BÀI SOẠN GIÁO ÁN
ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT


Tiết:
Ngày soạn: 6/2/2015
Ngày dạy: 24/2/2015
Giáo viên lên lớp: Đinh Thái Phương Thảo

A.Mục tiêu cần đạt:
1.Khái niệm:
-Khái niệm về loại hình ngôn ngữ và những hiểu biết cần thiết về hai loại hình ngôn ngữ: hòa kết (các tiếng Anh, Nga, Pháp, Đức...) và đơn lập(các tiếng Hán, Việt...)
-Những đặc điểm của loại hình tiếng Việt: Tính phân tiết (âm tiết được tách bạch rõ ràng, có cấu trúc chặt chẽ, thường là một đơn vị nhỏ nhất có ý nghĩa), sự không biến đổi hình thái của từ (dù ý nghĩa, chức năng, quan hệ ngữ pháp có thay đổi) nhưng phương thức ngữ pháp chủ yếu là trật tự từ, hư từ.
2. Kĩ năng:
-Vận dụng những kiến thức về đặc điểm loại hình của tiếng Việt vào việc học tiếng Việt và văn học (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, luật thơ, phép tu từ...), lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt, phân tích và sửa chữa sai sót trong sử dụng tiếng Việt.
-So sánh những đặc điểm loại hình của tiếng Việt với ngoại ngữ đang học để nhận thức rõ hơn về hai ngôn ngữ, từ đó biết sử dụng hai ngôn ngữ tốt hơn.
3. Về thái độ:
-Giúp HS có thái độ trân trọng và yêu mến tiếng Việt
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giáo viên: SGK, SGV, thiết kế bài giảng, giáo án
2.Học sinh: SBT, vở soạn, SGK
C. Phương tiện dạy học:
-Phương pháp chủ đạo: So sánh, phân tích
-Phương pháp kết hợp : Diễn giảng
D. Tiến trình tổ chức dạy học:
1. Ổn định lớp:
2.Giới thiệu bài mới:
Tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ của chúng ta, và tiếng Việt cũng như bao ngôn ngữ khác trên thế giới, vừa có tính lịch sử, vừa có tính loại hình. Trải qua các thời kì lịch sử, tiếng Việt ngày càng ổn định và phát triển để ngày càng trở nên hoàn thiện. Vậy tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ nào, với những dặc điểm gì? Bài học hôm nay chúng ta sẽ trả lời những câu hỏi đó.

Hoạt động của GV và học sinh
Nội dung

*Hoạt động 1:Tìm hiểu loại hình ngôn ngữ
-TT1: Gọi HS đọc mục I và hướng dẫn HS tìm hiểu về “loại hình” và “loại hình ngôn ngữ”
TT2: GV gợi ý cho HS hiểu và đặt câu hỏi: Thế nào là loại hình, cho VD?
-HS trả lời, giáo viên bổ sung:
Có nhiều cách giải thích, tùy theo yêu cầu của từng ngành khoa học có vận dụng thuật ngữ này. Định nghĩa trong “Đại từ điển tiếng Việt” (NXB-TT, HN 1999) có thể coi là ngắn gọn, đơn giản, rõ ràng định nghĩa.
-TT3:? GV :Thế nào là loại hình ngôn ngữ?
HS dựa vào SGK trả lời



-TT4:?GV:Có mấy loại hình ngôn ngữ?
HS trả lời








*Hoạt động 2: Tìm hiểu những đặc điểm loại hình tiếng Việt?
-TT5: GV cho HS đọc câu thơ đầu trong bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ và trả lời câu hỏi sau:
+Câu thơ đọc và viết gồm có bao nhiêu âm tiết? Bao nhiêu từ?


+Từ việc tìm hiểu VD hãy nêu nhận xét về vai trò của tiếng Việt trong ngôn ngữ tiếng Việt về mặt ngữ âm và sử dụng?
-HS nhận xét và trả lời câu hỏi cá nhân
-GV bổ sung kiến thức đặc điểm thứ 1:
+Đơn vị nhỏ nhất của tiếng Việt là âm tiết (tiếng)
+Các tiếng tách rời nhau cả về cách đọc lẫn cách viết, không có hiện tượng luyến giữa các tiếng.
-TT6: GV cho HS trao đổi và thảo luận nhóm về các VD1 và VD2 để rút ra nhận xét về hình thái từ trong tiếng Việt ở các vị trí khác nhau trong câu.
-HS thảo luận, nhận xét và trả lời
-GV giảng bổ sung-



















-TT7:GV yêu cầu HS 4 nhóm tự đặt câu và sau đó thay đổi vị trí các từ, nhận xét vì sao có thể tạo ra nhiều câu như thế?
-SH làm việc theo nhóm
-GV chốt lại ý chính về đặc điểm thứ 3 của ngôn ngữ đơn lập

*Hoạt động 3: Luyện tập:
-TT8: GV cho HS lần lượt trả lời các