Ngày soạn: 02/04/2015
Tiết 123
DẤU GẠCH NGANG
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
- Hiểu công dụng của dấu gạch ngang.
- Biết phân biệt dấu gạch ngang và dấu gạch nối.
- Biết sử dụng dấu gạch ngang để phục vụ yêu cầu biểu đạt.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Công dụng của dấu gạch ngang trong văn bản.
2. Kĩ năng:
- Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối.
- Sử dụng dấu gạch ngang trong tạo lập văn bản.
III. CHUẨN BỊ.
- GV: giáo án, sgk, sgv, máy chiếu, giấy khổ to, bút dạ
- HS: Chuẩn bị bài, sgk, phiếu thảo luận
IV. TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
1. Ổn định lớp
Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ
? Nêu công dụng của dấu chấm lửng?
? Trong ví dụ sau dấu chẩm lửng dùng để làm gì
– Lính đâu? Sao bay dám để nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?
– Dạ, bẩm…..
– Đuổi cổ nó ra!

3. Bài mới
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung kiến thức cần đạt
Phát triển năng lực







I/ HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Gv đưa lên máy chiếu hình ảnh một vị lãnh tụ yêu cầu hs quan sát và cho biết đó là ai?
? Hãy so sánh cách viết tên vị lãnh tụ đó với cách viết sau về hình thức có giống nhau không?
- Tuyến đường Hà Nội – Hải Phòng.
Để trả lời cho câu hỏi này và biết đây là dấu gì có phải là dấu câu hay không chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.

Hs trả lời:
Ví dụ: Lê-nin.















II. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI




- Gv chiếu ví dụ SGK lên máy chiếu.
a. Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu […].
b. Có người khẽ nói:
- Bẩm dễ có khi đê vỡ!
Ngài cau mặt, gắt rằng:
- Mặc kệ !
c. Dấu chấm lửng dùng để:
- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa liệt kê hết;
- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở ngập ngừng, ngắt quãng;
- Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm
d. Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren – Phan Bội Châu…..


? Quan sát vào bộ phận đứng sau dấu gạch ngang và cho biết bộ phận đó có tác dụng gì trong câu?


? Trong mỗi câu trên dấu gạch ngang được dùng để làm gì?

? Em nhận xét gì về vị trí dấu gạch ngang trong câu?









? Từ phần tìm hiểu trên em hãy cho biết dấu gạch ngang có những công dụng gì?
- Gv nhấn mạnh dấu gạch ngang là dấu câu.
Bài tập nhanh
Nêu công dụng của dấu gạch ngang trong những câu dưới đây?
a. Sài Gòn – hòn ngọc Viễn Đông – đang từng ngày, từng giờ thay da đổi thịt.
b. – Thưa cô em không dám nhận ạ.
c. Nơi nhận:
– Giáo viên chủ nhiệm.
– Các lớp.
– Lưu văn phòng.
Gv đưa bài tập:
Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp – từ khi có người lấy tiếng chim kêu tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim tiếng suối nghe mới hay.
? Trong câu trên sử dụng dấu gạch ngang đã hợp lý chưa? Vì sao?
Gv lưu ý: Câu văn trên được trích trong văn bản “ Ý nghĩa văn chương” SGK Ngữ văn 7 – tập 2. Đây là một câu ghép có cấu tạo phức tạp nên trong trường hợp này cần sử dụng dấu chấm phẩy mà không phải dấu gạch ngang.
Để hiểu rõ hơn công dụng của dấu gạch ngang và sử dụng dấu gạch ngang trong các văn bản đã học ở lớp 6, 7 chúng ta cùng mời nhóm 1 lên trình bày phần thảo luận nhóm ở nhà.
Câu hỏi: Tìm các câu văn ở lớp 6, 7 có dùng dấu gạch ngang, nêu tác dụng của dấu gạch ngang đó?
- Gv nhận xét.

- Gv chuyển đoạn.


- Cho hs quan sát