ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp học sinh:
- Về kiến thức: Hiểu được ở mức độ sơ giản thuật ngữ loại hình và các đặc điểm loại hình của tiếng Việt.
-Về kĩ năng: Vận dụng được những tri thức về đặc điểm loại hình của tiếng Việt vào việc tổ chức các đơn vị ngôn ngữ như từ, cụm từ, câu theo đúng quy tắc ngữ pháp.
-Về thái độ: Có ý thức học tập và sử dụng tiếng Việt tốt hơn.
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
GV: SGK, SGV, giáo án, laptop có file ppt bài giảng, máy chiếu,…
HS: SGK, vở ghi bài, dụng cụ học tập,…
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
GV vận dụng linh hoạt các phương pháp sau:
Phương pháp phân tích mẫu
Phương pháp phát vấn gợi mở
Phương pháp đặt vấn đề
Phương pháp diễn giảng
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ
Không kiểm tra.
2. Dẫn dắt vào bài
GV cho HS xem một đoạn clip người nước ngoài giao tiếp bằng tiếng Việt với người Việt, sau đó yêu cầu HS tìm ra lỗi sai trong lời thoại của người phát ngôn.
Theo em, câu trả lời của cô gái người nước ngoài trong đoạn clip trên có điều gì không ổn? Hãy thử sửa lại cho đúng.
HS: Câu trả lời của cô gái sai ở cách sắp xếp trật tự các từ ngữ trong câu. Cô gái đã sắp xếp sai trật tự từ trong lời thoại của mình, dẫn đến việc biến câu trở nên vô nghĩa hoặc chệch sang một nghĩa khác.
GV: Đúng như bạn đã phát biểu, trong tiếng Việt, trật tự các từ ngữ trong câu rất quan trọng vì nó làm nên ý nghĩa – ngữ pháp của cả câu. Đây cũng chính là một trong những đặc điểm cơ bản của loại hình tiếng Việt. Để hiểu thêm về đặc điểm này cũng như tìm hiểu những đặc điểm loại hình khác nữa của tiếng Việt, chúng ta sẽ đi vào bài ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT.
3. Nội dung bài học
Hoạt động của GV
Nội dung cần đạt

► Hoạt động 1: Tìm hiểu loại hình ngôn ngữ (10 phút)
Thao tác 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm “loại hình” và “loại hình ngôn ngữ”.

GV: Trước khi tìm hiểu khái niệm “loại hình ngôn ngữ”, chúng ta cần nắm được “loại hình” là gì.
GV: Cho HS đọc phần I SGK.
GV: Dựa khái niệm trên và SGK, em nào có thể cho cô biết “loại hình ngôn ngữ” là gì?

Thao tác 2: GV phân tích một số ví dụ về một số thứ tiếng khác trên thế giới (trong sự đối sánh với tiếng Việt) nhằm giới thiệu sơ lược cho HS.
Xem các ví dụ sau:
(1) Bạn ăn cơm chưa? (tiếng Việt)
(2)你吃饭了吗？(tiếng Trung)
(3)Have you eaten yet? (tiếng Anh)

Thao tác 3: GV hướng dẫn HS phân loại loại hình ngôn ngữ.
GV: Dựa vào SGK, em hãy cho cô biết trên thế giới có những loại hình ngôn ngữ nào quen thuộc với các em?
GV nhận xét, chốt ý: Trên thế giới có nhiều loại hình ngôn ngữ nhưng phổ biến và quen thuộc là loại hình ngôn ngữ đơn lập và loại hình ngôn ngữ hòa kết. Và tiếng Việt của chúng ta thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập.
I. LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ





- Loại hình: Tập hợp những sự vật, hiện tượng có cùng những đặc trưng cơ bản nào đó.


- Loại hình ngôn ngữ: là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về các mặt ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp.












- Có 2 loại hình ngôn ngữ phổ biến và quen thuộc:
+ Loại hình ngôn ngữ đơn lập: tiếng Việt, tiếng Trung, tiếng Thái,…
+ Loại hình ngôn ngữ hòa kết: tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Anh,…





► Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm loại hình tiếng Việt ( 20 phút)
Thao tác 1: GV cho HS đọc và phân tích ví dụII.1.a.
GV: Có bao nhiêu tiếng, bao nhiêu từ trong ví dụ trên?



Thao tác 2: Hướng dẫn HS đọc và phân tích ví dụII.1.b.
GV: Tạo ra từ ghép từ những từ đơn (hoa, bay, người, thương) được in đậm (Ví dụ: hoa quế, hoa mẫu đơn,…).






GV: Từ việc phân tích những ví dụ trên, em nào