Tiết 91 – 92 : Ngày soạn : 23/02/2011.
Tiếng Việt


ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT



A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh :
- Nắm được đặc điểm loại hình của tiếng Việt và mối quan hệ gần gũi giữa tiếng Việt với các ngôn ngữ có cùng loại hình.
- Biết vận dụng các đặc điểm loại hình của tiếng Việt vào việc tổ chức các đơn vị ngôn ngữ như từ, cụm từ, câu theo đúng quy tắc ngữ pháp.
- Củng cố, ôn tập các kiến thức về nguồn gốc của tiếng việt.
B. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
- Trên cơ sở học sinh đã chuẩn bị bài trước ở nhà, GV sử dụng hệ thống các câu hỏi để học sinh tự đi khám phá, chiếm lĩnh tri thức kết hợp cùng các phương pháp thông báo giải thích, phương pháp phân tích ngôn ngữ.
- Phương tiện dạy học : Sử dụng SGK, thiết kế bài giảng, sách bài tập và các đồ dùng dạy học khác.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi : Em hãy nêu khái niệm tiểu sử tóm tắt ? tiểu sử tóm tắt thường gồm mấy phần ? là những phần nào ?
3. Bài mới.
Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử vừa có tính loại hình. Trải qua các thời kì lịch sử, tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. Cùng trong một khu vực ngôn ngữ, tiếng Việt có những đặc điểm loại hình của ngôn ngữ đơn lập. Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học ngày hôm nay sẽ giúp chúng ta trả lời câu hỏi đó đồng thời giúp chúng ta có ý thức hơn trong việc học tập và sử dụng tiếng Việt.





Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt


GV : Yêu cầu HS đọc phần I SGK-
Tr 56.
HS : Thực hiện yêu cầu.
GV: Loại hình ngôn ngữ là gì?
HS: Trả lời.
GV: Mở rộng.
- Loại hình ngôn ngữ là một kiểu cấu tạo ngôn ngữ, trong đó bao gồm một hệ thống những đặc điểm có liên quan với nhau, chi phối lẫn nhau.

GV: Các ngôn ngữ trên thế giới chia làm mấy loại hình? đó là những loại hình nào? Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ nào?
HS: Trả lời.
GV: Mở rộng.
- Trước đây người ta chia ra hai loại hình ngôn ngữ đó là:
+ Loại hình ngôn ngữ đơn âm.
+ Loại hình ngôn ngữ đa âm.

GV: Lấy ví dụ 1 :
Tiếng Việt : Sinh viên.
Tiếng Anh : Students.
- Ở tiếng Việt hai tiếng, hai âm tiết tách biệt nhau.
GV: Lấy ví dụ 2 và hỏi học sinh:
“ Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?”.
- Câu thơ trên có bao nhiêu tiếng, bao nhiêu âm tiết, bao nhiêu từ ?
HS: Trả lời.
GV: Chốt lại: Câu thơ trên có bảy


tiếng, bảy âm tiết, bảy từ.
GV: Âm tiết tiếng Việt có đặc điểm, vai trò như thế nào?
HS: Trả lời.
GV: Có thể tách tiếng ghép với từ khác tạo từ mới không? Lấy ví dụ chứng minh.
HS: Trả lời.
GV: Yêu cầu học sinh lấy ví dụ trong ca dao, tục ngữ ngắn gọn và chứng minh cho những kết luận ở trên.


GV: Lấy ví dụ 3 và hỏi học sinh.
“ Trâu1 ơi ta bảo trâu2 này
Trâu3 ra ngoài đồng trâu4 cày với ta”
( Ca dao )
- Xác định các từ “ Trâu” trong câu ca dao trên khác nhau về chức vụ ngữ pháp như thế nào? Khi sử dụng, khi đọc có khác nhau về âm thanh không?
HS: Trả lời.
GV: chốt lại:
- Trâu1: Hô ngữ.
- Trâu2: Bổ ngữ cho động từ “bảo” .
- Trâu3, 4 : Thành phần chủ ngữ trong câu.
- Khi đọc không có sự khác nhau về âm thanh.
- Sự thể hiện bằng chữ viết hoàn toàn không có sự khác biệt nào.
GV: Yêu cầu học sinh xem ví dụ trong SGK- Trang 56.
GV: Lấy ví dụ 4 yêu cầu học sinh phân tích ví dụ và rút ra kết luận.
- Tiếng Việt: “ Tôi1 tặng anh ấy1 một cuốn sách, anh ấy2 cho tôi2 một quyển vở”.
- Tiếng Anh: “I gave him a book, he gave me a notebook”.
HS: Thực hiện