Tuần: 23
Tiết:13,14
Tiếng Việt
Ngày soạn: 24/01/2018
Ngày dạy: 03/02/2018
Lớp dạy: 11B4


ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:
- Biết được khái niệm loại hình ngôn ngữ và những hiểu biết cần thiết về hai loại hình ngôn ngữ: hòa kết (tiếng Nga, Anh, Pháp, Đức,…) và đơn lập ( tiếng Hán, Việt,…).
- Hiểu được những đặc điểm loại hình của tiếng Việt: tính phân tiết ( âm tiết được tách bạch rõ ràng, có cấu trúc chặt chẽ, thường là một đơn vị nhỏ nhất có nghĩa), sự không biến đổi hình thái của từ ( dù ý nghĩa, chức năng, quan hệ ngữ pháp có thay đổi), phương thức ngữ pháp chủ yếu là trật tự và hư từ.
2. Kỹ năng:
- Vận dụng những kiến thức về đặc điểm loại hình của tiếng Việt vào việc học tiếng Việt và văn học, lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt, phân tích và sửa chửa sai sót trong sử dụng tiếng Việt.
- So sánh những đặc điểm loại hình của tiếng Việt với ngoại ngữ đang học để nhận thức rõ hơn về hai ngôn ngữ, từ đó biết sử dụng hai ngôn ngữ tốt hơn.
3. Thái độ:hình thành ở học sinh ý thức tôn trọng sự trong sáng của tiếng Việt, nhìn nhận những kiến thức ngôn ngữ dưới nhãn quan loại hình học.
4. Kỹ năng sống (nếu có)
II. PHƯƠNG PHÁP: phân tích ngôn ngữ, giao tiếp, vấn đáp, sử dụng graph, vấn đáp, thuyết giảng.
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa, phiếu học tập, bảng phụ.
2. Học sinh: sách giáo khoa, vở học, vở soạn, phiếu học tập, bảng phụ
IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
3. Bài mới
Hoạt động của GV&HS
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới (4’)
Ở chương trình lớp 10, chúng ta đã được học bài “Khái quát lịch sử tiếng Việt”.Ở bài học đó, chúng ta đã được biết các quan hệ ngôn ngữ xét theo nguồn gốc, theo lịch sử phát triển. Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu quan hệ giữa các ngôn ngữ theo những đặc điểm về cấu tạo bên trong của chúng- “ Đặc điểm loại hình của tiếng Việt”.
Hoạt động 2:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm loại hình và loại hình ngôn ngữ.
GV: tổ chức trò chơi học tập (10’) (nhằm giúp HS hiểu được khái niệm loại hình)
- Chia lớp thành các nhóm thực hiện công việc: sắp xếp các thể loại sau: bản tin, phóng sự, tin nhanh (loại hình báo chí), kịch nói, kịch hát, kịch rối kịch câm (loại hình sân khấu), phim họa hình, phim tài liệu, phim hài (loại hình điện ảnh),tranh chân dung, tranh phong cảnh, tranh tĩnh vật (loại hình hội họa), nhạc nhẹ, nhạc cung đình, nhạc cổ điển, tình khúc, đồng dao, hát ru, nhạc cách mạng (loại hình âm nhạc) theo đúng loại hình của chúng.
GV: qua trò chơi vừa rồi các em thấy các thể loại trong cùng một loại hình có gì đặc biệt?
HS: trả lời
GV: nhận xét và mở rộng một vài đặc điểm của một số loại hình
Vd:
- Loại hình điện ảnh: diễn xuất của diễn viên, kỹ thuật tạo hình tinh xảo, không gian lấy bối cảnh thực tế…
- Loại hình báo chí: phản ánh hiện thực cuộc sống, có chức năng thông tin, quảng cáo,…
GV: Em hãy cho biết thế nào là loại hình?
HS: trả lời
GV: nhận xét, chốt ý
GV: Từ khái niệm loại hình, Em hãy cho biết loại hình ngôn ngữ là gì?
HS: dựa vào sgk trả lời
GV: nhận xét, chốt ý.
GV: có mấy loại hình ngôn ngữ? tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ nào?
HS: trả lời
GV: nhận xét, chốt ý
GV: cho ví dụ 1 câu TV và 1 câu tiếng Anh để HS thấy rõ hơn đặc điểm loại hình TV(phân tích ngôn ngữ- thao tác so sánh nhằm giúp HS thấy được sự khác biệt của ngôn ngữ đơn lập và hòa kết)
VD:
Tiếng Việt
Tiếng Anh

Tôi là mộthọc sinh
I am a student
I’m a student

- Có sự khác biệt gì về hình thức ngữ âm và chữ viết của những từ in đậm (phát âm thành mấy tiếng, viết thành