhân tố tự nhiên và xã hội (địa chất, địa hình, khí hậu.. và con người)
- Giá trị tổng hợp và to lớn của nguồn lợi do sông ngòi mang lại
2. Kỹ năng:
Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu mối liên hệ giữa các yếu tố địa hình với mạng lưới sông, khí hậu với thuỷ chế của sông ngòi
3. Thái độ: có trách nhiệm bảo vệ môi trường nước và các dòng sông để phát triển kinh tế bền vững
II. CHUẨN BỊ
- Bản đồ mạng lưới sông ngòi Việt Nam (gk)
- Bản đồ tự nhiên Việt Nam
- Bảng mùa lũ trên các lưu vực sông (bảng 31.1)
- Tranh ảnh minh họa về thủy lợi, thủy điện, du lịch sông nước ở Việt Nam
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ:
Nước ta có mấy mùa khí hậu? Nêu đặc trưng từng mùa ở nước ta? Cho biết những thuận lợi và khó khăn do khí hậu mang lại
3. Dạy bài mới:

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Ghi bảng

Hoạt động 1
* GV sử dụng bản đồ tự nhiên Việt Nam giới thiệu về mạng lưới sông ngòi của nước ta và yêu cầu HS thao luận nhóm
- Nhóm 1: Đặc điểm mạng lưới của sông ngòi Việt Nam. Tại sao nước ta có nhiều sông nhưng phần lớn là sông nhỏ, ngắn dốc?



- Nhóm 2: Đặc điểm hướng chảy sông ngòi Việt Nam? Vì sao đại bộ phận sông ngòi chảy theo hướng TB-ĐN và đều đổ ra biển Đông?




- Nhóm 3: Đặc điểm mùa nước của sông ngòi Việt Nam? Vì sao sông ngòi có 2 mùa nước khác nhau rõ rệt? Cho biết mùa lũ trên các sông có trùng nhau không và vì sao có sự khác biệt ấy?
- Nhóm 4: Đặc điểm phù sa của sông ngòi Việt Nam? Cho biết phù sa lớn đã có những tác động như thế nào tới thiên nhiên và đời sống cư dân đồng bằng châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long?
GV: kết luận


Hoạt động 2
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm
- Nhóm 1: nêu giá trị của sông ngòi nước ta? – Nhóm 2: nhân dân ta đã tiến hành những biện pháp nào để khai thác các nguồn lợi và hạn chế tác hại của lũ lụt?
- Tận dụng phù sa bón ruộng
- Tận dụng thủy sản tự nhiên cải thiện đời sống, phát triển kinh tế


- Nhóm 3: Nguyên nhân làm ô nhiễm sông ngòi?






- Nhóm 4: tìm hiểu một số biện pháp chống ô nhiễm nước sông…
GV yêu cầu cả lớp tham gia ý kiến 4 câu trên, GV theo dõi bổ sung, cho ghi ý chính
GV nhận xét, đánh giá, kết luận trên lược đồ sông ngòi sgk + xác định các hồ nước Hòa Bình, Trị An, Ialy, Thác Bà, Dầu Tiếng trên bản đồ tự nhiên? Các hồ này nằm trên các sông nào?

Chia lớp 4 tổ / 4 nhóm;Mỗi nhóm thảo luận 1 nội dung theo yêu cầu của GV

Do ¾ diện tích là đồi núi, đồi núi ăn lan ra biển nên dòng chảy dốc, lũ nhanh và do địa hình hẹp ngang..




Do cấu trúc địa hình và địa thế thấp dần từ TB xuống ĐN






Mùa lũ trùng mùa gió TN, mùa hạ có lượng mưa lớn chiếm 80% cả năm , mùa mưa không trùng nhau vì chế độ mưa mỗi khu vực khác nhau

Thiên nhiên: bồi đắp phù sa, đất màu mỡ, đời sống cư dân: phong tục tập quán, lịch canh tác nông nghiệp..






Đại diện nhóm trả lời



- Khai thác
+ Hồ chứa nước: thủy điện, thủy lợi, thủy sản, du lịch (Hồ Hòa Bình)
+ Chung sống với lũ ở ĐB sông Cửu Long, tận dụng nguồn nước để thâu chua rửa mặn, nuôi thủy sản, phát triển giao thông, du lịch
- Nước thải, chất thải của sản xuất CN, NN, dịch vụ và sinh hoạt
- Vật liệu chìm đắm cản trở
- Đánh bắt thủy sản bằng điện, bằng hóa chất

I. Đặc điểm chung:





a. Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng trên cả nước:
- Có 2360 dòng sông 93% là sông nhỏ và ngắn
- Sông lớn là sông Hồng và sông Mêcông